CẢNH ĐỒI MỜ XÁM

Tác giả: Kazuo Ishiguro

Dịch giả: Lan Young

Phát hành: Nhã Nam

Nhà xuất bản Văn học 10-2019

—★—

ebook©vctvegroup

Nhận được tin Keiko, con gái lớn của mình tự tử, Etsuko, một phụ nữ Nhật Bản sống một mình ở Anh đã bắt đầu cuộc hành trình chìm đắm vào những kí ức về một mùa hè ở Nagasaki hậu chiến. Trung tâm của những kí ức mơ hồ ấy là một tình bạn lạ lùng với Sachiko, người đã bị cuộc chiến tranh tước đi tất cả trừ đứa con gái nhỏ cùng một khao khát mãnh liệt phải đến nước Mỹ bằng mọi giá.

Trong cuốn tiểu thuyết đầu tay của mình, Kazuo Ishiguro đã khắc họa nên bức tranh những số phận ở nước Nhật Bản bại trận, nơi các nhân vật của ông vật lộn, xoay xở, dằn vặt với những thay đổi đến quá nhanh và quá dữ dội. Nhưng sâu hơn, cuốn sách còn là một cuộc thăm dò đầy tinh tế cái bí ẩn của kí ức. Cuộc sống hiện tại đặt nền móng trên kí ức, nhưng đến lượt mình, chính kí ức lại vô cùng bất trắc, khó lường.

PHẦN MỘT

Chương một

Niki, cái tên chúng tôi rốt cuộc đặt cho con gái út của mình, không phải tên tắt mà là một thỏa hiệp giữa tôi với cha con bé. Trái khoáy ở chỗ, anh lại là người muốn chọn một cái tên Nhật Bản cho nó, còn tôi - có lẽ vì một mong muốn ích kỷ không muốn gọi lại quá khứ - nên cứ nhất quyết đòi một cái tên Anh. Cuối cùng thì chồng tôi cũng đồng ý với Niki, vì tin rằng có đôi chút Đông phương phảng phất trong đó.

Con bé về thăm tôi hồi đầu năm nay, vào tháng Tư, khi ngày vẫn trôi qua trong lạnh giá và mưa phùn. Có thể nó vốn định ở lại lâu hơn. Tôi không biết nữa. Nhưng ngôi nhà thôn quê và sự tĩnh lặng xung quanh khiến nó bức bối, chẳng bao lâu sau, tôi thấy rõ nó đã rất nóng lòng muốn trở về cuộc sống của mình ở London. Nó nghe các đĩa hát cổ điển của tôi với vẻ bồn chồn, lật vội qua biết bao cuốn tạp chí. Điện thoại thường xuyên đổ chuông, nó vội bước qua tấm thảm, thân hình mảnh dẻ siết trong bộ quần áo bó, cẩn thận đóng cánh cửa sau lưng để tôi không nghe được cuộc nói chuyện. Nó rời đi sau năm ngày.

Phải tới ngày thứ hai nó mới nhắc đến Keiko. Hôm ấy là một buổi sáng hút gió ảm đạm, chúng tôi đã kê ghế bành ra gần cửa sổ để ngắm mưa rơi xuống mảnh vườn nhà.

“Mẹ có nghĩ con sẽ đến không?” nó hỏi. “Ý con là đến lễ tang ấy.”

“Không, mẹ nghĩ là không. Mẹ không thực sự nghĩ con sẽ tới.”

“Nghe tin về chị ấy, con cũng buồn. Con đã suýt đến đấy.”

“Mẹ chưa bao giờ nghĩ con sẽ tới.”

“Mọi người không ai hiểu con bị làm sao,” nó nói. “Con không hề nói với bất kỳ ai. Chắc vì con thấy xấu hổ. Quả thực họ sẽ không hiểu được, họ sẽ không thể hiểu cảm giác của con về chuyện ấy. Chị em gái lẽ ra phải là người ta thấy gần gũi, đúng không. Có thể ta không thích họ lắm, nhưng ta vẫn gần gũi với họ. Nhưng sự thực lại không phải thế. Đến bây giờ, con thậm chí còn không nhớ chị ấy trông thế nào.”

“Đúng thế, lần cuối cùng con gặp chị cũng đã khá lâu rồi.”

“Con chỉ nhớ chị ấy luôn khiến con khổ sở. Con chỉ nhớ có thế về chị ấy. Nhưng mặc dầu vậy, con vẫn buồn khi nghe tin.”

Có lẽ điều thôi thúc con gái tôi quay trở lại London không chỉ là sự tĩnh lặng. Vì dù chúng tôi không bao giờ nói chuyện lâu về cái chết của Keiko, chủ đề ấy không bao giờ khuất dạng, luôn lảng vảng bất cứ khi nào chúng tôi trò chuyện với nhau.

Không giống Niki, Keiko là người Nhật thuần và hơn một tờ báo đã mau mắn bám vội lấy chi tiết này. Người Anh thích nghĩ rằng tự vẫn đã ăn sâu vào máu người Nhật chúng tôi, cứ như thể chẳng cần phải giải thích gì thêm; vì đó là tất cả những gì họ đưa lên mặt báo, rằng con bé là người Nhật và nó đã treo cổ trong phòng riêng.

⁎ ⁎ ⁎

Cũng chính buổi tối hôm ấy, khi đang đứng cạnh các ô cửa sổ đưa mắt nhìn ra bóng tối ngoài kia, tôi bỗng nghe tiếng Niki sau lưng mình: “Mẹ đang nghĩ gì thế?” Nó đang ngồi vắt ngang người trên ghế trường kỷ, một cuốn sách bìa mềm đặt trên đầu gối.

“Mẹ đang nghĩ về một người mẹ từng quen. Một phụ nữ mẹ từng quen.”

“Một người mẹ quen hồi mẹ… Trước khi mẹ đến Anh?”

“Mẹ quen cô ấy hồi mẹ sống ở Nagasaki, nếu đó là điều con muốn hỏi.” Thấy nó tiếp tục nhìn mình, tôi nói thêm, “Đã lâu lắm rồi. Rất lâu trước khi mẹ gặp cha con.”

Có vẻ hài lòng với câu trả lời nên sau khi buông một lời bình luận bâng quơ, nó quay lại với cuốn sách. Nói chung, Niki là một đứa trẻ biết quan tâm. Nó đến đây không chỉ để xem tôi đón nhận tin về cái chết của Keiko thế nào; nó đến thăm tôi xuất phát từ cảm giác sứ mệnh. Vì trong mấy năm gần đây, do quyết định cảm phục một số khía cạnh nhất định trong quá khứ của tôi, nó đã chuẩn bị tinh thần để nói với tôi rằng mọi chuyện đến giờ không có gì thay đổi, rằng tôi không nên ân hận vì những lựa chọn trước đây của mình. Nói ngắn gọn, để trấn an rằng tôi không phải chịu trách nhiệm trước cái chết của Keiko.

Lúc này, tôi hoàn toàn không muốn nói nhiều về Keiko vì điều ấy không an ủi tôi là mấy. Tôi nhắc đến Keiko ở đây chỉ vì chuyện đó liên quan đến chuyến thăm của Niki hồi tháng Tư này, và vì chính trong chuyến thăm ấy, tôi lại nhớ đến Sachiko sau ngần ấy thời gian. Tôi chưa bao giờ thực sự thân với Sachiko. Trên thực tế, tình bạn của chúng tôi chỉ kéo dài có vài tuần lễ, không hơn, trong một mùa hè đã nhiều năm về trước.

⁎ ⁎ ⁎

Lúc ấy, những ngày khủng khiếp nhất đã qua. Lính Mỹ vẫn đông như trước - vì đang có chiến trận ở Triều Tiên - nhưng ở Nagasaki, sau những gì đã xảy ra trước đó thì đó là những tháng ngày yên ả và nhẹ nhõm. Có cảm giác thế giới đang thay đổi.

Tôi và chồng sống tại một khu vực ở phía Đông của thành phố, chỉ cách trung tâm một chuyến xe điện ngắn. Gần chỗ chúng tôi ở có một con sông, có lần tôi nghe nói từng có một ngôi làng mọc lên ven bờ sông hồi trước chiến tranh. Nhưng rồi bom giội xuống và tất cả những gì còn sót lại chỉ là những đống đổ nát cháy đen. Việc tái thiết đã được tiến hành và chẳng bao lâu sau, bốn tòa nhà bê tông đã mọc lên, mỗi tòa có khoảng bốn mươi căn hộ riêng biệt. Trong số bốn tòa nhà tập thể ấy, tòa của chúng tôi được xây sau rốt, cũng chính vào thời điểm chương trình tái thiết bị tạm hoãn; vậy là giữa chúng tôi và con sông là một vùng đất trống vài mẫu toàn bùn khô và mương rãnh. Rất nhiều người phàn nàn coi ni đó là một mối đe dọa về mặt sức khỏe, và quả thật việc thoát nước ở đó rất kinh khủng. Quanh năm suốt tháng, lúc nào cũng có những hố đầy nước tù đọng, vào những tháng mùa hè, muỗi nhiều đến mức không ai chịu nổi. Thỉnh thoảng cũng thấy các viên chức tới sải chân đo đạc hoặc nguệch ngoạc ghi chép, nhưng rồi nhiều tháng trôi qua mà đâu vẫn hoàn đấy.

Cư dân của khu tập thể cũng là những người như chúng tôi - các cặp vợ chồng trẻ, chồng tìm được công việc khá khẩm tại những công ty đang lên. Các công ty là chủ sở hữu của nhiều căn hộ, họ cho nhân viên của mình thuê lại với giá rất hào phóng. Căn hộ nào cũng giống nhau; sàn tatami, nhà tắm và bếp theo thiết kế phương Tây. Chúng đều nhỏ và rất khó giữ cho mát mẻ trong những tháng nóng nực, nhưng về tổng thể, các cư dân ở đây dường như đều có chung cảm giác hài lòng. Tuy vậy, ở đó, tôi vẫn còn nhớ rõ một bầu không khí tạm bợ không lẫn đi đâu được, như thể tất cả chúng tôi đang chờ đến ngày được chuyển tới sống ở một nơi khác tiện nghi hơn thế.

Có một ngôi nhà gỗ nhỏ vẫn tồn tại qua sự tàn phá của cả chiến tranh lẫn những cỗ xe ủi đất của chính quyền. Tôi có thể thấy ngôi nhà từ cửa sổ căn hộ của mình, đứng lẻ loi cuối bãi đất trống rộng lớn, gần như ngay sát bờ sông. Đó là một ngôi nhà nhỏ kiểu thường gặp ở nông thôn, mái ngói dốc xuống gần sát mặt đất. Trong những khoảnh khắc trống rỗng, tôi vẫn thường đứng bên cửa sổ trân trân nhìn ngôi nhà đó.

Nếu xét tới những chú ý mọi người dành cho sự xuất hiện của Sachiko, thì tôi không phải người duy nhất để mắt đến ngôi nhà ấy. Người ta bàn tán rất nhiều về hai nam công nhân một ngày nọ làm việc ở đó - những chuyện như không biết họ có phải viên chức nhà nước hay không, về sau người ta đồn rằng có người phụ nữ và đứa con gái nhỏ đến sống tại ngôi nhà, chính tôi cũng đã vài dịp thấy hai mẹ con đi qua bãi đất đầy mương rãnh.

Lúc ấy là đầu hè - tôi đang mang bầu được ba hoặc bốn tháng - khi tôi lần đầu tiên để ý thấy chiếc xe Mỹ to đùng màu trắng và móp méo đang xóc nẩy chạy trên khu đất, hướng về phía bờ sông. Lúc đó trời đã sẩm tối, mặt trời đang lặn xuống sau căn nhà, thoáng chốc lóe lên trên lớp vỏ xe bằng sắt.

Rồi một buổi chiều nọ, tôi nghe thấy hai phụ nữ ở trạm chờ xe điện nói chuyện về người đàn bà đã chuyển tới căn nhà vô chủ bên sông. Một người kể cho người kia mình đã nói chuyện với người ấy vào sáng hôm đó và được đáp lại bằng một thái độ khinh khỉnh không lẫn đi đâu được. Người đi cùng đồng ý rằng người mới đến có vẻ thiếu thân thiện - thậm chí có khi là kênh kiệu nữa. Cô ta trẻ lắm cũng phải ba mươi tuổi, vì con gái cô ta ít nhất cũng đã lên mười. Người phụ nữ thứ nhất bảo cô ta nói giọng Tokyo và chắc chắn không phải dân Nagasaki. Họ bàn tán một lúc về “người bạn Mỹ” của cô, rồi người phụ nữ nhắc lại thái độ kém thân thiện người lạ mặt dành cho mình sáng hôm đó.

Tôi không nghi ngờ gì rằng trong số các phụ nữ cùng sống ở khu tập thể vào thời điểm đó, có những người đã phải chịu đau khổ, mang trong mình những ký ức buồn thương và kinh hoàng. Nhưng khi chứng kiến cảnh họ từng ngày bận bịu với chồng con, tôi thấy thật khó tin họ đã từng có lúc sống cuộc đời chất chứa những thảm kịch và ác mộng thời chiến. Tôi không bao giờ cố ý tỏ ra thiếu thân thiện, nhưng nếu bảo tôi không cố chứng minh điều ngược lại thì chắc cũng chẳng sai. Vì vào thời điểm ấy trong đời mình, tôi vẫn còn muốn mọi người để mình được yên.

Vậy là tôi chăm chú lắng nghe hai phụ nữ nói chuyện về Sachiko. Tôi có thể hồi tưởng lại một cách sống động buổi chiều hôm ấy ở trạm chờ xe điện. Đó là một trong những ngày rực rỡ ánh nắng đầu tiên sau mùa mưa tháng Sáu, và quanh chúng tôi, các bức tường gạch và bê tông dầm nước đang dần khô ráo. Chúng tôi đang đứng trên cây cầu xe lửa và ở một bên đường ray ngay dưới chân đồi, ta có thể thấy một đám mái nhà tụm lại một chỗ, như thể các ngôi nhà đã xô nhau cùng trượt xuống dốc. Xa hơn một chút là khu tập thể của chúng tôi, nhìn như bốn cột bê tông. Lúc đó, tôi thấy đồng cảm với Sachiko, thấy phần nào hiểu được thái độ xa lánh tôi đã nhận ra khi quan sát cô từ xa.

Chúng tôi rồi sẽ trở thành bạn bè với nhau vào mùa hè ấy và tôi sẽ được cô gửi gắm tâm sự riêng, ít nhất là trong một khoảng thời gian ngắn. Giờ thì tôi không nhớ chúng tôi đã gặp nhau lần đầu tiên như thế nào. Chỉ nhớ một chiều nọ tội nhận ra cô đang đi trước mình trên con đường nhỏ dẫn ra khỏi khu dân cư. Tôi vội vã đuổi theo, còn Sachiko cứ bình thản bước. Chắc hẳn lúc ấy chúng tôi đã biết tên nhau rồi, vì tôi nhớ đã gọi cô khi đến gần.

Sachiko quay lại chờ tôi bắt kịp. “Có chuyện gì sao?” cô hỏi.

“Thấy chị ở đây em mừng quá,” tôi nói, có chút hụt hơi. “Con gái chị, lúc em ra khỏi nhà, nó đang đánh nhau. Ở đằng kia, gần mấy rãnh nước ấy.”

“Nó đánh nhau sao?”

“Với hai đứa trẻ khác. Một đứa là con trai. Chúng đánh nhau dữ lắm.”

“Vậy hả.” Sachiko bắt đầu đi tiếp. Tôi đi bên cạnh cô.

“Em không muốn làm chị hoảng hốt,” tôi nói, “nhưng hình như chúng đánh nhau dữ lắm. Em còn thấy một vết cắt trên má con gái chị nữa thì phải.”

“Vậy sao.”

“Ở đằng kia, phía cuối bãi đất.”

“Chúng nó vẫn đang đánh nhau à?” Cô tiếp tục đi lên đồi.

“Không. Em thấy con gái chị bỏ chạy.”

Sachiko mỉm cười nhìn tôi. “Em không quen thấy trẻ con đánh nhau phải không?”

“Trẻ con đánh nhau thì cũng không tránh được. Nhưng em nghĩ nên nói cho chị biết. Và em nghĩ nó không định đến trường đâu. Mấy đứa kia tiếp tục đi về phía trường học, nhưng con gái chị lại quay về phía bờ sông.”

Sachiko không trả lời, chỉ tiếp tục đi lên đồi.

“Sự thực là,” tôi tiếp tục, “em đã định nói với chị chuyện này từ trước. Chị thấy đấy, dạo này em đã nhiều lần bắt gặp con gái chị. Hình như con bé trốn học chút ít hay sao ấy.”

Con đường chia ngả trên đỉnh đồi. Sachiko dừng lại, chúng tôi nhìn nhau.

“Em quan tâm đến con gái chị như vậy thật tử tế quá, Etsuko ạ,” cô nói, “hết sức tử tế. Nhất định em sẽ trở thành một bà mẹ tuyệt vời.”

Cũng như hai phụ nữ ở trạm chờ xe điện, trước đây tôi vẫn nghĩ Sachiko khoảng ba mươi tuổi. Nhưng có lẽ dáng người trẻ trung của cô đã đánh lừa chúng tôi, vì nét mặt cô già dặn hơn nhiều. Cô đang nhìn tôi với vẻ thích thú thoáng hiện trên khuôn mặt, cái nhìn của cô có gì đó khiến tôi phải lúng túng cười trừ.

“Chị rất cảm ơn khi em tìm chị thế này,” cô nói tiếp. “Nhưng như em thấy đấy, giờ chị đang bận chút việc. Chị phải vào Nagasaki.”

“Không sao. Em chỉ nghĩ tốt hơn cả là đến nói cho chị hay, chỉ vậy thôi.”

Trong khoảnh khắc, cô lại tiếp tục nhìn tôi vẫn với ánh mắt thích thú ấy. Rồi cô nói, “Em mới tử tế làm sao. Giờ thì chị xin phép. Chị phải vào thành phố.” Cô cúi chào, sau đó quay sang ngả đường dẫn lên trạm chờ xe điện.

“Chỉ vì nó có vệt xước trên má thôi,” tôi nói, hơi cao giọng. “Còn con sông nữa, nhiều khúc rất nguy hiểm. Em chỉ nghĩ tốt nhất nên tìm gặp chị rồi nói cho chị hay.”

Cô quay lại nhìn tôi một lần nữa. “Etsuko này, nếu em không còn việc gì để làm,” cô nói, “thì chắc hôm nay em sẽ không ngại trông con bé giúp chị đâu nhỉ. Buổi chiều chị sẽ về. Chị tin chắc em với nó sẽ rất hợp nhau.”

“Em sẽ không phản đối, nếu chị muốn thế. Em phải nói là em có cảm giác con gái chị vẫn còn quá nhỏ để ở một mình suốt ngày.”

“Em mới tử tế làm sao,” Sachiko nhắc lại. Rồi cô mỉm cười một lần nữa. “Đúng thế, chị tin rằng em sẽ trở thành một bà mẹ tuyệt vời.”

Sau khi chia tay Sachiko, tôi xuống đồi, đi qua khu dân cư để quay về nhà. Chỉ một lúc sau, tôi thấy mình đã về đến bên ngoài tòa nhà nơi mình ở, nhìn ra dải đất trống. Không thấy bóng dáng con bé đâu, đang định quay vào thì tôi bỗng phát hiện có thứ gì đó di chuyển dọc bờ sông. Chắc con bé chỉ vừa mới đứng lên, vì giờ tôi có thể thấy rõ bóng dáng bé bỏng của nó bên kia khoảng đất đầy bùn. Thoạt đầu, một cảm giác hối thúc dâng lên trong lòng, khiến tôi những muốn quên hết chuyện này đi để quay về làm việc nhà. Nhưng cuối cùng, tôi vẫn tiến về phía con bé, cẩn thận tránh những rãnh nước tù.

Theo những gì tôi nhớ thì đó là lần đầu tiên tôi nói chuyện với Mariko. Cách hành xử của nó vào buổi sáng hôm ấy chắc cũng không có gì quá bất thường, vì thực ra tôi cũng chỉ là một người lạ mặt. Nó hoàn toàn có quyền ngờ vực tôi. Và nếu quả là tôi có cảm giác bất an lạ lùng nào đó vào hôm ấy, thì có lẽ cũng chỉ là phản ứng bình thường trước thái độ của Mariko.

Sau mùa mưa vài tuần trước, nước sông sáng hôm ấy vẫn khá cao và chảy xiết. Bờ đất dốc thẳng xuống mặt nước, bùn ở chân dốc nơi con bé đang đứng trông sũng nước hơn hẳn. Mariko mặc một chiếc váy bông đơn giản, dài tới gối, mái tóc cắt ngắn khiến nó có vẻ giống con trai. Không cười, nó ngẩng lên nhìn tôi đang đứng trên đỉnh con dốc bùn.

“Chào cháu,” tôi nói, “cô vừa nói chuyện với mẹ cháu xong. Cháu là Mariko phải không?”

Cô bé tiếp tục nhìn tôi không chớp mắt, chẳng nói một lời. Vệt trên má khi nãy tôi tưởng là máu, giờ hóa ra chỉ là một vết bùn.

“Giờ này lẽ ra cháu phải ở trường chứ, đúng không?” tôi hỏi.

Nó im lặng một lát. Rồi lên tiếng: “Cháu không đi học.”

“Nhưng trẻ em là phải đi học. Cháu không thích đi học à?”

“Cháu không đi học.”

“Nhưng mẹ cháu không gửi cháu tới trường nào ở đây sao?”

Mariko không đáp. Thay vào đó, nó lùi lại một bước.

“Cẩn thận đấy,” tôi nói. “Không là cháu sẽ ngã xuống nước mất. Trơn lắm đấy.”

Nó tiếp tục đứng dưới chân dốc nhìn lên chỗ tôi đứng. Tôi thấy đôi giày nhỏ xíu của nó nằm ngay cạnh. Cả giày và đôi chân trần của nó đều lấm lem bùn.

“Cô vừa nói chuyện với mẹ cháu,” tôi nói, mỉm cười mong nó yên tâm. “Mẹ cháu nói sẽ rất vui nếu cháu lên nhà cô chờ mẹ về. Nhà cô đằng kia kìa, ở khu tập thể ấy. Cháu có thể lên nhà với cồ, ăn thử bánh cô làm hôm qua. Cháu có thích không, Mariko? Rồi cháu có thể kể chuyện của cháu cho cô nghe nữa.”

Mariko vẫn nhìn tôi đầy cảnh giác. Rồi không rời mắt khỏi tôi, nó cúi xuống nhặt giày. Lúc đầu, tôi cứ tưởng điều đó có nghĩa nó chuẩn bị đi theo mình. Nhưng khi thấy nó vẫn tiếp tục nhìn mình, tôi mới hiểu ra nó nhặt giày lên là để sẵn sàng bỏ chạy nếu cần.

“Cô không làm hại cháu đâu,” tôi nói rồi cười một cách căng thẳng. “Cô là bạn của mẹ cháu mà.”

Theo những gì tôi nhớ, hai chúng tôi chỉ nói với nhau có thế vào buổi sáng hôm ấy. Không muốn làm con bé hoảng sợ thêm nên chỉ một lúc sau, tôi đã quay người, vượt qua bãi đất trống về nhà. Quả thực, phản ứng của con bé có phần khiến tôi phật ý; vì trong khoảng thời gian ấy, những điều tuy nhỏ nhặt vậy thôi nhưng lại khơi dậy trong tôi biết bao nỗi e sợ về bổn phận làm mẹ. Tôi tự nhủ chuyện vừa xảy ra chẳng có gì to tát và dù sao chăng nữa, trong những ngày tiếp theo, thế nào cũng có thêm nhiều cơ hội để tôi kết bạn với nó. Nhưng hóa ra, phải đến một buổi chiều khoảng hai tuần sau đó, tôi mới lại nói chuyện với Mariko.

⁎ ⁎ ⁎

Trước chiều hôm ấy, tôi chưa bao giờ đặt chân vào bên trong ngôi nhà nhỏ và đã khá ngạc nhiên khi được Sachiko mòi vào. Trên thực tế, tôi đã lập tức nhận ra cô mời mình là có mục đích gì đó. Quả đúng như vậy, tôi không nhầm.

Căn nhà rất gọn gàng, nhưng tôi vẫn nhớ nó tỏa ra một vẻ tồi tàn ảm đạm; xà nhà bằng gỗ trên trần nhìn cũ kỹ và thiếu an toàn, chỗ nào trong nhà cũng phảng phất một mùi ẩm thấp. Cửa trượt ở mặt trước ngôi nhà đã được mở tung cho ánh sáng mặt trời tràn qua hiên vào trong. Mặc dầu thế, phần lớn ngôi nhà vẫn chìm trong bóng tối.

Mariko đang nằm ở góc nhà cách xa nguồn sáng mặt trời nhất. Dù rất tối, tôi vẫn thấy có gì đó đang cựa quậy cạnh nó. Lại gần, tôi nhận ra đó là một con mèo lớn đang cuộn tròn trên mặt sàn tatami.

“Xin chào, Mariko,” tôi nói. “Cháu có nhớ cô không?”

Nó ngừng vuốt ve con mèo và ngước lên.

“Cô cháu mình gặp nhau hôm nọ,” tôi nói tiếp. “Cháu không nhớ sao? Ở bờ sông ấy.”

Con bé không có vẻ gì đã nhận ra tôi. Nó nhìn tôi một lúc, sau đó lại bắt đầu vuốt ve con mèo. Sau lưng mình, tôi nghe tiếng Sachiko đang pha trà trên bếp đặt ở giữa phòng. Đang định lại chỗ cô thì đột nhiên Mariko lên tiếng, “Nó sắp đẻ rồi.”

“Thật sao? thế thì thích thật.”

“Cô có muốn một con mèo con không?”

“Cháu thật tốt, Mariko. Để cô xem thế nào đã nhé. Nhưng cô tin chắc thế nào lũ mèo con cũng tìm được một mái nhà tử tế.”

“Sao cô không lấy một con mèo con?” cô bé hỏi. “Cô kia bảo sẽ lấy một con.”

“Để cô nghĩ đã nhé, Mariko. Cô nào cơ?”

“Cô bên kia sông. Cô ấy bảo sẽ lấy một con.”

“Nhưng cô không nghĩ có ai sống ở bên kia sông, Mariko. Bên ấy chỉ toàn cây cối với rừng thôi mà.”

“Cô ấy nói sẽ dẫn cháu đến nhà cô ấy. Cô ấy sống bên kia sông. Cháu không đi theo cô ấy.”

Tôi nhìn cô bé trong giây lát. Rồi chợt nghĩ ra, tôi cười phá lên.

“Nhưng đó chính là cô mà, Mariko. Cháu không nhớ sao? Cô bảo cháu lên nhà cô chờ mẹ cháu từ thành phố về mà.”

Mariko lại ngẩng lên nhìn tôi. “Không phải cô,” nó nói. “Mà là cô kia. Cô ấy sống bên kia sông cơ. Tối hôm qua cô ấy đến đây. Khi mẹ cháu đi vắng.”

“Tối hôm qua? Khi mẹ cháu đi vắng?”

“Cô ấy nói sẽ dẫn cháu sang nhà cô ấy, nhưng cháu không chịu. Vì lúc ấy trời đã tối. Cô ấy nói thế thì cầm đèn theo” - con bé đưa tay chỉ chiếc đèn xách tay treo trên tường - “nhưng cháu không đi theo cô ấy. Vì lúc ấy trời đã tối.”

Phía sau tôi, Sachiko đã đứng dậy và đang nhìn con gái. Mariko trở nên im lặng, sau đó ngoảnh đi và tiếp tục vuốt ve con mèo.

“Ra ngoài hiên đi,” Sachiko nói với tôi, tay bê khay trà. “Ngoài ấy mát hơn.”

Hai chúng tôi làm theo lời cô, để Mariko lại một mình ở góc nhà của nó. Từ ngoài hiên, tuy không thể nhìn thấy dòng sông, nhưng tôi vẫn thấy rõ nơi triền đất dốc xuống và lớp bùn càng gần mặt nước trông càng ẩm ướt hơn hẳn. Sachiko ngồi lên một tấm đệm và bắt đầu rót trà.

“Ở đây nhan nhản mèo hoang,” cô nói. “Chị không thấy lạc quan cho lắm về tương lai của lũ mèo con này đâu.”

“Đúng thế, có quá nhiều mèo hoang,” tôi đáp. “Thật đáng thương. Mariko tìm thấy con mèo mẹ ở đây hả chị?”

“Không, mẹ con chị mang nó theo. Nếu là chị thì chị đã bỏ nó lại rồi, nhưng Mariko nhất quyết không chịu nghe lời.”

“Chị đưa nó về đây từ tận Tokyo sao?”

“Không. Chị với con bé đã sống gần một năm trời ở Nagasaki mà. Ở phía bên kia thành phố.”

“Ôi vậy sao? Em không biết đấy. Chị sống ở đó cùng… cùng bạn à?”

Sachiko ngừng rót trà và nhìn tôi, hai tay ôm ấm trà. Tôi thấy trong ánh nhìn của cô biểu cảm thích thú từng toát ra khi cô quan sát tôi vào lần gặp trước.

“Chị e là em nhầm rồi, Etsuko ạ,” cuối cùng cô cũng lên tiếng. Rồi lại tiếp tục rót trà. “Chị sống ở nhà bác trai chị.”

“Chị yên tâm, em chỉ…”

“Ừ, tất nhiên rồi. Thế nên không việc gì phải ngại ngùng, đúng không?” Cô cười to rồi đưa tôi một chén trà. “Chị xin lỗi, Etsuko ạ, chị không định đùa em. Sự thật là, chị có việc này muốn hỏi em. Muốn nhờ vả em một chút.” Sachiko bắt đầu rót trà cho chính mình, và khi làm việc đó, dường như thái độ cô trở nên nghiêm túc hơn trước. Rồi cô đặt ấm trà xuống, nhìn tôi. “Em thấy đấy, Etsuko, một vài dự tính của chị không tiến triển như đã định. Vì thế nên hiện tại chị cần tiền. Không nhiều lắm, em hiểu không. Chỉ cần một chút.”

“Em hiểu,” tôi nói, hạ thấp giọng. “Chắc chị rất vất vả khi phải lo cho Mariko.”

“Etsuko này, chị nhờ em việc này được không?”

Tôi cúi người. “Em có chút tiền tiết kiệm,” tôi nói, gần như thì thầm. “Em sẽ rất vui nếu giúp được chị phần nào.”

Tôi rất ngạc nhiên khi Sachiko cười to. “Em tốt quá,” cô nói. “Nhưng thực ra, chị không muốn mượn tiền của em. Chị đang nghĩ đến việc khác. Hôm nọ em có nhắc tới một việc. Em có một người bạn có quán mì.”

“Ý chị là bác Fujiwara?”

“Em bảo chị hình như bác ấy đang cần người giúp việc. Một công việc nhỏ như vậy sẽ giúp được chị rất nhiều.”

“À,” tôi đáp, hơi do dự. “Nếu chị muốn, em sẽ hỏi giúp.”

“Thế thì tuyệt lắm.” Sachiko nhìn tôi trong giây lát. “Nhưng hình như em hơi lưỡng lự về chuyện đó, đúng không Etsuko?”

“Hoàn toàn không. Bao giờ gặp bác ấy, em sẽ hỏi giúp chị. Nhưng em chỉ băn khoăn” - tôi lại hạ giọng - “ai sẽ trông con gái chị vào ban ngày?”

“Mariko hả? Nó có thể giúp chị ở quán mì. Nó cũng khá được việc đấy.”

“Em tin thế. Nhưng như chị thấy đấy, em không biết chắc bác Fujiwara sẽ nghĩ thế nào. Dù sao thì ban ngày Mariko nên tới trường mới phải.”

“Chị đảm bảo với em, Etsuko ạ, Mariko sẽ không gây ra một phiền toái nào, dù chỉ là nhỏ nhất. hơn nữa, tuần sau là hết năm học rồi. Chị sẽ đảm bảo nó không làm vướng chân ai. Em có thể yên tâm về điều đó.”

Tôi lại cúi người. “Em sẽ hỏi khi gặp bác ấy.”

“Chị rất cảm ơn em.” Sachiko nhấp một ngụm trà. “Thực ra, chị muốn nhờ em hỏi bác ấy ngay trong vài hôm tới.”

“Em sẽ cố.”

“Em thật tốt.”

Chúng tôi ngồi im một lát. Nãy giờ, tôi vẫn mải chú ý đến ấm trà của Sachiko; nhìn có vẻ là một sản phẩm cao cấp làm từ sứ trắng. Cả chén trà tôi đang cầm trong tay cũng được làm từ cùng một thứ vật liệu tinh tế ấy. Lúc này khi đang ngồi uống trà cùng nhau, đây không phải lần đầu tiên tôi sửng sốt về sự tương phản kỳ cục giữa bộ ấm chén với vẻ tồi tàn của ngôi nhà cùng mặt đất lầy lội đầy bùn dưới hiên. Khi ngẩng lên, tôi nhận ra Sachiko đang quan sát mình.

“Chị quen dùng đồ sứ chất lượng cao rồi, Etsuko ạ,” cô nói. “Em biết đấy, cuộc sống của chị không phải lúc nào cũng giống…” - cô khoát tay về phía ngôi nhà - “thế này. Tất nhiên là chị không ngại một chút bất tiện. Nhưng có một số thứ chị vẫn không thể xuê xoa cho được.”

Tôi cúi đầu, không nói gì. Cả Sachiko cũng bắt đầu ngắm nghía chén trà của mình. Cô tiếp tục xem xét, cẩn thận xoay nó trong tay. Rồi cô đột nhiên nói, “Chị nghĩ nói mình lấy trộm bộ ấm chén này cũng chẳng sai. Cơ mà, chắc bác chị cũng không quá nhớ nhưng bộ ấm chén này đâu.”

Tôi nhìn cô, hơi ngạc nhiên. Sachiko đặt chén trà xuống trước mặt, phẩy tay xua ruồi.

“Có phải chị nói chị sống ở nhà bác chị?” tôi hỏi.

Cô chậm rãi gật đầu. “Một ngôi nhà xinh đẹp vô cùng. Với ao cá trong vườn. Khác xa với quang cảnh xung quanh đây.”

Trong giây lát, cả hai chúng tôi cùng đưa mắt nhìn vào trong. Mariko vẫn nằm nguyên ở góc nhà từ khi chứng tôi ra ngoài, xoay lưng về phía chúng tôi. Dường như nó đang thì thào nói chuyện với con mèo.

Chúng tôi lại ngồi im lặng một lúc lâu, rồi tôi lên tiếng. “Em không biết có người sống bên kia sông.”

Sachiko quay ra nhìn những rặng cây ở bờ bên kia. “Không, chị cũng chưa bao giờ thấy ai bên ấy.”

“Nhưng cô trông trẻ của chị. Mariko lúc nãy bảo cô ấy đến từ bên kia sông.”

“Chị làm gì có người trông trẻ, Etsuko. Ở đây chị không quen ai.”

“Mariko có nói về một người phụ nữ nào đó…”

“Em đừng để ý đến nó.”

“Ý chị là nó bịa ra sao?”

Hình như Sachiko thoáng cân nhắc gì đó. Rồi cô nói, “Đúng, nó chỉ bịa chuyện ra thôi mà.”

“Vâng, em đoán trẻ con thường hay làm thế.”

Sachiko gật đầu, “Khi nào làm mẹ, Etsuko ạ,” cô mỉm cười nói, “em sẽ phải quen dần với những chuyện như thế.”

Sau đó, chúng tôi chuyển sang các chủ đề khác. Dạo ấy là thời kỳ đầu trong tình bạn của chúng tôi và chúng tôi chủ yếu chỉ nói về những chuyện vặt vãnh. Phải đến một buổi sáng vài tuần sau đó, tôi mới nghe Mariko nhắc lại về người phụ nữ đã tìm đến nó.

Chương hai

Vào thời gian đó, trở lại quận Nakagawa luôn gọi lên trong tôi cảm xúc lẫn lộn cả vui lẫn buồn. Đó là một vùng nhiều đồi núi, và sâu thẳm lòng tôi luôn dấy lên cảm giác mất mát khi lại leo lên những con phố hẹp dốc đứng giữa các cụm nhà. Dù đây không phải nơi chỉ vì chợt hứng mà tìm đến, tôi vẫn không thể xa rời nó được quá lâu.

Đến thăm bác Fujiwara cũng khơi dậy trong tôi những cảm xúc lẫn lộn tương tự; vì bác từng là một trong những người bạn thân nhất của mẹ tôi; một phụ nữ tốt bụng mà tới lúc ấy tóc đã bắt đầu điểm bạc. Quán mì của bác nằm ở một con ngõ nhỏ đông người qua lại; bên ngoài là một khoảng sân bê tông có mái che, là nơi khách ngồi ăn mì bên những chiếc bàn gỗ và ghế băng. Bác bán được rất nhiều cho nhân viên văn phòng vào giờ ăn trưa và lúc họ tan làm trở về nhà, nhưng những lúc khác trong ngày, quán rất thưa thớt khách.

Tôi hơi căng thẳng vào buổi chiều hôm ấy vì đó là lần đầu tiên tôi ghé thăm quán kể từ khi Sachiko bắt đầu làm việc ở đó. Tôi thấy lo lắng - cho cả hai người - nhất là vì tôi không chắc bác Fujiwara có thực sự cần một người giúp việc hay không. Hôm ấy trời rất nóng, con ngõ nhỏ đông kín người. Tôi rất mừng khi cuối cùng cũng được vào nghỉ chân trong bóng râm.

Bác Fujiwara rất vui khi thấy tôi. Bác bảo tôi ngồi xuống bàn, sau đó đi lấy trà. Buổi chiều hôm ấy chỉ có vài khách - mà có khi chẳng có ai, tôi không nhớ lắm - cũng không thấy bóng Sachiko đâu. Khi bác Fujiwara trở ra, tôi liền hỏi, “Bạn cháu thế nào hả bác? Chị ấy có được việc không ạ?”

“Bạn cháu hả?” bác Fujiwara ngoái lại nhìn về phía cánh cửa dẫn vào bếp. “Cô ấy đang bóc tôm. Chắc cô ấy sẽ ra ngay thôi.” Rồi như thể nghĩ lại, bác đứng dậy, lại gần cửa bếp. “Sachiko ơi,” bác gọi. “Etsuko đến đấy.” Tôi nghe có tiếng trả lời từ bên trong.

Khi trở lại chỗ ngồi, bác Fujiwara đưa tay chạm vào bụng tôi. “Bắt đầu thấy bụng rồi đấy,” bác nói. “Từ giờ trở đi, cháu phải chăm sóc cho cẩn thận.”

“Cháu cũng không làm gì nhiều,” tôi đáp. “Cuộc sống của cháu rất dễ chịu.”

“Thế là tốt. Bác nhớ có một trận động đất khá mạnh xảy ra hồi bác có thai lần đầu. Lúc ấy bác đang mang thai Kazuo. Dẫu vậy, thằng bé vẫn ra đời hoàn toàn khỏe mạnh. Cố gắng đừng lo lắng quá, Etsuko ạ.”

“Cháu vẫn cố.” Tôi liếc về phía cửa bếp. “Bạn cháu ở đây ổn chứ bác?”

Bác Fujiwara cũng theo tôi nhìn về phía bếp. Rồi bác quay sang nhìn tôi nói, “Bác nghĩ vậy. Hai cháu là bạn thân của nhau đúng không?”

“Vâng, cháu không có nhiều bạn lắm nơi cháu sống. Cháu rất mừng vì đã gặp Sachiko.”

“Đúng thế. Thật may mắn.” Bác nhìn tôi vài giây. “Etsuko này, hôm nay trông cháu có vẻ mệt mỏi.”

“Chắc thế,” tôi khẽ cười. “Cháu đoán mệt cũng là bình thường, bác nhỉ.”

“Đúng thế, tất nhiên rồi.” Bác Fujiwara vẫn tiếp tục nhìn vào mặt tôi. “Nhưng ý bác là trông cháu có vẻ hơi… khổ sở.”

“Khổ sở ư? Chắc chắn không phải đâu. Cháu chỉ thấy hơi mệt, ngoài ra, chưa bao giờ cháu thấy hạnh phúc hơn bây giờ.”

“Thế thì tốt. Lúc này cháu cần giữ cho tâm trí luôn nghĩ về những điều vui. Về đứa con của cháu, về tương lai.”

“Vâng, nhất định rồi. Cứ nghĩ về con là cháu thấy vui.”

“Tốt.” Bác gật đầu, vẫn không rời mắt khỏi tôi. “Thái độ của cháu sẽ quyết định tất cả. Một người mẹ, bên cạnh việc chăm sóc thể chất, còn luôn cần một thái độ lạc quan để nuôi dạy con cái.”

“Vâng, cháu luôn mong chờ đến lúc đó,” tôi nói và cười. Có tiếng động khiến tôi quay ra nhìn bếp một lần nữa, nhưng vẫn chẳng thấy Sachiko đâu.

“Tuần nào bác cũng gặp một cô gái,” bác Fujiwara nói tiếp. “Chắc cô ấy phải đến tháng thứ sáu hoặc tháng thứ bảy rồi. Lần nào ra nghĩa trang bác cũng gặp cô ấy. Bác chua bao giờ nói chuyện với cô ấy, nhưng cô ấy trông rất buồn khi đứng đó cùng chồng. Thật đáng buồn khi một cô gái có bầu lại cùng chồng dành cả ngày Chủ nhật để nghĩ về người chết. Bác biết là họ tưởng nhớ người đã khuất, nhưng dù sao bác vẫn thấy thật đáng buồn. Họ nên cùng nhau nghĩ tới tương lai.”

“Cháu đoán là cô ấy chưa thể quên được.”

“Bác cũng nghĩ thế. Bác thấy tội nghiệp cô ấy quá. Nhưng giờ thì họ nên nhìn về phía trước. Tới nghĩa trang hằng tuần không phải cách chào đón một đứa trẻ đến với cuộc đời.”

“Có lẽ vậy.”

“Nghĩa trang không phải nơi dành cho thanh niên. Thỉnh thoảng Kazuo cũng đi cùng bác, nhưng bác không bao giờ ép nó. Đã đến lúc nó cũng nên bắt đầu nhìn về phía trước.”

“Anh Kazuo dạo này thế nào ạ?” tôi hỏi. “Công việc của anh ấy tốt không ạ?”

“Công việc của nó ổn. Có lẽ tháng sau nó sẽ được lên chức. Nhưng nó cần dành thời gian cho những thứ khác nữa. Không ai trẻ mãi được cháu ạ.”

Đúng lúc đó, tôi bỗng thấy một thân hình bé bỏng đứng dưới ánh nắng mặt trời, giữa dòng người vội vã qua lại.

“Có phải là Mariko không?” tôi nói.

Bác Fujiwara quay người. “Mariko,” bác gọi. “Cháu đi đâu về đấy?”

Trong thoáng chốc, Mariko vẫn đứng yên ngoài phố. Rồi con bé bước vào bóng râm trong sân, đi qua chỗ chúng tôi, ngồi xuống một chiếc bàn trống gần đó.

Bác Fujiwara nhìn con bé, sau đó đưa mắt lo lắng nhìn tôi. Hình như bác định nói gì, song lại quyết đính đứng dậy, lại gần con bé.

“Mariko, cháu đi đâu về đấy?” bác Fujiwara đã hạ thấp giọng, nhưng tôi vẫn nghe được. “Cháu không thể cứ chạy đi lung tung như thế. Mẹ cháu đang rất bực mình đấy.”

Mariko mân mê ngón tay. Nó không ngẩng lên nhìn bác Fujiwara.

“Còn nữa, Mariko này, cháu đừng bao giờ nói với khách hàng như thế nữa nhé. Cháu có biết như thế là rất bất lịch sự không? Mẹ cháu đang rất bực mình vì cháu đấy.”

Mariko vẫn tiếp tục mân mê ngón tay. Sau lưng con bé, Sachiko xuất hiện ở cửa bếp. Thấy Sachiko vào buổi sáng hôm ấy, tôi vẫn nhớ lúc đó mình một lần nữa nhận ra cô thực ra còn già hơn so với tôi tưởng lúc đầu; khi mái tóc dài được cuộn kín trong chiếc khăn trùm đầu, những quầng da rệu rã quanh mắt và miệng dường như trở nên rõ rệt hơn.

“Mẹ cháu đây rồi,” bác Fujiwara nói. “Bà nghĩ là mẹ cháu rất giận cháu đấy.”

Cô bé vẫn ngồi yên, quay lưng về phía mẹ. Sachiko đưa mắt nhìn nó thật nhanh, rồi quay lại nở một nụ cười với tôi.

“Em khỏe không, Etsuko,” cô nói, cúi mình thật tao nhã. “Thấy em ở đây chị bất ngờ quá.”

Ở đầu kia sân, hai phụ nữ mặc quần áo văn phòng đang ngồi xuống bàn. Bác Fujiwara giơ tay ra hiệu với họ, rồi quay về phía Mariko một lần nữa.

“Sao cháu không vào bếp một lúc đi nhỉ,” bác nói nhỏ giọng. “Mẹ cháu sẽ chỉ cho cháu phải làm gì. Dễ lắm. Bà tin một đứa bé thông minh như cháu sẽ làm được ngay.”

Mariko không tỏ vẻ gì đang lắng nghe. Bác Fujiwara đưa mắt lên nhìn Sachiko, trong thoáng chốc, tôi có cảm giác họ nhìn nhau lạnh lùng. Rồi bác Fujiwara quay người bước tới chỗ khách. Có lẽ họ là khách quen, vì vừa đi qua sân, bác vừa cất tiếng chào hỏi thân tình.

Sachiko lại gần, ngồi xuống mé bàn tôi. “Trong bếp nóng kinh người,” cô nói.

“Chị thấy công việc ở đây thế nào?” tôi hỏi cô.

“Chị thấy thế nào ấy hả? Chà, làm việc ở quán mì quả là một trải nghiệm thú vị, Etsuko ạ. Chị phải nói chị chưa bao giờ tưởng tượng nổi có ngày mình lại phải lau chùi bàn ghế ở một nơi như ở đây. Tuy nhiên” - cô cười phá lên ngay - “cũng khá hay.”

“Vậy đấy. Còn Mariko thì sao, nó đã quen chưa?”

Cả hai chúng tôi cùng đưa mắt sang bàn nơi Mariko ngồi; nó vẫn đang nhìn xuống tay.

“À, Mariko ổn,” Sachiko nói. “Đúng là nhiều lúc nó rất bồn chồn. Nhưng trong hoàn cảnh này thì khó mà khác được. Thật đáng tiếc, Etsuko ạ, nhưng em nghĩ mà xem, con gái chị hình như không được vui tính như chị. Nó không thấy ở đây có gì hay ho.” Sachiko mỉm cười, liếc nhìn Mariko lần nữa. Rồi cô đứng dậy, lại gần con gái.

Cô hỏi khẽ, “Bà Fujiwara nói với mẹ như vậy có đúng không?”

Con bé vẫn im lặng.

“Bà nói con lại vô lễ với khách hàng. Có đúng không?”

Mariko vẫn không trả lời.

“Bà nói như vậy có đúng không? Mariko, người khác hỏi thì con phải trả lời chứ.”

“Cô ấy lại đến,” Mariko nói. “Tối hôm qua. Khi mẹ không có nhà.”

Sachiko nhìn con vài giây. Rồi cô nói, “Mẹ nghĩ con nên vào trong. Vào đi, mẹ sẽ chỉ cho con phải làm gì.”

“Tối qua cô ấy lại đến. Cô ấy bảo sẽ đưa con sang nhà cô ấy.”

“Vào đi, Mariko, vào bếp chờ mẹ.”

“Cô ấy sẽ cho con xem nơi ở của cô ấy.”

“Mariko, vào bếp đi.”

Bên kia sân, bác Fujiwara và hai người phụ nữ đang cười ầm ĩ về một chuyện gì đó. Mariko cứ trân trân nhìn lòng bàn tay mình. Sachiko quay lại chỗ tôi ngồi.

“Em chờ chị một chút, Etsuko,” cô nói. “Đang có nồi sôi trong bếp. Chị sẽ quay lại ngay.” Rồi hạ giọng, cô ấy nói thêm, “Khó mà trông đọi nó sẽ hoạt bát vui vẻ khi phải ở một nơi thế này, đúng không?” Cô mỉm cười rồi tiến về phía bếp. Tới cửa, cô quay lại nhìn con một lần nữa.

“Đi nào, Mariko, vào bếp nào.”

Mariko không động đậy. Sachiko nhún vai rồi biến mất vào trong gian bếp.

⁎ ⁎ ⁎

Cũng khoảng thời gian đầu hè ấy, thầy Ogata đến thăm vợ chồng tôi, cũng là lần đầu tiên ông đến thăm từ sau khi chuyển nhà khỏi Nagasaki hồi đầu năm đó. Ông là cha chồng tôi, lạ làm sao khi tôi luôn coi ông là “Thầy Ogata”, dù hồi ấy tôi cũng đã đổi họ sang Ogata. Nhưng vì tôi đã quen coi ông là thầy Ogata từ quá lâu rồi - rất lâu trước cả khi gặp Jiro - nên gọi ông là “cha” vẫn cứ ngắc ngứ thế nào đó.

Thầy Ogata và chồng tôi không giống nhau mấy. Bây giờ, mỗi khi hồi tưởng về Jiro, trong đầu tôi luôn hiện ra hình ảnh một người đàn ông nhỏ con, chắc nịch, luôn đeo trên mặt một biểu cảm nghiêm nghị; chồng tôi luôn cầu kỳ với vẻ bề ngoài; kể cả khi ở nhà, anh vẫn thường mặc áo sơ mi, đeo cà vạt. Tôi thấy anh lúc này, hệt như thường thấy trước đây, ngồi trên sàn tatami trong phòng khách, khom lưng ăn sáng hoặc ăn tối. Tôi nhớ anh luôn có xu hướng khom người về phía trước - điệu bộ không khác mấy một võ sĩ quyền anh - kể cả lúc ngồi hoặc lúc đi. Ngược lại, cha anh luôn ngả vai ra sau khi ngồi, và luôn mang một phong thái phóng khoáng thư thả. Khi đến thăm chúng tôi vào mùa hè ấy, thầy Ogata vẫn rất sung sức, thể lực cường tráng và năng lượng tràn trề như một người trẻ tuổi hơn rất nhiều.

Tôi nhớ buổi sáng khi lần đầu tiên ông nhắc đến Shigeo Matsuda. Lúc ấy, ông đã đến nhà chúng tôi được vài bữa, rõ ràng ông thấy căn phòng vuông nhỏ bé đủ thoải mái để ở lại lâu. Sáng hôm ấy trời đẹp, ba chúng tôi đang ăn nốt bữa sáng trước khi Jiro đến văn phòng.

“Cuộc họp lớp của con ấy, là vào tối nay, phải không?” ông nói với Jiro.

“Không, tối mai ạ.”

“Con sẽ gặp Shigeo Matsuda chứ?”

“Shigeo ư? Không, con không nghĩ thế. Cậu ấy thường không tham dự những dịp thế này. Con xin lỗi vì phải đi vắng và để cha ở nhà, thưa cha. Con cũng muốn bỏ luôn cho rồi, nhưng làm thế có thể khiến mọi người phật ý.”

“Đừng lo. Etsuko chăm sóc cha là đủ rồi. Và những dịp như thế này rất quan trọng.”

“Con muốn nghỉ làm vài hôm,” Jiro nói, “nhưng đợt này chúng con bận quá. Như con nói đấy, đúng hôm cha đến thì chúng con nhận được đơn hàng này. Thật là phiền toái.”

“Không sao đâu,” cha Jiro nói. “Cha hiểu mà. Cách đây không lâu, cha cũng từng vắt chân lên cổ vì công việc. Cha cũng chưa già lắm mà.”

“Chưa ạ, tất nhiên rồi.”

Chúng tôi tiếp tục ăn trong im lặng một lúc. Rồi thầy Ogata hỏi:

“Vậy chắc con sẽ không gặp Shigeo Matsuda hôm nay đâu nhỉ. Nhưng thỉnh thoảng con vẫn gặp cậu ta chứ?”

“Dạo này thì không thường xuyên lắm. Từ khi lớn lên, mỗi người chúng con chọn cho mình một con đường riêng.”

“Ừ, chuyện vẫn xảy ra như thế. Bọn học trò mỗi đứa một con đường riêng, rồi đứa nào cũng thấy giữ liên lạc sao mà khó ghê. Đó là lý do vì sao những cuộc họp lớp thế này rất quan trọng. Người ta không nên sóm quên những mối thâm tình xưa cũ. Thỉnh thoảng, nhìn lại quá khứ cũng tốt, có thế ta mới suy nghĩ sáng suốt được. Đúng, cha nghĩ ngày mai con nhất định nên đi.”

“Có lẽ đến Chủ nhật này cha vẫn còn ở chơi với chúng con,” chồng tôi nói. “Nếu thế, chúng ta có thể đi đâu chơi cả ngày.”

“Được, thế cũng được. Một ý tưởng tuyệt vời. Nhưng nếu con bận thì cũng hoàn toàn không vấn đề gì đâu.”

“Không, con nghĩ Chủ nhật con có thể nghỉ. Con rất tiếc vì đúng lúc này con quá bận.”

“Các con có mời thầy cô giáo cũ nào đến dự ngày mai không?” thầy Ogata hỏi.

“Theo con biết thì không.”

“Thật đáng tiếc nếu thầy cô giáo không thường xuyên được mời tới những dịp như thế. Thỉnh thoảng cha cũng được mời. Hồi cha còn trẻ, lúc nào bọn cha cũng coi mời thầy cô giáo là chuyện nhất thiết phải làm. Cha nghĩ như thế mới phải. Đó là cơ hội cho người thầy chứng kiến thành quả của mình, cũng là cơ hội để học trò bày tỏ lòng biết ơn. Cha nghĩ có mặt thầy cô giáo thì mới phải.”

“Vâng, có lẽ cha có lý.”

“Con người ngày nay rất chóng quên kiến thức mình có được là nhờ ơn ai.”

“Vâng, cha nói rất đúng.”

Chồng tôi ăn đã xong nên đặt đũa xuống. Tôi rót cho anh một ít trà.

“Có một chuyện hơi kỳ cục xảy ra hôm nọ,” thầy Ogata nói. “Bây giờ nghĩ lại, cha thấy buồn cười thì đúng hơn. Cha đang ở thư viện tại Nagasaki thì bỗng thấy tờ tạp chí định kỳ này - một tờ tạp chí nhà giáo. Cha chưa bao giờ nghe đến nó, hồi cha còn công tác, nó còn chưa ra đời. Nếu đọc, con sẽ nghĩ tất cả giáo viên ở Nhật bây giờ đã là đảng viên cộng sản mất rồi.”

“Rõ ràng chủ nghĩa cộng sản đang lớn mạnh ở nước ta,” chồng tôi trả lời.

“Shigeo Matsuda bạn con cũng có bài viết trong tạp chí. Con cứ hình dung cha ngạc nhiên thế nào khi thấy bài viết của cậu ta có nhắc đến tên mình. Cha không nghĩ thời buổi này vẫn còn có người để tâm tới mình.”

“Con tin chắc rất nhiều người ở Nagasaki vẫn nhớ rõ về cha,” tôi xen vào.

“Quả có hơi lạ đời. Cậu ta nhắc đến Tiến sĩ Endo và cha, về việc nghỉ hưu của cha và ông ấy. Nếu cha hiểu đúng, thì cậu ta có ý cho rằng ngành giáo vậy là đã tống khứ được bọn cha. Thực ra, cậu ta đi xa tới mức viết rằng lẽ ra cha và ông ấy phải bị sa thải từ cuối chiến tranh. Lạ đời thật đấy.”

“Cha có chắc đúng là Shigeo Matsuda ấy không?” Jiro hỏi.

“Chắc mà. Từ trường Trung học Kuriyama. Thật lạ đời. Cha nhớ hồi xưa, cậu ta vẫn thường sang nhà chơi với con. Mẹ con cứ chiều hư cậu ta. Cha hỏi cô quản thư liệu có mua một cuốn được không. Cô ấy nói sẽ đặt mua giúp cha. Cha sẽ cho con xem.”

“Nếu vậy thì có vẻ phản phúc quá,” tôi nói.

“Cha rất ngạc nhiên,” thầy Ogata nói, quay sang nhìn tôi. “Trong khi chính cha là người đã giới thiệu cậu ta với hiệu trưởng trường Kuriyama.”

Jiro uống hết chén trà, dùng khăn giấy lau miệng. “Thế thì rất đáng tiếc. Nhưng như con đã nói, lâu rồi con không gặp Shigeo. Con xin lỗi, thưa cha, nhưng con phải đi làm, nếu không sẽ muộn giờ mất.”

“Tất nhiên rồi. Chúc con một ngày tốt lành.”

Jiro bước xuống cửa ra vào rồi bắt đầu xỏ giày. Tôi nói với thầy Ogata, “Một người đã đạt được địa vị như cha, cha ạ, thì không thể tránh khỏi chút chỉ trích. Cũng là lẽ tự nhiên thôi ạ.”

“Đúng thế,” ông nói rồi phá lên cười. “Con đừng bận tâm về chuyện đó, Etsuko ạ. Cha cũng không nghĩ gì đâu. Cha chỉ chợt nhớ ra vì Jiro sắp đi họp lớp thôi. Cha băn khoăn không biết Endo đã đọc được bài báo ấy chưa.”

“Con chúc cha một ngày vui, thưa cha,” Jiro gọi từ cửa ra vào. “Nếu có thể, con sẽ cố gắng về sớm hơn một chút.”

“Bậy nào, đừng có dớ dẩn vậy. Công việc của con là quan trọng.”

⁎ ⁎ ⁎

Cũng buổi sáng hôm ấy, chỉ lát sau, thầy Ogata ra khỏi phòng, mặc áo khoác và đeo cà vạt.

“Cha định ra ngoài sao, thưa cha?” tôi hỏi.

“Cha nghĩ mình nên đến thăm Tiến sĩ Endo.”

“Tiến sĩ Endo ư?”

“Đúng, cha thấy nên đến thăm xem dạo này ông ấy ra sao.”

“Nhưng cha không định đi trước bữa trưa đấy chứ?”

“Cha nghĩ đi luôn thì hơn,” ông nói, đưa mắt xem đồng hồ. “Endo sống hơi xa ở ngoại ô Nagasaki. Cha sẽ phải đi tàu.”

“Thế thì để con chuẩn bị hộp cơm trưa cho cha, sẽ nhanh thôi ạ.”

“Thế thì chạ cảm ơn con, Etsuko. Nếu vậy, cha sẽ chờ thêm vài phút. Nói thật nhé, đúng là cha đang hy vọng con sẽ làm com trưa cho cha đấy.”

“Thế thì cha nên hỏi chứ,” tôi nói và đứng dậy. “Nếu chỉ bóng gió xa xôi thì không phải lúc nào cũng có được cái ta muốn đâu, cha ạ.”

“Nhưng cha biết con sẽ đoán trúng ý cha mà, Etsuko. Cha tin ở con.”

Tôi sang bếp, xỏ dép xăng đan rồi bước xuống nền nhà lát gạch đá hoa. Vài phút sau, tôi nghe tiếng cửa trượt sang bên và rồi thầy Ogata đứng ở ngưỡng cửa. Ông ngồi xuống bậu cửa, xem tôi làm.

“Con nấu gì cho cha đấy?”

“Không có gì đâu ạ. Chỉ là thức ăn còn lại từ tối hôm qua. Cha báo gấp thì chỉ được đến thế thôi.”

“Thế nhưng thế nào con cũng chế biến được thành một bữa ăn rất ngon miệng cho mà xem. Cha biết chắc như thế. Con đang làm món trứng gì thế? Không phải trúng từ hôm qua đấy chứ?”

“Con tráng cho cha quả trứng. Cha may mắn lắm đấy, cha ạ, vì con đang cảm thấy vô cùng hào phóng.”

“Trứng tráng cơ đấy. Dạy cha cách tráng trứng đi. Có khó không?”

“Cực khó luôn. Ở tuổi này thì cha không có cách nào học nổi đâu.”

“Nhưng cha tha thiết đấy. Với lại, con nói ‘ở tuổi này’ là có ý gì? Cha vẫn còn trẻ chán, có thể học thêm nhiều điều nữa đấy.”

“Cha thực sự định làm đầu bếp đấy ư?”

“Điều đó thì có gì đáng cười. Sống bao nhiêu năm trên đời, nay cha đã hiểu rõ giá trị của nấu nướng. Cha tin rằng nấu ăn là một nghệ thuật không kém phần cao quý so với hội họa hoặc thơ ca. Người ta chỉ không hiểu được giá trị của nó do tác phẩm biến mất quá nhanh mà thôi.”

“Cha cứ tập trung vào hội họa đi là hơn. Cái đó cha làm tốt hơn nhiều.”

“Hội họa.” Ông thở dài. “Hội họa giờ không còn mang lại cảm giác thỏa mãn cho cha như trước đây nữa. Không, cha nghĩ mình nên học tráng trứng sao cho giỏi như con ấy, Etsuko ạ. Con phải chỉ cho cha cách làm trước khi cha quay lại Fukuoka đấy nhé.”

“Khi đã biết cách làm thì cha sẽ không coi nó là nghệ thuật nữa. Có lẽ phụ nữ nên giữ bí mật những việc như thế.”

Ông cười, như thể cười một mình, rồi im lặng tiếp tục quan sát tôi làm.

“Con thích con trai hay con gái, Etsuko?” cuối cùng ông cũng cất lời hỏi.

“Con thực sự không quan tâm lắm. Nếu là con trai, chúng con có thể đặt tên cháu theo tên cha.”

“Thật vậy sao? Đấy là một lời hứa phải không?”

“Nghĩ kỹ lại thì con thấy không chắc lắm. Con nói vậy vì chợt quên tên cha. Seiji - tên gì mà xấu thế.”

“Nhưng đấy là vì con thấy cha xấu xí thôi, Etsuko. Cha nhớ có lần học sinh cả một lớp cùng đồng ý rằng trông cha giống hà mã. Nhưng con không nên ngại ngần chỉ vì vẻ bề ngoài như thế.”

“Đúng thật. Thôi, ta sẽ chờ xem Jiro nghĩ thế nào.”

“Phải đấy.”

“Nhưng con muốn đặt tên con trai mình theo tên cha, cha ạ.”

“Thế thì cha vui lắm.” Ông mỉm cười rồi khẽ cúi người. “Nhưng cha cũng biết cảm giác cáu kỉnh thế nào khi người thân trong gia đình cứ đòi lấy tên mình đặt cho con trẻ. Cha nhớ lần mẹ con với cha cãi nhau về chuyện nên đặt tên Jiro là gì. Cha muốn đặt nó theo tên một ông chú, nhưng mẹ con thì không thích truyền thống đặt tên trẻ em theo tên người trong gia đình ấy. Tất nhiên là cuối cùng thì cha phải chiều ý mẹ con. Khó mà lay chuyển được suy nghĩ của Keiko.”

“Tên Keiko nghe hay lắm. Nếu là con gái, chúng con có thể đặt tên là Keiko.”

“Con đừng vội hứa như thế. Nếu không giữ lời, con sẽ làm cho ông già này vô cùng thất vọng đấy.”

“Con xin lỗi, con chỉ nghĩ gì nói nấy thôi.”

“Còn nữa, Etsuko này, cha biết còn nhiều tên khác con muốn đặt cho đứa trẻ hơn. Những người thân thiết với con hơn.”

“Có lẽ vậy. Nhưng nếu là con trai, con muốn đặt tên bé theo tên cha. Cha đã từng như cha đẻ của con mà.”

“Thế giờ thì không thế nữa hay sao?”

“Có chứ, tất nhiên là có. Chỉ có điều hơi khác trước thôi.”

“Cha hy vọng Jiro là người chồng tốt.”

“Tất nhiên là thế rồi cha ạ. Con tưởng mình không thể hạnh phúc hơn được nữa.”

“Và đứa con sẽ khiến con hạnh phúc.”

“Vâng. Đây là thời điểm phù họp nhất để sinh con. Chúng con đã tương đối ổn định chỗ ở, còn công việc của Jiro cũng đang tiến triển tốt đẹp. Đây là thời điểm lý tưởng để sinh con cha ạ.”

“Nghĩa là con đang hạnh phúc?”

“Vâng. Con rất hạnh phúc.”

“Tốt lắm. Cha rất mừng cho cả hai con.”

“Đây, bữa trưa của cha xong rồi.” Tôi đưa ông hộp sơn mài đựng đồ ăn.

“À phải rồi, đồ ăn từ tối qua,” ông nói, đón chiếc hộp với một cái cúi người rất kịch. Rồi ông hé nắp hộp. “Nhưng nhìn ngon mắt lắm.”

⁎ ⁎ ⁎

Khi quay lại phòng khách, tôi thấy thầy Ogata đang xỏ giày ở cửa ra vào.

“Nói cha biết, Etsuko,” ông tiếp tục buộc dây giày mà không ngẩng lên nhìn. “Con đã bao giờ gặp cậu Shigeo Matsuda này chưa?”

“Một hoặc hai lần rồi ạ. Sau khi chúng con kết hôn, anh ấy từng ghé thăm.”

“Nhưng bây giờ cậu ta và Jiro không thân nhau nữa hay sao?”

“Nhìn chung là không cha ạ. Chúng con vẫn gửi thiệp cho nhau, nhưng chỉ có vậy thôi.”

“Cha sẽ đề nghị Jiro viết thư cho bạn nó. Shigeo phải xin lỗi. Nếu không, cha sẽ buộc Jiro phải cắt đứt liên lạc với cậu ta.”

“Con hiểu.”

“Lúc nãy cha đã định nói chuyện này, lúc ăn sáng ấy. Nhưng rồi cha thấy những việc ấy nên để dành đến tối thì hợp lý hơn.”

“Hẳn là cha nói đúng.”

Trước khi ra khỏi nhà, thầy Ogata một lần nữa cảm ơn tôi đã làm bữa trưa cho ông.

⁎ ⁎ ⁎

Nhưng tối hôm ấy, không thấy thầy Ogata đề cập đến chuyện đó. Cả hai có vẻ mệt mỏi khi về và suốt buổi tối hầu như chỉ xem báo và nói chuyện rất ít. Chỉ có một lần, thầy Ogata nhắc tới Tiến sĩ Endo. Đó là vào bữa tối, ông chỉ nói thế này: “Endo có vẻ khỏe. Nhưng ông ấy rất nhớ công việc. Dù sao thì cả đời ông ấy đã sống vì công việc mà.”

Trên giường đêm hôm ấy, trước khi ngủ, tôi hỏi Jiro, “Em hy vọng cha hài lòng với sự đón tiếp của vợ chồng mình.”

“Cha còn muốn gì nữa nào?” chồng tôi nói. “Nếu em lo lắng đến thế, sao em không đưa cha đi đâu đó?”

“Chiều thứ Bảy anh có phải đi làm không?”

“Làm sao anh có thể không đi làm được chứ? Ngay lúc này anh đã bị chậm tiến độ rồi. Cha chọn đúng thời điểm khó khăn nhất đến thăm anh. Thật là tệ quá.”

“Nhưng ta vẫn có thể đi chơi vào Chủ nhật, phải không?”

Giờ đây tôi có cảm giác lúc ấy chồng tôi đã không trả lời, mặc dù tôi nằm đó, đưa mắt nhìn lên bóng tối chờ đợi. Jiro thường rất mệt mỏi sau mỗi ngày làm việc nên chẳng thiết gì đến việc chuyện trò.

Dù sao thì hình như tôi đã lo lắng quá mức về thầy Ogata, vì hóa ra chuyến thăm mùa hè năm ấy là chuyến thăm ông ở lại lâu nhất. Tôi nhớ ồng vẫn ở đó vào buổi tối Sachiko gõ cửa căn hộ của chúng tôi.

⁎ ⁎ ⁎

Cô mặc một chiếc váy tôi chưa thấy bao giờ, một chiếc khăn choàng quàng hai bên vai. Cô trang điểm rất kỹ càng, nhưng một lọn tóc mảnh tuột ra, rủ xuống một bên má.

“Chị xin lỗi đã làm phiền em, Etsuko ạ,” cô mỉm cười nói. “Chỉ vì chị không biết liệu Mariko có đang ở nhà em hay không.”

“Mariko ư? Không.”

“Thế thì thôi vậy. Em không hề thấy nó sao?”

“Em e là không. Nó bị lạc rồi sao?”

“Không cần phải hoảng hồn như thế,” cô nói và cười to. “Chỉ vì lúc chị về không thấy nó ở nhà, có thế thôi mà. Chắc chắn chị sẽ sớm tìm thấy nó thôi.”

Chúng tôi đứng nói chuyện ở cửa ra vào, tôi chợt nhận ra cả Jiro và thầy Ogata đang nhìn. Tôi giới thiệu Sachiko, cả ba cùng cúi chào nhau.

“Thế thì rất đáng lo,” thầy Ogata nói. “Có lẽ cháu nên gọi điện ngay cho cảnh sát.”

“Không cần đâu ạ,” Sachiko nói. “Cháu chắc chắn sẽ tìm ra nó thôi ạ.”

“Nhưng có lẽ gọi điện ngay là an toàn hơn cả.”

“Thật sự là không sao đâu mà” - có chút bực bội gọn lên trong giọng nói Sachiko - “Thực sự không cần thiết. Cháu sẽ tìm được con bé ngay thôi ạ.”

“Để em đi tìm cùng chị,” tôi nói và bắt đầu choàng áo khoác lên người.

Chồng tôi nhìn tôi vẻ không đồng tình. Hình như anh định nói gì, nhưng lại kiềm chế. Cuối cùng, anh chỉ nói, “Trời gần tối rồi.”

“Đúng thế, Etsuko ạ, không phải náo loạn lên làm gì,” Sachiko nói. “Nhưng nếu em không ngại ra ngoài với chị một lát thì chị sẽ rất biết ơn.”

“Cẩn thận đấy, Etsuko,” thầy Ogata nói. “Nhớ gọi điện cho cảnh sát nếu không tìm thấy con bé.”

Chúng tôi xuống cầu thang. Bên ngoài trời vẫn ấm, và ở bên kia bãi đất trống, mặt trời đã xuống sát mặt đất, rọi sáng những rãnh bùn lầy lội.

“Chị đã tìm quanh khu tập thể chưa?” tôi hỏi.

“Chưa, chị chưa tìm.”

“Thế thì ta tìm thôi.” Rồi tôi bắt đầu bước nhanh. “Có thể Mariko đang chơi cùng đứa bạn nào chăng?”

“Chị không nghĩ thế đâu. Thật đấy, Etsuko” - Sachiko cười rồi đặt một tay lên cánh tay tôi - “không phải hoảng hốt như thế. Chị đến tìm em thật ra là vì muốn cho em biết tin này. Em biết đấy, cuối cùng thì mọi chuyện đã được thu xếp xong xuôi. Chỉ vài ngày nữa thôi là bọn chị sẽ lên đường sang Mỹ.”

“Sang Mỹ sao?” Có thể vì Sachiko đang nắm tay mình, cũng có thể chỉ vì ngạc nhiên mà tôi đã dừng bước.

“Đúng, sang Mỹ. Nhất định là em đã từng nghe tới nơi ấy.” Cô có vẻ hài lòng trước vẻ sửng sốt của tôi.

Tôi lại đi tiếp. Khu tập thể của chúng tôi là một khu vực rộng lớn được rải bê tông, lác đác những cây non mỏng mảnh được trồng khi các tòa nhà mọc lên. Phía trên đầu chúng tôi, hầu hết các ô cửa sổ đã sáng đèn.

“Em không muốn hỏi gì thêm ư?” Sachiko nói khi bắt kịp tôi. “Em không định hỏi vì sao chị đi à? Hay chị đi với ai?”

“Em rất mừng nếu đó là điều chị muốn,” tôi đáp. “Nhưng có lẽ ta nên tìm con gái chị trước.”

“Etsuko, em phải hiểu thế này, chị chẳng có gì phải xấu hổ hết. Chị chẳng có gì phải giấu giếm trước bất kỳ ai. Em cứ hỏi tất cả những gì em muốn, đừng ngại.”

“Em chỉ nghĩ có lẽ ta nên tìm con gái chị trước thôi. Rồi ta sẽ nói chuyện sau cũng được.”

“Được thôi, Etsuko ạ,” cô cười to và nói. “Vậy thì hãy đi tìm Mariko trước.”

Chúng tôi tìm kiếm khắp mấy khu vui chơi cho trẻ em và đi quanh từng tòa nhà. Chẳng bao lâu sau, chúng tôi thấy mình đã trở lại điểm xuất phát. Lúc đó, tôi bỗng phát hiện hai phụ nữ đang đứng nói chuyện ở lối vào một trong các tòa nhà.

“Biết đâu hai người kia có thể giúp được chúng ta,” tôi nói.

Sachiko không động đậy. Cô nhìn về phía họ rồi bảo, “Chị không nghĩ thế?”

“Nhưng có thể họ đã thấy con bé. Có thể họ đã thấy con gái chị.”

Sachiko vẫn nhìn về phía hai người phụ nữ. Rồi cô thoáng cười và nhún vai. “Cũng được,” cô nói. “Để họ có chuyện mà buôn với nhau. Đằng nào chị cũng chẳng bận tâm.”

Chúng tôi lại gần chỗ họ, Sachiko hỏi thăm với thái độ điềm tĩnh và lịch sự. Hai người phụ nữ tỏ vẻ lo lắng, nhưng không ai thấy con bé. Sachiko nói cho họ yên tâm, rằng không việc gì phải hoảng hốt, sau đó chúng tôi quay đi.

“Chị tin chắc chuyện vừa nghe khiến họ rất sung sướng,” cô nói với tôi. “Giờ thì họ có chuyện để bàn tán rồi nhé.”

“Em chắc chắn họ không có ác ý gì đâu. Cả hai xem ra đều thành thật quan tâm.”

“Em thật tử tế, Etsuko ạ, nhưng em thực sự không cần thuyết phục chị tin vào những điều như thế. Em biết đấy, chị chưa bao giờ bận tâm tới việc những người như họ nghĩ gì, giờ thì chị càng không quan tâm.”

Chúng tôi dừng bước. Tôi nhìn quanh rồi ngẩng lên nhìn cửa sổ các căn hộ. “Không biết nó còn ở đâu được nhỉ?” tôi nói.

“Em thấy đấy, Etsuko, chị không làm gì khiến mình phải hổ thẹn. Chị không có điều gì phải giấu giếm với em. Hay với cả hai người phụ nữ kia, thật đấy.”

“Chị có nghĩ mình nên ra sông tìm không?”

“Ra sông ư? À, lúc nãy chị tìm ở đó rồi mà.”

“Còn ở bờ bên kia thì sao? Có thể nó đã sang bờ bên kia.”

“Chị không nghĩ thế, Etsuko ạ. Thực lòng mà nói, nếu chị hiểu đúng con bé thì ngay lúc này có lẽ nó đã về đến nhà rồi. Có khi nó đang rất khoái trá vì đã làm rối tinh rối mù lên thế này.”

“Thế thì về nhà chị xem sao.”

Khi chúng tôi đi đến rìa bãi đất trống, mặt trời đang dần biến mất phía sau con sông, hắt sáng lên đám liễu rủ đổ bóng dọc bờ.

“Em không phải đi cùng chị đâu,” Sachiko nói. “Chị sẽ tìm ra nó ngay thôi mà.”

“Không sao. Em sẽ đi cùng chị.”

“Thế cũng được. Đi với chị vậy.”

Chúng tôi bắt đầu tiến về phía ngôi nhà nhỏ. Tôi chỉ kịp xỏ dép nên đi trên mặt đất mấp mô thật khó khăn.

“Chị đi vắng bao lâu?” tôi hỏi. Sachiko đang đi trước tôi một hoặc hai bước; thoạt đầu cô không trả lời, tôi cứ tưởng cô không nghe thấy. “Chị đi vắng bao lâu?” tôi hỏi lại.

“À, không lâu lắm.”

“Bao lâu? Nửa giờ? Hay hơn?”

“Khoảng ba, bốn giờ, chị nghĩ thế?”

“Vậy à.”

Chúng tôi tiếp tục đi ngang qua bãi đất lầy lội, cố hết sức tránh các vũng bùn. Gần tới căn nhà, tôi lại hỏi: “Có lẽ chúng ta nên kiểm tra phía bên kia sông, để đề phòng thôi.”

“Chỗ rừng cây ư? Con gái chị không ở đó đâu. Giờ hãy vào trong nhà kiểm tra. Em không phải tỏ ra lo lắng đến thế đâu, Etsuko ạ.” Cô lại cười, nhưng tôi nghĩ tiếng cười của cô có phần run rẩy.

Không có điện nên cả căn nhà tối om. Tôi chờ ở lối vào, trong khi Sachiko bước lên sàn tatami. Cô gọi tên con gái, rồi kéo cửa trượt mở vào hai phòng nhỏ liền kề với phòng chính. Tôi đứng đó, lắng nghe cô đi lại trong bóng tối, cho tới lúc cô quay lại cửa ra vào.

“Có lẽ em nói đúng,” cô nói. “Chúng ta nên kiểm tra bên kia sông.”

Không trung dọc bờ sông đông đặc côn trùng. Chúng tôi im lặng tiến theo bờ về phía cây cầu gỗ phía xa. Qua cây cầu ấy, ở bờ sông bên kia, chính là rừng cây Sachiko nhắc tới khi nãy.

Đang đi qua cầu thì Sachiko bỗng quay lại nhìn tôi rồi nói nhanh, “Cuối cùng thì bọn chị đã ghé một quán rượu. Bọn chị định tới rạp xem bộ phim có Gary Cooper, nhưng dòng người xếp hàng dài quá. Trong thành phố rất đông đúc, lại rất nhiều người say xỉn nữa. Cuối cùng, bọn chị vào quán rượu, họ cho bọn chị một phòng riêng.”

“Vậy à.”

“Chị đoán là em không bao giờ vào quán rượu, đúng không Etsuko?”

“Không.”

Đó là lần đầu tiên tôi vượt sông sang bờ bên kia. Mặt đất mềm, gần như lầy lội dưới chân. Có lẽ chỉ là do tưởng tượng nhưng tôi bỗng rùng mình bất an khi sang tới bờ bên ấy, một cảm giác tựa hồ linh cảm khiến bước chân tôi lại trở nên gấp gáp khi tiến về phía vùng tối tăm cây rừng trước mặt.

Sachiko níu tôi lại, nắm chặt tay tôi. Nhìn theo ánh mắt cô, tôi phát hiện ra thứ gì đó tựa một cái bọc nằm trên bãi cỏ ven sông, ngay sát bờ, chỉ cách chỗ mình đứng một đoạn. Trong đêm tối lờ mờ, thật khó nhận ra vì nó chỉ hơi sẫm màu hơn bóng đen xung quanh một chút. Tôi muốn lập tức chạy lại kiểm tra, nhưng rồi chợt nhận ra Sachiko đang đứng im phăng phắc, mắt dán chặt vào vật đó.

“Cái gì vậy?” tôi hỏi một cách ngớ ngẩn.

“Là Mariko,” cô nói khẽ. Khi quay sang nhìn tôi, ánh mắt cô có vẻ gì đó rất lạ lùng.

Chương ba

Rất có thể ký ức của tôi về những sự kiện ấy theo thời gian đã trở nên nhạt nhòa, cũng có thể mọi việc không diễn ra đúng hẳn như những gì tôi nhớ lại vào ngày hôm nay. Nhưng tôi nhớ khá rõ cảm giác rùng rợn như bị bỏ bùa dường như đã trói chân cả hai khi chúng tôi đứng trong bóng tối đang dần đổ xuống, nhìn về phía hình thù nằm nơi bờ sông kia. Và rồi bùa mê tan đi, chúng tôi bắt đầu chạy. Lại gần, tôi thấy Mariko đang cong người nằm nghiêng, hai đầu gối co lên, lưng xoay về phía chúng tôi. Sachiko tới nơi trước tôi một chút, còn tôi thì vì có bầu nên chạy chậm, đến nơi thì cô đã đứng cạnh con bé. Hai mắt Mariko đang mở, thoạt đầu tôi tưởng nó đã chết. Nhưng rồi tôi thấy mắt con bé động đậy, rồi giương lên nhìn thẳng vào chúng tôi, vẻ trống rỗng dị thường.

Sachiko quỳ một bên gối, nâng đầu con bé lên. Mariko vẫn tiếp tục nhìn không chớp.

“Mariko, cháu không sao chứ?” tôi hỏi, thở hổn hển.

Nó không trả lời. Sachiko cũng im lặng, kiểm tra con gái, lật người con bé trong tay, như thể nó là một con búp bê mong manh vô tri vô giác. Tôi để ý thấy có máu trên tay áo Sachiko, rồi chợt hiểu ra đó là máu của Mariko.

“Tốt hơn là chúng ta gọi người giúp,” tôi bảo.

“Không có gì nghiêm trọng,” Sachiko đáp. “Chỉ bị xước da thôi. Nhìn này, chỉ là một vết cắt nhỏ.”

Mariko đang nằm trong vũng bùn, một bên chiếc váy ngắn của con bé ướt sũng nước đen. Máu chảy ra từ một vết thương ở đùi trong con bé.

“Có chuyện gì?” Sachiko hỏi con gái. “Con gặp chuyện gì thế?”

Mariko vẫn tiếp tục nhìn mẹ.

“Chắc nó đang bị choáng,” tôi nói. “Tốt nhất là không nên gặng hỏi nó ngay lúc này.”

Sachiko đỡ Mariko đứng dậy.

“Mẹ cháu với cô rất lo cho cháu, Mariko,” tôi nói. Con bé đưa cặp mắt nghi ngại nhìn tôi, sau đó quay nhìn chỗ khác rồi bắt đầu bỏ đi. Nó bước đi khá vững, dường như vết thương trên chân không quá ghê gớm.

Chúng tôi trở lại qua cầu và đi theo bờ sông. Hai mẹ con đi trước tôi, không nói năng gì. Khi về đến nhà họ thì trời đã tối mịt.

Sachiko đưa Mariko vào phòng tắm. Tôi nhóm bếp nằm giữa phòng chính, định pha chút trà. Anh lửa bếp và ánh sáng từ chiếc đèn xách tay Sachiko thắp lên lúc nãy là hai nguồn sáng duy nhất, nhiều chỗ trong nhà vẫn tối om. Ở một góc nhà, bị đánh thức bởi sự xuất hiện của chúng tôi, vài con mèo con đen tuyền bắt đầu ngọ nguậy không yên. Móng chúng mắc vào sàn tatami, tạo nên những tiếng soàn soạt.

Khi trở ra, cả hai mẹ con đều đã thay đồ và đang mặc kimono. Họ cùng sang căn phòng liền kề và tôi tiếp tục chờ thêm một lúc. Giọng Sachiko vọng lại qua cửa trượt.

Cuối cùng, Sachiko quay ra một mình. “Trời vẫn nóng quá,” cô nhận xét. Cô đi ngang qua phòng, đẩy cửa trượt thông ra hiên nhà.

“Con bé sao rồi?” tôi hỏi.

“Nó không sao. Vết cắt không vấn đề gì.” Sachiko ngồi xuống cạnh cửa trượt, đón làn gió nhẹ.

“Có nên báo cảnh sát không?”

“Cảnh sát ư? Nhưng có gì mà báo? Mariko nói nó đang trèo cây thì bị ngã. Nó bị đứt chân là vì thế.”

“Vậy là nó không ở cùng ai tối nay?”

“Không. Nó còn ở với ai được nữa?”

“Thế còn người phụ nữ kia thì sao?” tôi nói.

“Ai cơ?”

“Người phụ nữ Mariko suốt ngày nhắc đến. Chị vẫn chắc chỉ do nó tưởng tượng ra thôi ư?”

Sachiko thở dài. “Chị nghĩ cô ta không hoàn toàn chỉ là tưởng tượng,” cô nói. “Mariko đã gặp cô ta đúng một lần. Chỉ đúng một lần, hồi nó còn rất bé.”

“Nhưng chị có nghĩ cô ta đã có mặt ở đây vào tối nay không?”

Sachiko cười to. “Không đâu Etsuko ạ, điều đó là không thể. Dù the nào đi chăng nữa, cô ta đã chết. Em phải tin chị, Etsuko ạ, tất cả những gì nó nói về người phụ nữ này chỉ là một trò quậy phá ưa thích của Mariko mỗi khi nó muốn gây chuyện. Chị đã quen với những trò đùa của nó rồi.”

“Nhưng tại sao nó lại kể những chuyện như thế?”

“Tại sao ư?” Sachiko nhún vai. “Trẻ con thích làm thế. Bao giờ em làm mẹ, Etsuko ạ, em sẽ phải làm quen với những điều như thế.”

“Chị có tin chắc tối nay nó chỉ có một mình không?”

“Khá chắc. Chị hiểu rõ con gái mình mà.”

Chúng tôi im lặng một lúc. Muỗi kêu vo vo trên không. Sachiko ngáp, một tay che miệng.

“Vậy là như em thấy đấy, Etsuko,” cô nói. “Chị sẽ sớm rời khỏi Nhật. Em có vẻ không ấn tượng lắm nhỉ.”

“Tất nhiên là có chứ. Em cũng rất mừng nữa, nếu đó là điều chị mong muốn. Nhưng liệu có phải… sẽ có rất nhiều khó khăn không?”

“Khó khăn ư?”

“Ý em là… chuyển đến một đất nước khác, nơi dùng một ngôn ngữ khác, cùng những lề lối xa lạ.”

“Chị hiểu những lo lắng của em, Etsuko ạ. Nhưng thực sự là chị thấy chẳng nên lo lắng nhiều. Em thấy đấy, chị đã được nghe rất nhiều về nước Mỹ, nên đó không phải một nơi hoàn toàn xa lạ với chị. Còn về ngôn ngữ, chị có thể nói tiếng Anh ở một chừng mực nào đó. Chị và anh Frank luôn trò chuyện bằng tiếng Anh mà. Sau khi tới Mỹ một thời gian, chị sẽ nói được như một phụ nữ Mỹ thôi. Chị thực sự không thấy có lý do gì phải lo lắng. Chị biết chị sẽ thu xếp ổn thỏa mọi việc.”

Tôi hơi cúi mình, nhưng không nói gì. Hai con mèo con bắt đầu bò lại chỗ Sachiko ngồi. Cô nhìn chúng một lúc, sau đó bật cười. “Tất nhiên,” cô nói, “cũng có đôi lúc chị băn khoăn không biết rồi mọi chuyện sẽ ra sao. Nhưng thực sự” - cô mỉm cười nhìn tôi - “chị biết rồi sẽ ổn.”

“Thực ra là,” tôi nói, “em đang nghĩ đến Mariko. Rồi nó sẽ ra sao?”

“Mariko ư? Rồi nó sẽ ổn mà. Em biết trẻ con thế nào rồi đấy. Chúng làm quen với môi trường mới dễ hơn chúng ta nhiều, đúng không?”

“Nhưng vẫn là một thay đổi lớn lao cho nó. Nó đã sẵn sàng cho việc ấy chưa?”

Sachiko nóng ruột thở dài. “Thật tình, Etsuko, lẽ nào em cho rằng chị chưa bao giờ nghĩ tới tất cả mọi chuyện sao? Lẽ nào em tưởng chị quyết định rời khỏi đất nước này mà không thận trọng suy xét về hạnh phúc của con gái mình ngay từ đầu sao?”

“Tất nhiên,” tôi đáp, “chị sẽ thận trọng suy xét hết sức về điều đó.”

“Hạnh phúc của con gái là điều quan trọng tối cao với chị, Etsuko ạ. Chị sẽ không đưa ra một quyết định có thể làm tổn hại tương lai nó. Chị đã suy nghĩ rất nhiều về vấn đề này, chị cũng đã bàn bạc với Frank nữa. Chị cam đoan với em, Mariko sẽ ổn. Sẽ không có vấn đề gì.”

“Nhưng việc học hành của nó thì sao? Rồi sẽ ra sao?”

Sachiko lại cười to. “Etsuko, chị có vào rừng rậm sống đâu. Ở Mỹ cũng có thứ gọi là trường học chứ. Và em nên hiểu, con gái chị là một đứa bé cực kỳ thông minh. Cha nó là một người tài giỏi, và bên dòng họ chị cũng thế, không thiếu những người giữ địa vị cao. Etsuko, đừng vì thấy con chị trong… Trong tình cảnh này mà em coi nó chỉ như con nhà nông dân.”

“Tất nhiên là em không nghĩ thế. Em chưa bao giờ…”

“Nó rất thông minh. Em chưa biết con người thực sự của nó đâu, Etsuko. Trong một môi trường như thế này, thiết nghĩ việc đứa trẻ đôi lúc tỏ ra rầy rà khó chịu cũng là sự thường. Nhưng nếu em được gặp nó hồi còn ở nhà bác chị, em sẽ thấy rõ các phẩm chất thực sự của nó. Nếu người lớn nói chuyện với nó, nó sẽ trả lời rõ ràng và mạch lạc, không bao giờ có chuyện cười khúc khích hay xấu hổ quay mặt đi như phần lớn những đứa trẻ khác. Và nhất định là không có những trò đùa vặt kiểu này. Nó từng đi học, kết bạn với những người bạn ngoan ngoãn và giỏi giang nhất đời. Nó còn có thầy dạy kèm nữa, ông ấy đánh giá nó rất cao. Thật kinh ngạc khi chứng kiến nó đuổi kịp bạn bè nhanh tới mức nào.”

“Đuổi kịp?”

“À” - Sachiko nhún vai - “không may là việc học hành của Mariko thỉnh thoảng lại phải gián đoạn. Vì hết chuyện này tới chuyện khác, lại thêm chị chuyển nhà quá nhiều. Nhưng đó là những quãng thời gian khó khăn mà chị cùng con gái đã vượt qua, Etsuko ạ. Nếu không vì chiến tranh, nếu chồng chị vẫn còn sống, thì Mariko đã được hưởng nếp nuôi dạy phù hợp với một gia đình có địa vị như gia đình chị.”

“Vâng,” tôi đáp, “quả có vậy.”

Có thể Sachiko nhận ra điều gì đó trong giọng nói của tôi; cô ngẩng lên nhìn tôi không chớp mắt; và khi cất lời, giọng cô trở nên căng thẳng hơn.

“Chị không việc gì phải rời khỏi Tokyo, Etsuko ạ,” cô nói. “Nhưng chị đã làm vậy, vì Mariko. Chị đã chuyển đến tận đây, sống ở nhà bác chị, vì chị nghĩ làm như thế là tốt nhất cho con gái mình. Không có gì buộc chị phải làm việc đó, chị hoàn toàn không cần phải chuyển đi khỏi Tokyo.”

Tôi cúi mình. Sachiko nhìn tôi một thoáng, sau đó quay đi, đưa mắt nhìn ra bóng tối phía ngoài cánh cửa trượt đang mở.

“Nhưng chị đã rời khỏi nhà bác chị,” tôi nói. “Còn bây giờ, chị lại chuẩn bị rời khỏi nước Nhật.”

Sachiko giận dữ nhìn tôi. “Tại sao em lại nói với chị như thế, Etsuko? Tại sao em không thể mong cho chị được may mắn? Có phải vì em đang ghen tị không?”

“Nhưng em thực sự mong cho chị được may mắn mà. Em đảm bảo với chị, em…”

“Mariko sẽ ổn ở nước Mỹ, tại sao em không chịu tin vào điều đó? Đứa trẻ lớn lên ở đó sẽ tốt hơn rất nhiều. Ở đó, nó sẽ có nhiều cơ hội hơn, cuộc sống ở nước Mỹ sẽ tốt đẹp hơn nhiều cho một phụ nữ.”

“Chị hãy yên tâm rằng em thực sự mừng cho chị. Về phần em, em cũng không thể hài lòng hơn với những gì mình đang có. Công việc của Jiro tiến triển tốt, còn bọn em chuẩn bị chào đời đúng thời điểm mong muốn…”

“Con chị có thể sẽ trở thành một nữ doanh nhân, thậm chí là một diễn viên điện ảnh cũng nên. Nước Mỹ là như thế, Etsuko, rất nhiều điều có khả năng trở thành hiện thực. Frank nói chị cũng có thể trở thành doanh nhân. Những chuyện như thế hoàn toàn có thể xảy ra ở đó.”

“Em tin là như vậy. Chỉ là cá nhân em hoàn toàn hài lòng với cuộc sống hiện tại của mình mà thôi.”

Sachiko nhìn hai con mèo con đang cào cào vào sàn tatami sau lưng cô. Chúng tôi ngồi im lặng một lúc.

“Em nên về thì hơn,” cuối cùng tôi lên tiếng. “Ở nhà chắc đang lo cho em.” Tôi đứng dậy, nhưng Sachiko không rời mắt khỏi hai con mèo con. “Bao giờ chị lên đường?” tôi hỏi.

“Vài hôm nữa. Frank sẽ đưa xe đến đón chị. Đến cuối tuần thì chắc bọn chị đã lên tàu rồi.”

“Nghĩa là chị sẽ không giúp việc cho bác Fujiwara nữa.”

Sachiko ngẩng lên nhìn tôi với một tiếng cười như không tin nổi tôi nói vậy. “Etsuko, chị đang chuẩn bị đi Mỹ. Chị không cần phải làm việc ở quán mì nữa.”

“Em hiểu.”

“Thực ra, Etsuko ạ, em nói giúp với bác Fujiwara chuyện của chị thì tốt quá. Chị không nghĩ sẽ gặp lại bác ấy.”

“Chị không tự nói với bác ấy sao?”

Cô sốt ruột thở dài. “Etsuko, em không hiểu rằng với một người như chị, phải làm việc hằng ngày ở một quán mì là đáng ghê tởm thế nào sao? Thế mà chị không hề phàn nàn và làm hết mọi việc theo yêu cầu. Nhưng bây giờ, mọi chuyện đã kết thúc, chị không mong phải thấy lại nơi đó thêm lần nào nữa.” Một con mèo đang cào cào vào ống tay áo kimono của Sachiko. Cô dùng mu bàn tay thình lình đập một cái, khiến con vật bé nhỏ nháo nhào chạy ngang tấm tatami. “Vì vậy, em hãy gửi lời chào của chị tới bác Fujiwara,” cô nói, “và nói rằng chị chúc bác ấy làm ăn thuận lợi.”

“Em sẽ chuyển lời. Giờ thì xin phép chị, em phải về nhà.”

Lần này, chị đứng dậy, tiễn tôi ra cửa.

“Chị sẽ đến chào tạm biệt trước khi đi,” cô nói khi tôi xỏ chân vào dép.

⁎ ⁎ ⁎

Thoạt đầu, nó có vẻ chỉ là một giấc mơ hoàn toàn vô hại; tôi chỉ nằm mơ về điều mình thấy hôm trước - chúng tôi đã ngắm một bé gái chơi ở vườn hoa. Rồi đêm hôm sau, giấc mơ trở lại. Trên thực tế, trong vài tháng vừa qua, giấc mơ đã quay lại với tôi vài lần.

Vào buổi chiều chúng tôi đi bộ vào làng, Niki và tôi quan sát cô bé chơi trên xích đu. Đó là ngày thứ ba trong chuyến thăm của Niki, mưa đã ngớt, chỉ còn là một làn mưa phùn. Đã vài ngày liền không ra khỏi nhà nên khi được đặt chân lên con đường quanh co, tôi thích thú tận hưởng bầu không khí ngoài trời.

Niki có thói quen đi khá nhanh, đôi bốt da bó kêu cót két theo từng sải chân. Mặc dù theo kịp nó không mấy khó khăn, tôi vẫn thích được tản bộ nhàn nhã hơn. Niki tôi đoán vẫn chưa học được cái thú của việc đi bộ chỉ để đi bộ mà thôi. Nó cũng không tỏ ra xúc động gì trước phong cảnh thôn quê, mặc dù đây là nơi nó sinh ra và lớn lên. Tôi bảo với nó như thế trên đường đi, còn nó thì bẻ lại, nói rằng đây không phải thôn quê thực sự mà chỉ là một thứ đã được mông má nhằm mua vui cho những người giàu có sinh sống tại chốn này. Tôi phải công nhận nó nói đúng; tôi chưa bao giờ lên tận các khu nông nghiệp phía Bắc nước Anh, tuy Niki cứ khăng khăng cho rằng chỉ có ở đó, tôi mới thấy được thế nào là miền quê thực sự. Mặc dầu vậy, những con đường nhỏ này luôn mang lại cho tôi cảm giác thanh bình và êm ả, là những điều tôi dần học được cách trân quý sau nhiều năm.

Vào đến làng, tôi đưa Niki tới tiệm trà, nơi thỉnh thoảng tôi có ghé chân. Đây là một ngôi làng nhỏ, chỉ có vài khách sạn và cửa hàng; tiệm trà nằm ở một góc phố, ở tầng hai phía trên một hiệu bánh. Buổi chiều hôm ấy, tôi và Niki ngồi bên một chiếc bàn kê cạnh cửa sổ. Chính từ đó, chúng tôi đã ngồi nhìn bé gái chơi ở vườn hoa phía dưới. Trước mắt chúng tôi, con bé trèo lên một chiếc xích đu, cất tiếng gọi hai người phụ nữ đang ngồi bên nhau trên ghế băng gần đó. Con bé rất vui vẻ, mặc chiếc áo khoác chống nước màu xanh lá cây, đi đôi ủng cao su nhỏ.

“Hy vọng con sẽ sớm kết hôn rồi có con,” tôi nói. “Mẹ thèm có cháu quá.”

“Con không nghĩ ra được điều gì đáng ghét hơn điều đó,” Niki trả lời.

“À, mẹ nghĩ đúng là con vẫn còn trẻ.”

“Chuyện đó không liên quan gì đến việc con trẻ hay già. Con chỉ không thích có một đám trẻ con hò hét quanh mình.”

“Đừng lo, Niki ạ,” tôi cười nói. “Mẹ có đang bắt ép con phải làm mẹ đâu. Chỉ vì mẹ tự nhiên muốn được làm bà ngoại thôi mà. Mẹ cứ nghĩ biết đâu con sẽ giúp mong ước của mẹ trở thành hiện thực, nhưng mẹ đợi được mà.”

Bé gái giờ đang đứng trên mặt ghế của chiếc xích đu, ra sức kéo hai sợi dây xích, nhưng không hiểu sao, nó không thể làm cho xích đu bay lên cao hơn nữa. Nó vẫn cười và tiếp tục gọi hai người phụ nữ.

“Một đứa bạn của con vừa có con đấy,” Niki nói. “Nó thích lắm. Con không thể hiểu nổi tại sao lại thích. Cái thứ nó cho ra ấy gào mới kinh khủng làm sao.”

“Chà, thì ít ra là bạn con vui. Bạn con bao nhiêu tuổi rồi?”

“Mười chín.”

“Mười chín ư? Còn nhỏ tuổi hơn cả con. Con bé đã kết hôn chưa?”

“Chưa. Nhưng thế thì có khác gì ạ?”

“Nhưng mẹ tin chắc bạn con không thể thấy vui về chuyện đó được.”

“Tại sao lại không? Chỉ vì nó chưa kết hôn sao?”

“Đúng thế. Cùng với việc bạn con mới mười chín tuổi. Mẹ không thể tin nổi là con bé lại thấy vui được.”

“Chưa kết hôn thì khác gì ạ? Nó thích có con, lên kế hoạch cho việc đó và tất tật những thứ khác.”

“Bạn con nói với con vậy sao?”

“Nhưng con biết nó mà, nó là bạn con, mẹ ơi. Con biết nó muốn có con.”

Hai người phụ nữ ngồi trên ghế băng đã đứng dậy. Một trong hai người gọi đứa bé gái. Con bé nhảy xuống khỏi xích đu, chạy lại chỗ hai người.

“Còn cha đứa bé thì sao?” tôi hỏi.

“Cậu ấy cũng vui. Con còn nhớ khi hai người bọn họ mới biết có thai. Tất cả chúng con đã ra quán ăn mừng đấy.”

“Nhưng người ta luôn giả vờ vui. Giống bộ phim mẹ con mình xem trên ti vi tối hôm qua ấy.”

“Phim gì cơ?”

“Mẹ đoán là con không xem. Con mải đọc tạp chí.”

“À, phim ấy hả. Chán kinh lên được.”

“Đúng thế. Nhưng ý mẹ chính là vậy. Mẹ chắc chẳng có ai biết tin có em bé mà lại phản ứng như những nhân vật trong mấy cái phim ấy.”

“Mẹ ạ, nói thật là con không hiểu tại sao mẹ có thể ngồi xem thứ rác rưởi ấy. Ngày xưa mẹ có bao giờ xem ti vi đâu. Con nhớ mẹ vẫn thường mắng mỏ con, vì con xem nhiều quá.”

Tôi cười to. “Con thấy mẹ con mình đã hoán đổi vị trí cho nhau thế nào chưa, Niki. Mẹ tin là con sẽ giúp mẹ rất nhiều đấy. Con phải bắt mẹ không được lãng phí thời gian vào những thứ như thế.”

⁎ ⁎ ⁎

Chúng tôi đang trên đường từ tiệm trà trở về nhà thì bầu trời tối sầm lại như một điềm gở, mưa phùn dần trở nên nặng hạt hơn. Vừa đi qua nhà ga xe hỏa được một đoạn thì chúng tôi nghe có tiếng người gọi từ phía sau: “Bà Sheringham! Bà Sheringham!”

Tôi quay lại và thấy một phụ nữ nhỏ nhắn mặc áo choàng đang vội vã lại gần.

“Tôi biết là bà mà,” bà nói khi đuổi kịp đến nơi. “Dạo này bà thế nào?” Bà nở một nụ cười hớn hở với tôi.

“Chào bà Waters,” tôi nói. “Gặp lại bà vui quá.”

“Có vẻ như lại trở trời, chán quá nhỉ? Ồ, xin chào cháu Keiko” - bà chạm tay vào tay áo Niki - “bác không nhận ra cháu đây.”

“Không,” tôi vội nói, “Đây là Niki.”

“À, phải rồi, Niki. Chao ôi, cháu đã trưởng thành rồi, cháu gái ạ. Vì thế mà bác lẫn lộn hết cả. Cháu đã thực sự trưởng thành rồi.”

“Chào bác Waters,” Niki nói sau khi bình tĩnh lại.

Bà Waters sống không xa tôi là mấy. Dạo này thỉnh thoảng lắm tôi mới gặp bà, nhưng nhiều năm trước, bà từng dạy đàn piano cho cả hai con gái tôi. Bà đã dạy Keiko nhiều năm, còn Niki thì làm học trò bà được khoảng một năm, khi nó vẫn còn nhỏ. Tôi sớm nhận ra ngay khả năng chơi đàn hạn chế của bà Waters, và quan điểm của bà với âm nhạc thường khiến tôi khó chịu; ví dụ, bà đánh đồng các tác phẩm của Chopin và Tchaikovsky, gọi chung là “những giai điệu dễ thương”. Nhưng bà là một phụ nữ dễ mến nên tôi không nỡ lòng nào tìm người thay thế.

“Dạo này cháu làm gì, cháu gái?” bà hỏi Niki.

“Cháu ấy ạ? À, cháu sống ở London.”

“Vậy sao? Cháu làm gì ở đó? Đi học à?”

“Cháu không làm gì ạ. Cháu chỉ sống ở đó thôi.”

“À, vậy đấy. Nhưng cháu có thấy vui khi sống ở đó không? Cốt là ta được như thế, phải không?”

“Vâng, cháu thấy cũng vui.”

“Chà, cái chính là phải vui, phải không? Còn Keiko thì sao?” Bà Waters quay ra nhìn tôi. “Keiko dạo này ra sao rồi?”

“Keiko ư? À, cháu nó đã chuyển đến sống ở Manchester.”

“Vậy sao? Nói chung, đó là một thành phố xinh xắn. Tôi nghe người ta nói vậy. Nó có thích cuộc sống ở trên ấy không?”

“Dạo này tôi ít nhận được tin tức của cháu.”

“Ôi. Tôi nghĩ không có tin gì nghĩa là tin tốt lành rồi. Keiko vẫn chơi đàn piano chứ?”

“Tôi đoán là cháu vẫn chơi. Gần đây tôi không nhận được tin tức gì từ cháu.”

Bà Waters rốt cuộc cũng nhận ra sự thờ ơ của tôi, bà cười một cách ngượng nghịu rồi thôi không hỏi nữa. Sự dai dẳng từ phía bà đã thành đặc trưng cho các cuộc gặp gỡ của chúng tôi kể từ khi Keiko bỏ nhà đi. Cả thái độ miễn cưỡng ra mặt của tôi khi phải nhắc tới Keiko, lẫn thực tế là đến tận buổi chiều hôm ấy, tôi vẫn chưa bao giờ nói với bà Waters dù chỉ là về nơi ở của Keiko, cũng đều không thể gây ra một ấn tượng lâu dài nào đó với bà. Rất có thể, mỗi khi chúng tôi tình cờ gặp nhau, bà Waters vẫn sẽ lại tiếp tục vui vẻ hỏi thăm về con bé.

Khi chúng tôi về tới nhà, trời đã kịp mưa lâm thâm.

“Mẹ rất xấu hổ vì con, phải không?” Niki nói với tôi. Chúng tôi lại ngồi xuống ghế bành, nhìn ra khu vườn bên ngoài.

“Điều gì khiến con nghĩ vậy?”

“Lẽ ra con phải nói với bác ấy con đang có kế hoạch vào đại học hoặc đại khái thế.”

“Mẹ hoàn toàn không để ý con nói gì về bản thân, mẹ không hề thấy hổ thẹn vì con.”

“Vâng, con cũng đoán thế.”

“Nhưng đúng là mẹ thấy con hơi lạnh lùng với bác ấy. Con chưa bao giờ quý bác ấy, phải không?”

“Bác Waters ấy ạ? Thì ngày xưa con rất ghét lúc phải học đàn với bác ấy mà. Buồn tẻ tuyệt đối. Con thường chẳng để ý gì mà chỉ ngồi mơ mộng, rồi thỉnh thoảng lại nghe một giọng nói nho nhỏ bảo con phải đặt ngón tay ở chỗ này chỗ nọ. Có phải chính mẹ là người nảy ra cái ý định bắt con phải học đàn không?”

“Chủ yếu là mẹ. Con thấy đấy, mẹ đã từng có những dự định lớn lao cho con.”

Niki cười. “Con rất tiếc đã chẳng làm nên trò trống gì. Nhưng đó là lỗi của mẹ. Con hoàn toàn không có chút năng khiếu âm nhạc nào. Ở chỗ con có cô bạn biết chơi đàn ghi ta, cô ấy thử chỉ cho con cách chơi vài hợp âm, nhưng con chẳng buồn học. Con nghĩ bác Waters đã khiến con muốn đoạn tuyệt với âm nhạc suốt đời.”

“Biết đâu, sẽ có lức con quay lại chơi đàn và nếu vậy, con sẽ biết ơn những bài học ngày trước.”

“Nhưng con đã quên hết mọi thứ học được từ ngày xưa rồi.”

“Mẹ không tin là con đã quên hết mọi thứ. Người ta không thể quên hết những gì học được ở độ tuổi ấy đâu.”

“Nhưng dù sao cũng là lãng phí thời gian,” Niki lẩm bẩm. Nó ngồi trên ghế, nhìn ra ngoài cửa sổ một lúc lâu. Rồi nó quay sang tôi và nói, “Con đoán hẳn rất khó khăn khi nhắc đến chuyện ấy với mọi người. Ý con là chuyện Keiko ấy.”

“Mẹ thấy nói như mẹ là dễ dàng nhất rồi,” tôi trả lời. “Bác ấy khiến mẹ hơi bất ngờ.”

“Vâng, con cũng nghĩ thế.” Niki tiếp tục nhìn ra cửa với nét mặt trống rỗng. “Keiko không đến dự tang lễ của cha đúng không mẹ?” cuối cùng nó cũng lên tiếng.

“Con biết rõ chị con không đến, sao con còn hỏi mẹ?”

“Con chỉ nói thế thôi.”

“Ý con muốn nói con không tới dự lễ tang của chị vì chị con không buồn đến dự tang lễ cha con? Đừng trẻ con như thế, Niki.”

“Con có trẻ con đâu. Con chỉ muốn nói chuyện đã xảy ra như thế. Chị ấy chưa bao giờ là một phần trong cuộc sống của chúng ta - ít nhất là của con hay của cha. Con không bao giờ nghĩ chị ấy sẽ tới dự lễ tang cha.”

Tôi không trả lời, hai mẹ con im lặng ngồi trên ghế. Rồi Niki lại nói:

“Con thấy vụ gặp bác Waters cứ kỳ cục sao ấy. Hình như mẹ rất thích.”

“Thích cái gì?”

“Thích giả vờ Keiko vẫn còn sống.”

“Mẹ không thích nói dối mọi người.” Có lẽ giọng tôi hơi cáu kỉnh, vì Niki giật mình.

“Con biết chứ,” nó ngập ngừng đáp.

⁎ ⁎ ⁎

Trời mưa suốt đêm ấy. Ngày hôm sau - ngày thứ tư Niki đến nhà - trời vẫn mưa dai dẳng.

“Mẹ có phiền không nếu tối nay con chuyển sang phòng khác?” Niki hỏi. “Con muốn chuyển sang phòng ngủ phụ.” Chúng tôi đang ở trong bếp rửa bát đĩa sau bữa sáng.

“Phòng ngủ phụ?” Tôi cười nho nhỏ. “Tất cả các phòng bây giờ đều là phòng ngủ phụ hết. Không, chẳng có lý do gì con không được ngủ ở phòng ấy cả. Con không thích phòng cũ của mình nữa hay sao?”

“Con thấy hơi kỳ khi ngủ trong đó.”

“Thế thì tệ quá, Niki ạ. Mẹ đã hy vọng con vẫn cảm thấy đó là phòng của mình.”

“Có, có chứ,” nó vội vã đáp. “Không phải vì con không thích phòng con nữa.” Nó bỗng im lặng, dùng khăn lau bát lau khô mấy con dao. Cuối cùng nó nói: “Mà vì cái phòng kia. Phòng chị ấy. Nó khiến con thấy sao ấy, căn phòng ngay đối diện phòng con mà.”

Tôi dừng tay, nghiêm khắc nhìn Niki.

“Nhưng mẹ ơi, con không thể tránh được cảm giác ấy. Con chỉ thấy kỳ quặc khi nghĩ có căn phòng ấy nằm ngay đối diện.”

“Tất nhiên rồi, con cứ chuyển phòng nếu muốn,” tôi lạnh nhạt đáp. “Nhưng con sẽ phải trải giường.”

Mặc dầu đã tỏ rõ cho Niki thấy nỗi phật ý của mình khi nghe nó nói muốn đổi phòng, nhưng tôi không định gây khó khăn gì. Vì chính tôi cũng có cảm giác bồn chồn mỗi khi nghĩ tới căn phòng đối diện ấy. Xét mọi mặt, đó là căn phòng dễ chịu nhất trong nhà, nhìn ra khắp khu vườn tuyệt đẹp. Nhưng nó đã bị biến thành một lãnh địa nằm dưới sự canh phòng điên cuồng của Keiko quá lâu nên đến tận bây giờ, sáu năm sau khi Keiko bỏ đi, dường như một thứ bùa mê nào vẫn còn lẩn khuất trong ấy và càng trở nên dữ dội hơn khi Keiko đã chết.

Trong hai hoặc ba năm trước khi cuối cùng nó cũng bỏ chúng tôi mà đi, Keiko đã khép mình trong căn phòng ấy, đóng chặt cánh cửa cuộc đời mình với chúng tôi. Nó rất ít khi ra khỏi phòng, mặc dù thỉnh thoảng tôi vẫn nghe tiếng chân nó đi lại trong nhà sau khi chúng tôi đã lên giường. Tôi đoán là nó giết thời gian bằng việc đọc tạp chí và nghe đài. Nó không có bạn bè, cả nhà thì bị cấm bước chân vào phòng nó. Đến bữa, tôi thường để dành một đĩa cho nó trong bếp, sau đó nó sẽ xuống lấy rồi lại về phòng đóng kín cửa. Tôi nhận ra căn phòng ở trong một tình trạng kinh hoàng. Mùi nước thơm lâu ngày và mùi quần áo chăn màn lưu cữu bốc ra từ bên trong. Những khi có dịp liếc mắt vào trong, tôi thấy vô số tạp chí bìa bóng nằm trên sàn nhà, giữa những đống quần áo. Tôi đã phải dỗ dành nó bỏ đồ cần giặt ra ngoài và ít ra trong việc này, chúng tôi đã đạt được thỏa thuận: cứ vài tuần mỗi lần, tôi lại thấy một túi đồ đặt ngoài cửa phòng cho tôi đem đi giặt giũ rồi trả lại chỗ cũ. Cuối cùng, những người còn lại trong gia đình cũng quen dần với cách sống của Keiko, và khi vì Keiko bỗng chợt hứng lên mò xuống phòng khách, tất cả chúng tôi đều cảm thấy căng thẳng ghê gớm. Lúc nào cũng vậy, những cuộc dạt phòng của Keiko thường kết thúc bằng việc nó cãi nhau hoặc với Niki hoặc với chồng tôi và sau đó, nó sẽ lại quay về phòng mình.

Tôi chưa bao giờ thấy căn phòng nơi Keiko qua đời ở Manchester. Làm mẹ mà nghĩ thế này thì đúng là hơi bệnh hoạn, nhưng khi biết tin Keiko tự vẫn, ý nghĩ đầu tiên xuất hiện trong óc tôi - trước cả khi cảm thấy choáng váng - là câu hỏi không biết nó đã chết bao lâu trước khi có người tìm ra. Nó từng sống ngay trong nhà mình nhiều ngày liền mà không ai nhìn thấy; thế nên chẳng mấy hy vọng nó sẽ được phát hiện sớm ở một thành phố xa lạ không ai quen biết. Sau này, nhân viên điều tra nói nó đã chết trong phòng “Được vài ngày”. Chính bà chủ nhà là người mở cửa vì nghĩ Keiko đã bỏ đi mà không trả tiền thuê nhà.

Tôi liên tục thấy mình gọi lên trong óc hình ảnh con gái mình treo cổ mấy ngày liền trong phòng. Hình ảnh ấy chưa bao giờ hết hãi hùng, nhưng nó đã không còn là một ý nghĩ bệnh hoạn nữa; cũng như một vết thương trên cơ thể, một mối quan hệ gần gụi hoàn toàn có thể hình thành giữa ta với điều ghê sợ nhất trên đời.

“Dù sao thì phòng ngủ phụ chắc sẽ ấm hơn,” Niki nói.

“Niki, nếu thấy lạnh ban đêm, con chỉ việc tăng nhiệt độ máy sưởi lên là xong.”

“Vâng,” nó thở dài. “Gần đây con ngủ không được ngon. Con nghĩ con hay gặp những giấc mơ tồi tệ, nhưng khi tỉnh dậy con lại không thể nhớ chính xác mình đã mơ gì.”

“Đêm hôm qua mẹ cũng nằm mơ,” tôi nói.

“Chắc vì ở đây yên tĩnh quá. Con không quen với đêm quá yên tĩnh.”

“Mẹ nằm mơ về bé gái ấy. Bé gái hai mẹ con mình nhìn thấy hôm qua. Bé gái ở công viên ấy.”

“Xe cộ ồn ào con cũng ngủ được, nhưng con quên mất phải ngủ trong tĩnh lặng thế nào rồi.” Niki nhún vai, bỏ dao dĩa vào ngăn kéo. “Chắc ở phòng phụ con sẽ ngủ dễ hơn.”

Việc tôi nói với Niki ngay lần đầu tiên mơ giấc mơ ấy cho thấy có thể chính tôi lúc bấy giờ cũng hồ nghi đó không phải một giấc mơ vô hại. Chắc ngay từ đầu tôi đã nghi ngờ - mặc dù không hoàn toàn hiểu vì sao - rằng giấc mơ ấy không liên quan mấy tới bé gái kia, mà thực ra là do hai hôm trước tôi đã nhớ đến Sachiko.

Chương bốn

Một buổi chiều nọ, đang chuẩn bị bữa tối trong bếp trước khi chồng tôi đi làm về, tôi bỗng nghe thấy một âm thanh lạ phát ra từ phòng khách. Tôi ngừng tay, lắng nghe. Âm thanh lại vang lên lần nữa - là tiếng đàn violin chơi rất dở. Tiếng ồn tiếp tục khoảng vài phút, trước khi tắt ngấm.

Khi cuối cùng cũng vào đến phòng khách, tôi thấy thầy Ogata đang ngồi nghiên cứu bàn cờ vua. Ánh chiều tà đổ vào phòng. Bất chấp chiếc quạt điện đang chạy, cảm giác oi bức vẫn dày đặc trong căn hộ. Tôi mở cửa sổ rộng thêm một chút.

“Con tưởng hôm qua đã chơi hết ván rồi cơ mà?” tôi hỏi khi lại gần chỗ ông.

“Chưa, Jiro kêu mệt. Cha đoán là nó giở mánh khóe mà thôi. Con nhìn này, cha đã dồn nó vào thế bí rồi.”

“Vâng.”

“Nó đang lợi dụng chuyện trí nhớ của cha dạo này xuống quá. Nên bây giờ cha đang soát lại chiến thuật của mình thôi.”

“Cha tính toán chu toàn làm sao, thưa cha, Nhưng con không nghĩ Jiro lại ranh mãnh đến thế đâu.”

“Chắc vậy. Cha tin là bây giờ con hiểu nó hơn cha đấy.” Thầy Ogata tiếp tục nghiên cứu bàn cờ một lúc, sau đó ngẩng lên cười. “Chắc con thấy buồn cười lắm. Trong khi Jiro đang mướt mồ hôi làm việc ở văn phòng thì cha ngồi đây chuẩn bị sẵn bàn cờ đợi nó về. Cha thấy mình giống một thằng bé chờ cha đi làm về.”

“Thì con thà thấy cha cắm cúi với bàn cờ còn hơn. Bản độc tấu vừa rồi của cha dễ sợ quá.”

“Thật bất kính làm sao. Thế mà cha tưởng con sẽ xúc động lắm đấy, Etsuko ạ.”

Cây đàn violin đang nằm trên nền nhà ngay cạnh ông, đã được đặt lại vào hộp. Thầy Ogata nhìn tôi khi tôi bắt đầu mở hộp đàn.

“Cha thấy nó nằm trên kệ,” ông nói. “Cha đã tự tiện lấy xuống. Con đừng tỏ ra lo lắng thế, Etsuko. Cha rất nhẹ tay mà.”

“Làm sao con biết được. Chính cha nói dạo này cha giống hệt một đứa trẻ mà.” Tôi cầm cây đàn lên kiểm tra. “Trừ việc trẻ em thì không thể với tay lên giá để đồ trên cao.”

Tôi kẹp cây đàn dưới cằm. Thầy Ogata tiếp tục nhìn tôi.

“Con chơi đàn cho cha nghe đi,” ông nói. “Cha biết con chơi hay hơn cha nhiều.”

“Cái đó thì chắc rồi.” Một lần nữa, tôi duỗi tay đưa cây đàn ra xa. “Nhưng đã lâu quá rồi.”

“Nghĩa là gần đây con không tập đàn sao? thế thì tiếc lắm, Etsuko ạ. Con từng rất say mê chơi đàn mà.”

“Đúng là con đã từng như thế. Nhưng dạo này con hầu như không động đến nó.”

“Thật vô cùng đáng tiếc, Etsuko. Thế mà con đã từng rất say mê. Cha vẫn nhớ hồi con hay chơi đàn nửa đêm khiến cả nhà tỉnh giấc.”

“Khiến cả nhà tỉnh giấc ư? Con làm thế hồi nào?”

“Đúng vậy, cha vẫn nhớ. Khi con mới chuyển đến sống cùng gia đình ta.” Thầy Ogata cười. “Đừng lo lắng quá thế, Etsuko. Cả nhà đều bỏ quá cho con mà. Giờ xem nào, ai là nhà soạn nhạc ngày trước con say mê nhất ấy nhỉ? Có phải là Mendelssohn không?”

“Thật sao? Con đánh thức cả nhà sao?”

“Đừng tỏ ra lo lắng quá thế, Etsuko. Chuyện đó xảy ra đã lâu lắm rồi mà. Chơi một bản nhạc của Mendelssohn cho cha nghe đi.”

“Nhưng sao cha không bảo con ngừng tập?”

“Chỉ có mấy đêm đầu tiên thôi. Hơn nữa, cả nhà thấy cũng không có vấn đề gì.”

Tôi gảy nhẹ dây đàn. Cây đàn đã bị sai tông.

“Chắc hồi ấy con làm phiền cha nhiều lắm,” tôi nói nhỏ.

“Đừng nói linh tinh.”

“Nhưng còn cả nhà. Chắc cả nhà đều nghĩ con là đứa dở hơi.”

“Không ai ghét bỏ gì con đâu. Chẳng phải cuối cùng con đã kết hôn với Jiro còn gì. Thôi, Etsuko, nói chuyện ấy đủ rồi. Chơi đàn cho cha nghe đi.”

“Hồi ấy con thế nào hả cha? Con có giống phát điên rồi không?”

“Con bị sốc nặng, nhưng điều đó thì ai cũng hiểu. Tất cả những ai sống sót đều choáng váng vô cùng. Thôi, Etsuko, quên hết đi. Cha xin lỗi vì đã khơi lại chuyện cũ.”

Tôi lại đưa cây đàn lên tì cằm vào.

“Á,” ông nói. “Mendelssohn.”

Tôi giữ nguyên tư thế ấy vài giây, đàn kẹp dưới cằm. Rồi tôi lại buông đàn, đặt xuống lòng mà thở dài. “Dạo này con hầu như chẳng chơi bao giờ,” tôi nói.

“Cha rất xin lỗi, Etsuko.” Giọng thầy Ogata đã trở nên nghiêm tức. “Lẽ ra cha không nên động đến cây đàn.”

Tôi ngẩng lên nhìn ông, mỉm cười rồi nói. “Vậy là thằng bé con đang thấy có lỗi rồi đấy.”

“Chỉ vì cha trông thấy đàn nằm trên kia nên nhớ đến nó thời xưa thôi.”

“Con sẽ chơi cho cha vào dịp khác. Sau khi con đã tập lại một chút.”

Ông khẽ cúi mình, ánh mắt lại lấp lánh nét cười.

“Cha sẽ không quên lời hứa của con, Etsuko à. Mà con có thể dạy cha chơi nữa.”

“Con không thể dạy cha mọi thứ được cha ơi. Cha nói cha muốn học nấu ăn cơ mà.”

“À ừ. Cả nấu ăn nữa.”

“Lần sau cha đến thăm chúng con, con sẽ chơi đàn cho cha nghe.”

“Cha sẽ không quên lời hứa của con,” ông nói.

⁎ ⁎ ⁎

Sau bữa tối hôm ấy, Jiro cùng cha ngồi xuống bên bàn cờ. Dọn dẹp bát đũa xong, tôi cũng ngồi xuống khâu vá.

Đang chơi thì thầy Ogata bỗng hỏi:

“Cha chợt nhận ra một điều. Con có đồng ý cho cha đi lại nước vừa rồi không?”

“Tất nhiên rồi,” Jiro nói.

“Nhưng thế thì bất công với con quá. Đặc biệt khi hình như cha đang áp đảo con.”

“Không sao đâu mà. Cha cứ đi lại đi.”

“Con không phiền lòng chứ?”

“Hoàn toàn không.”

Họ chơi tiếp trong im lặng.

“Jiro này,” thầy Ogata lại lên tiếng sau vài phút, “cha có điều này muốn hỏi con một chút. Con đã viết lá thư đó chưa? Cho Shigeo Matsuda ấy?”

Tôi ngừng khâu, ngẩng lên nhìn. Jiro như bị cuốn vào ván cờ nên không trả lời, cho tới tận sau khi đi xong một nước. “Shigeo ấy ạ? Chưa, con chưa viết. Con vẫn định viết, mà đáng tiếc là dạo này con bỗng bận quá.”

“Tất nhiên rồi. Cha hiểu chứ. Chỉ vì tự nhiên cha nghĩ đến việc ấy thôi.”

“Con thấy dạo này mình như không có thời gian nữa.”

“Tất nhiên rồi. Không việc gì phải vội. Cha không định cứ làm phiền con mãi thế này. Có điều, nếu cậu ta nhận được thư sớm thì sẽ hợp lý hơn. Bài báo ấy của cậu ta đã xuất bản được vài tuần rồi.”

“Vâng, đúng vậy. Cha nói rất đúng.”

Họ lại quay lại với bàn cờ. Cả hai không ai nói gì một lúc. Rồi thầy Ogata lại lên tiếng:

“Con nghĩ cậu ta sẽ phản ứng ra sao?”

“Shigeo ấy ạ? Con không biết. Như con đã nói, dạo này chúng con không thân nhau lắm.”

“Con nói cậu ta đã gia nhập Đảng Cộng sản phải không?”

“Con không chắc lắm. Nhưng lần trước con gặp cậu ấy, cậu ấy có bày tỏ quan điểm theo hướng đó.”

“Thật vô cùng đáng tiếc. Nhưng mà thời buổi này ở nước Nhật, thanh niên chịu ảnh hưởng của rất nhiều thứ.”

“Vâng, hẳn rồi.”

“Ngày nay, rất nhiều thanh niên bị các khái niệm và lý thuyết làm cho u mê. Nhưng có thể cậu ta sẽ chịu nhượng bộ và xin lỗi. Thật không gì bằng một lời nhắc nhở đúng lúc về bổn phận cá nhân của một người. Con biết không, cha nghĩ chắc Shigeo chưa bao giờ dừng lại suy nghĩ về những việc mình đang làm. Cha nghĩ cậu ta viết bài báo đó khi một tay cầm bút, còn tay kia thì cầm những cuốn sách về chủ nghĩa cộng sản. Chắc là cuối cùng rồi cậu ta cũng sẽ chịu hạ giọng thôi.”

“Rất có thể. Chỉ là gần đây con bận quá.”

“Tất nhiên rồi, tất nhiên rồi. Công việc phải được ưu tiên hàng đầu. Con đừng lo lắng về chuyện ấy. Đến lượt cha rồi hả?”

Họ tiếp tục chơi cờ và trò chuyện rất ít. Một lần, tôi nghe thầy Ogata nói: “Nước cờ con vừa đi đúng như cha dự đoán. Con sẽ phải rất khôn khéo mới giải được thế bí này đấy.”

Họ chơi được một lúc thì bỗng có tiếng gõ cửa. Jiro ngẩng lên và đưa mắt nhìn tôi. Tôi bỏ đồ khâu xuống, đứng dậy.

Mở cửa, tôi thấy hai chàng trai đang cười toe toét cúi chào mình. Lúc đó đã khá muộn, thoạt đầu tôi cứ tưởng họ nhầm nhà. Nhưng rồi nhận ra họ là đồng nghiệp của Jiro, tôi mời họ vào nhà. Họ cứ cười khúc khích khi đứng ở lối đi. Một người mập lùn, mặt đỏ nhừ. Người kia gầy hơn, da trắng bợt như người châu Âu; nhưng cả người này hình như cũng đã uống khá nhiều, vì trên má anh ta đã lấm tấm đầy những vết ửng đỏ. Cà vạt của cả hai người đều đã bị nới lỏng xộc xệch, còn áo khoác thì vắt một bên tay.

Jiro có vẻ vui khi thấy họ, anh gọi họ vào trong. Nhưng họ cứ đứng nguyên ở lối vào mà khúc khích cười.

“Chà chà, Ogata,” người da trắng bảo Jiro, “hình như chúng tôi đến không đúng lúc rồi.”

“Không phải đâu. Nhưng các cậu đến khu này có việc gì vậy?”

“Chúng tôi mới đến thăm anh trai của Murasaki. Thực ra, chúng tôi vẫn chưa về nhà.”

“Chúng tôi đến làm phiền anh vì chúng tôi sợ không dám về nhà,” anh chàng mập lùn xen vào. “Chúng tôi đã không báo với vợ là sẽ về muộn.”

“Hai cậu vớ vẩn quá,” Jiro nói. “Sao không cỏi giày rồi lên đây chứ?”

“Chúng tôi đến không phải lúc rồi,” người da trắng nhắc lại. “Tôi thấy anh đang có khách.” Anh ta cười toe toét rồi cúi chào thầy Ogata.

“Đây là cha tôi, nhưng làm sao tôi giới thiệu các cậu được nếu các cậu không chịu vào phòng?”

Hai vị khách cuối cùng cũng bỏ giày và yên vị trong nhà. Jiro giới thiệu họ với cha, một lần nữa, họ lại cúi chào và rúc rích cười.

“Hai cháu cũng làm cùng công ty với Jiro phải không?” thầy Ogata hỏi.

“Vâng ạ,” người béo lùn trả lời. “Thật là một vinh dự lớn cho chúng cháu, mặc dù anh ấy toàn làm khổ chúng cháu. Ở văn phòng, chúng cháu gọi con trai bác là ‘vua Pharaoh’ đấy ạ, vì anh ấy luôn giục giã bắt bọn cháu làm việc như nô lệ, còn anh ấy thì chẳng làm gì.”

“Cậu chỉ được cái nói năng lung tung,” chồng tôi nói.

“Thật mà. Anh ấy ra lệnh cho chúng cháu như đầy tớ không bằng. Rồi anh ấy ngồi xuống đọc báo.”

Hình như thầy Ogata hơi bối rối, nhưng khi thấy cả ba cùng cười to, ông cũng cười theo.

“Cái gì đây?” người da trắng chỉ tay vào bàn cờ. “Anh thấy không, tôi biết là mình đã phá đám mà.”

“Chúng tôi chỉ đang chơi cờ để giết thời gian thôi mà,” Jiro đáp.

“Thế thì bác với anh cứ chơi đi. Đừng để những thằng vớ vẩn như bọn cháu làm phiền.”

“Cậu đừng có ngốc thế. Làm sao tôi tập trung nổi khi có mặt hai thằng ngốc các cậu.” Jiro đẩy bàn cờ sang bên. Một hai quân cờ đổ xuống, anh dựng chúng dậy, không buồn để ý đặt cho đúng ô. “Nghĩa là các cậu vừa đến thăm anh trai của Murasaki. Etsuko này, em pha trà cho hai quý ông này nhé.” Chồng tôi nói, mặc dù đã thấy tôi đang trên đường vào bếp. Nhưng rồi người béo lùn điên cuồng vẫy tay.

“Chị ngồi xuống, ngồi xuống đi. Xin chị hãy ngồi xuống. Chúng tôi về ngay thôi. Chị hãy ngồi xuống.”

“Không có gì đâu,” tôi mủn cười nói.

“Không, chị ạ, tôi xin chị đấy.” Anh ta bắt đầu gào khá to. “Chúng tôi chỉ là mấy thằng vớ vẩn, như chồng chị đã nói. Không cần quá bận tâm tới chúng tôi đâu, mời chị ngồi xuống.”

Tôi đang định nghe theo lời anh ta thì thấy Jiro nhìn mình giận dữ.

“Ít ra thì các anh hãy uống chút trà với chúng tôi,” tôi nói. “Không phiền chút nào đâu mà.”

“Đã ngồi xuống rồi thì các cậu nên ở lại chơi một lúc,” chồng tôi nói với hai vị khách. “Dù sao thì tôi muốn nghe kể về anh trai của Murasaki. Có đúng là anh ta khùng như mọi người vẫn nói không?”

“Anh ta đúng là một người khác thường,” người mập lùn nói rồi cười phá lên. “Dứt khoát là chúng tôi đã không phải thất vọng. Mà đã ai kể cho anh nghe về vợ anh ta chưa?”

Tôi cúi chào rồi sang bếp trong khi mọi người mải trò chuyện. Tôi pha trà, bỏ vài chiếc bánh tôi làm lúc ban ngày vào một cái đĩa. Tôi nghe rõ tiếng cười vọng ra từ phòng khách, nghe rõ tiếng chồng mình lẫn với tiếng họ. Một trong hai vị khách lại đang lớn tiếng gọi anh là “vua Pharaoh”. Khi quay trở lại phòng khách, tôi thấy Jiro và họ có vẻ đang rất phấn khích. Người mập lùn đang kể lại giai thoại về cuộc gặp gỡ của một bộ trưởng với tướng MacArthur. Tôi đặt đĩa bánh gần chỗ họ ngồi, rót trà rồi ngồi xuống cạnh thầy Ogata. Hai người bạn của Jiro tiếp tục kể chuyện cười về các chính khách, rồi người da trắng vờ tỏ ra bị xúc phạm khi anh bạn đồng hành dám miệt thị một nhân vật lớn mà anh ta yêu quý. Anh ta giữ bộ mặt nghiêm nghị, trong khi hai người kia chọc ghẹo mình.

“Tiện thể, Hanada này,” chồng tôi nói với anh ta. “Hôm nọ tôi nghe được một chuyện thú vị ở văn phòng. Tôi được biết vào lần bầu cử vừa rồi, cậu cầm gậy chơi golf dọa đánh vợ chỉ vì cô ấy không muốn bỏ phiếu theo ý cậu đúng không?”

“Anh nghe chuyện nhảm nhí ấy ở đâu ra?”

“Từ một nguồn đáng tin cậy.”

“Đúng thế,” người mập lùn nói. “Vợ cậu định gọi điện cho cảnh sát báo cáo về một vụ đe dọa chính trị.”

“Thật vớ vẩn. Hơn nữa, tớ làm gì còn chiếc gậy chơi golf nào. Năm ngoái tớ bán hết rồi còn đâu.”

“Nhưng cậu vẫn còn cây gậy sắt số 7 mà,” người mập lùn nói. “Tuần trước tớ còn thấy trong căn hộ của cậu. Chắc cậu dùng cây ấy.”

“Cậu không thể phủ nhận chuyện này được, đúng không Hanada?” Jiro nói.

“Chuyện về gậy đánh golf là chuyện vớ vẩn.”

“Nhưng đúng là cậu không tài nào bắt vợ nghe theo ý mình được.”

Người da trắng nhún vai. “Bỏ phiếu cho người nào là quyền cá nhân của cô ấy mà.”

“Thế thì sao cậu lại đe dọa cô ấy?” anh bạn đi cùng hỏi.

“Tất nhiên là tớ chỉ cố giúp cô ấy hiểu. Vợ tớ bỏ phiếu cho Yoshida chỉ vì trông ông ta giống cậu của cô ấy. Phụ nữ là thế đấy. Họ không hiểu gì về chính trị. Họ cho rằng chọn các nhà lãnh đạo quốc gia cũng giống như chọn váy áo.”

“Và thế là cậu cho cô ấy xơi cây gậy sắt số 7,” Jiro nói.

“Thật vậy sao?” thầy Ogata hỏi. Từ khi tôi mang trà quay lại phòng, ông chư hề nói câu nào. Ba người kia ngưng cười, người da trắng nhìn thầy Ogata, nét mặt ngạc nhiên.

“Dạ, không ạ.” Anh ta bỗng trở nên trang nghiêm, khẽ cúi người. “Cháu không đánh cô ấy đâu ạ.”

“Không, không phải vậy,” thầy Ogata nói. “Ý bác là cháu và vợ cháu bầu cho hai đảng khác nhau sao?”

“Dạ, đúng thế ạ.” Anh ta nhún vai rồi cười khúc khích đầy gượng gạo. “Cháu còn biết làm gì nữa?”

“Bác xin lỗi. Bác không có ý tọc mạch.” Thầy Ogata cúi người thật thấp, người da trắng cũng cúi người đáp lại. Như thể việc cúi chào là tín hiệu giải vây, ba người kia lại bắt đầu cười đùa và nói chuyện. Họ thôi không bàn chuyện chính trị nữa mà bắt đầu bàn tán về các nhân viên khác ở công ty. Khi tiếp tục rót trà, tôi để ý thấy chỗ bánh ngọt đã gần hết sạch, mặc dù tôi mang ra khá nhiều. Rót trà xong, tôi lại ngồi xuống cạnh thầy Ogata.

⁎ ⁎ ⁎

Hai vị khách ở chơi khoảng một tiếng đồng hồ. Jiro tiễn họ ra cửa rồi ngồi xuống với một tiếng thở dài. “Muộn rồi,” anh nói. “Con chuẩn bị phải đi ngủ đây.”

Thầy Ogata đang nghiên cứu bàn cờ. “Cha nghĩ các quân cờ đã bị xê dịch chút xíu,” ông nói. “Cha chắc chắn quân mã nằm ở ô này chứ không phải ô kia.”

“Chắc vậy.”

“Thế thì cha sẽ đặt nó vào đây. Thống nhất chứ?”

“Vâng, vâng, con biết là cha đúng mà. Cha này, chúng ta sẽ phải kết thúc ván cờ lúc khác thôi. Con phải đi ngủ đây.”

“Chơi thêm vài nước được không? Ta nên kết thúc cho xong đi.”

“Thật ra thì, con không muốn. Con mệt quá.”

“Thế thì thôi vậy.”

Tôi cất gọn chỗ đồ khâu vá mình đã bắt tay vào làm từ lúc chập tối, ngồi chờ hai cha con đi ngủ. Nhưng Jiro lại cầm báo lên và bắt đầu đọc trang bìa sau. Rồi anh nhón miếng bánh cuối cùng trên đĩa lên, ăn một cách thờ ơ. Một lúc sau, thầy Ogata lên tiếng:

“Hay là ta chơi nốt cho xong ván luôn. Chắc chỉ vài nước nữa là cùng.”

“Cha ơi, con đang thực sự thấy rất mệt. Sáng mai con còn phải đi làm.”

“Ừ, tất nhiên rồi.”

Jiro quay lại đọc báo. Anh tiếp tục ăn bánh, tôi nhìn vụn bánh rơi xuống sàn tatami. Thầy Ogata thì tiếp tục chăm chú nhìn bàn cờ một lúc nữa.

“Thật là lạ đời,” cuối cùng ông cũng nói, “những gì bạn con nói ấy.”

“Dạ? Chuyện gì cơ ạ?” Jiro không ngẩng lên khỏi tờ báo.

“Về việc cậu ấy và vợ bỏ phiếu cho hai đảng khác nhau. Vài năm trước thì không ai tưởng tượng nổi có chuyện như thế.”

“Quả có vậy.”

“Những gì đang diễn ra quả là rất lạ đời. Nhưng cha hiểu, dân chủ là phải thế.” Thầy Ogata thở dài. “Những gì chúng ta nôn nóng học hỏi từ người Mỹ không phải lúc nào cũng tốt đẹp.”

“Vâng, đúng là không phải vậy.”

“Nhìn xem chuyện gì đã xảy ra. Vợ chồng bỏ phiếu cho hai đảng khác nhau. Thật là một tình cảnh đáng buồn khi ta không thể tin cậy vợ mình trong những vấn đề như thế được nữa.”

Jiro tiếp tục đọc báo. “Vâng, thật đáng tiếc,” anh nói.

“Một người vợ thời buổi này không còn biết thế nào là lòng trung thành dành cho gia đình nữa. Chỉ biết làm theo ý thích của mình, bỏ phiếu cho một đảng khác theo hứng thú bất chợt của mình. Mọi thứ ở nước Nhật ngày nay đều như vậy. Nhân danh dân chủ, người ta từ bỏ hết bổn phận của mình.”

Jiro ngẩng lên nhìn cha một khắc ngắn ngủi, rồi lại cúi xuống đọc báo. “Đúng là cha nói rất có lý,” anh nói. “Nhưng chắc chắn không phải điều gì người Mỹ mang tới đây cũng xấu.”

“Người Mỹ không bao giờ hiểu cách sống của người Nhật. Họ chưa bao giờ hiểu dù chỉ chút ít. Cách sống của họ có thể phù họp với dân Mỹ, nhưng ở Nhật thì mọi thứ lại khác, rất khác.” Thầy Ogata lại thở dài. “Kỷ luật, trung thành, đó là những thứ đã từng gắn kết người Nhật thành một khối. Nghe có vẻ to tát, nhưng đúng là như thế. Con người được ràng buộc bởi ý thức trách nhiệm. Với gia đình, với bề trên, với đất nước. Nhưng ngày nay, thay vào đó, ta chỉ toàn nghe người ta nói về dân chủ. Con sẽ nghe tới từ dân chủ bất cứ khi nào người ta muốn ích kỷ, bất cứ khi nào người ta muốn quên đi bổn phận của mình.”

“Vâng, con tin là cha nói rất đúng,” Jiro ngáp, lấy tay gãi một bên mặt.

“Lấy ví dụ chuyện vừa xảy ra với ngành của cha mà xem. Cả một hệ thống chúng ta đã nuôi dưỡng và vun đắp suốt nhiều năm. Rồi người Mỹ tới, giật tung và xé phăng mọi thứ, không chút băn khoăn. Họ quyết định rằng trường học ta sẽ phải giống trường học ở Mỹ, trẻ em ta phải học những gì được dạy cho trẻ em Mỹ. Còn người Nhật thì sung sướng đón chào. Đón chào và nói rất nhiều đến dân chủ” - ông lắc đầu - “quá nhiều điều tốt đẹp đã bị hủy hoại trong trường học của chúng ta.”

“Vâng, con tin chắc những gì cha nói đều đúng.” Jiro lại ngẩng mặt lên. “Nhưng hẳn là hệ thống cũ cũng có khiếm khuyết, tại các nhà trường cũng như tại bất cứ nơi nào khác.”

“Jiro, con nói thế là sao? Con đọc được ở đâu à?”

“Chỉ là ý kiến của con thôi ạ.”

“Có phải con đọc được điều đó trên cái tờ báo kia không? Cha đã hy sính cả cuộc đời mình cho việc dạy dỗ thế hệ trẻ. Rồi cha phải chứng kiến người Mỹ phá bỏ mọi thứ. Những gì diễn ra ở trường học ngày nay, cách người ta dạy trẻ em cư xử, thật là lạ đời. Thật sự lạ đời. Và có quá nhiều thứ không được dạy cho trẻ nữa. Con có biết rằng trẻ em ngày nay ròi ghế nhà trường mà không biết chút gì về lịch sử của chính quê hương đất nước mình không?”

“Phải thừa nhận đó là điều đáng tiếc. Nhưng con vẫn nhớ những thứ kỳ cục hồi con còn đi học. Ví dụ thế này, con nhớ được dạy rằng nước Nhật ra đời là do các vị thần tạo ra. Rằng dân tộc chúng ta là thần thánh và tối cao. Bọn con phải học thuộc lòng sách giáo khoa, từng chữ một. Có lẽ không phải cái gì mất đi cũng là tổn thất.”

“Nhưng Jiro, mọi chuyện đâu có đơn giản như thế. Rõ ràng con chưa hiểu mọi thứ vận hành thế nào. Chuyện hoàn toàn không đơn giản như con tưởng. Chúng ta đã dành trọn đời mình để đảm bảo những phẩm chất tốt đẹp sẽ được truyền lại cho con cháu, để trẻ em lớn lên có thái độ đúng đắn với đất nước và bạn bè. Đó đã từng là tinh thần của Nhật Bản, là thứ giúp kết nối chúng ta với nhau. Thử tưởng tượng phải làm một cậu bé vào thời buổi này xem sao. Ở trường thì không được dạy một giá trị gì - chắc chỉ trừ việc phải biết ích kỷ đòi hỏi cuộc đời cho mình bất cứ cái gì mình muốn. Rồi khi về nhà lại thấy cha mẹ cãi nhau, chỉ vì mẹ không muốn bỏ phiếu bầu cho đảng của cha. Thật không ra làm sao cả.”

“Vâng, con hiểu ý cha. Nhưng cha ơi, con rất tiếc nhưng đã đến lúc con phải đi ngủ.”

“Bọn cha đã cố gắng hết sức mình, những người như cha và Endo, bọn cha đã làm hết sức mình để nuôi dưỡng những điều tốt đẹp ở đất nước này. Quá nhiều điều tốt đẹp đã bị hủy hoại.”

“Vô cùng đáng tiếc.” Chồng tôi đứng dậy. “Con xin lỗi, nhưng con phải đi ngủ. Mai sẽ lại là một ngày bận rộn nữa.”

Thầy Ogata ngẩng lên nhìn con trai, vẻ mặt có phần ngạc nhiên. “Tất nhiên rồi. Cha thật vô tâm đã bắt con thức khuya.” Ông khẽ cúi mình.

“Không có gì đâu ạ. Con rất tiếc vì không thể trò chuyện lâu hơn, nhưng con thực sự phải đi ngủ.”

“Tất nhiên rồi con ạ.”

Jiro chúc cha ngủ ngon rồi ra khỏi phòng. Thầy Ogata không rời mắt nhìn cánh cửa nơi Jiro vừa đi ra một lúc thật lâu, như thể đang chờ con trai mình quay trở lại bất cứ lúc nào. Rồi ông quay sang nhìn tôi, ánh mắt lo âu.

“Cha không biết đã muộn thế,” ông nói. “Cha không định bắt Jiro thức khuya.”

Chương năm

“Đi rồi sao? Không để lại tin nhắn gì cho chị ở khách sạn sao?”

Sachiko cười. “Trông em sửng sốt quá, Etsuko ạ,” cô nói. “Không, anh ấy không để lại gì. Anh ấy đi từ sáng hôm qua, họ chỉ biết có thế. Mà nói thật, chị cũng đã lờ mờ đoán trước.”

Tôi chợt thấy mình vẫn đang bê khay trên tay. Tôi liền cẩn thận đặt xuống rồi ngồi lên một tấm đệm, đối diện với Sachiko. Một làn gió rất dễ chịu đang nhẹ thổi qua căn hộ vào buổi sáng hôm ấy.

“Nhưng thế thì kinh khủng cho chị quá,” tôi nói. “Trong khi chị thì đang chờ đợi, mọi thứ đều đã được đóng gói gọn gàng.”

“Chuyện này chẳng có gì mới với chị, Etsuko ạ. Hồi ở Tokyo - chính là nơi lần đầu tiên chị gặp anh ấy, em biết đấy. Hồi ở Tokyo, chuyện đã xảy ra hệt như thế. Nên không, chuyện này không có gì mới mẻ với chị. Chị đã học được cách sẵn sàng ứng phó với những chuyện như thế.”

“Chị nói tối nay chị sẽ quay vào thành phố đúng không? Đi một mình?”

“Đừng tỏ ra choáng váng như thế, Etsuko ạ. So với Tokyo thì Nagasaki chỉ như một thị trấn nhỏ yên bình. Nếu anh ấy vẫn ở Nagasaki thì tối nay chị sẽ tìm ra. Anh ấy có thể đổi khách sạn, nhưng không thể thay đổi thói quen.”

“Nhưng chuyện này thật kinh khủng. Nếu chị muốn, em sẵn lòng sang chờ cùng Mariko cho tới khi chị quay lại.”

“Em thật tốt quá. Mariko hoàn toàn có thể ở nhà một mình, nhưng nếu em không ngại ở bên nó vài tiếng đồng hồ tối nay thì tuyệt quá. Nhưng chị biết chắc mọi việc rồi sẽ đâu vào đấy thôi, Etsuko ạ. Em biết đấy, nếu em đã phải trải qua những gì chị từng phải trải qua thì em sẽ không để những thất bại nhỏ nhặt thế này khiến mình phải lo lắng khổ sở đâu.”

“Nhưng nhỡ anh ấy đã… ý em là, nhỡ anh ấy đã rời khỏi Nagasaki rồi thì sao?”

“Chà, anh ấy chưa đi xa được đâu, Etsuko. Hơn nữa, nếu anh ấy thực sự muốn bỏ chị, thì anh ấy đã để lại một tin nhắn, phải vậy không? Em thấy chưa, anh ấy chưa đi xa đâu. Anh ấy biết chị sẽ đến tìm mà.”

Sachiko nhìn tôi, mỉm cười. Tôi không biết phải trả lời ra sao.

“Hơn nữa, Etsuko này,” cô nói tiếp, “anh ấy đã xuống tận đây. Anh ấy xuống tận Nagasaki tìm gặp chị ở nhà bác chị, từ tít tận Tokyo. Nói chị nghe, tại sao anh ấy phải làm vậy, nếu không vì anh ấy thực sự nghiêm túc với lời hứa của mình? Em thấy đấy, Etsuko, điều anh ấy mong muốn nhất là đưa chị sang Mỹ. Đó chính là điều anh ấy muốn. Thực sự là không có gì thay đổi, chỉ một chút chậm trễ mà thôi.” Cô cười một tiếng ngắn ngủi. “Em biết đấy, thỉnh thoảng anh ấy vẫn như một cậu bé con.”

“Nhưng chị nghĩ bạn chị bỏ đi thế này nghĩa là sao? Em không hiểu.”

“Chẳng sao cả, Etsuko, chuyện đó hầu như không thành vấn đề. Điều anh ấy thực sự muốn là đưa chị sang Mỹ và cùng nhau xây dựng một cuộc sống nghiêm túc và bình ổn ở đó. Đó là điều anh ấy thực sự muốn. Nếu không, tại sao anh ấy lặn lội đến tận nhà bác chị tìm chị? Em thấy đấy, Etsuko, chuyện này chẳng có gì đáng lo.”

“Vâng, em cũng biết thế.”

Sachiko hình như định nói tiếp, nhưng rồi lại thôi. Cô chăm chú nhìn bộ đồ trà trên khay. “Nếu vậy thì, Etsuko ạ,” cô mỉm cười nói, “rót trà đi nhỉ.”

Cô im lặng nhìn tôi rót trà. Một lần tôi liếc nhanh nhìn Sachiko, cô mỉm cười như muốn động viên tôi. Rót trà xong, hai chúng tôi ngồi im một lúc.

“Nhân tiện chị muốn hỏi, Etsuko ạ,” Sachiko nói, “chị đoán là em đã nói với bác Fujiwara và giải thích hoàn cảnh của chị với bác ấy.”

“Vâng. Em gặp bác ấy vào hôm kia.”

“Chị đoán là bác ấy đang băn khoăn không biết chuyện gì xảy ra với chị.”

“Em đã giải thích với bác ấy, rằng chị phải nghỉ việc và sang Mỹ. Bác ấy rất hiểu.”

“Em biết đấy, Etsuko,” Sachiko nói, “chị thấy mình đang rơi vào một tình thế khó khăn.”

“Vâng, em hiểu.”

“Về cả tài chính lẫn mọi thứ.”

“Vâng, ra thế,” tôi nói và hơi khẽ cúi mình. “Nếu chị muốn, em hoàn toàn có thể nói chuyện với bác Fujiwara. Em tin rằng trong hoàn cảnh này, bác ấy sẽ vui lòng mà…”

“Không, không, Etsuko” - Sachiko cười lớn - “chị không muốn quay lại quán mì nhỏ bé của bác ấy. Chị tin chắc sớm muộn gì chị cũng sẽ đi Mỹ. Đây chỉ là một sự trì hoãn nho nhỏ, chỉ vậy thôi. Nhưng trong lúc ấy, em biết đấy, chị cần một ít tiền. Và chị cũng vừa nhớ ra có lần em đã đề nghị giúp chị chuyện đó.”

Cô nhìn tôi, miệng nở một nụ cười hiền hòa. Tôi nhìn cô một lúc. Rồi tôi cúi người đáp:

“Em có chút tiền tiết kiệm riêng. Không nhiều lắm, nhưng giúp được chị thì em rất vui.”

Sachiko cúi người đầy duyên dáng, sau đó cầm chén trà. “Chị sẽ không nói cụ thể mình cần bao nhiêu, để em khỏi ngại,” cô nói. “Cho chị mượn bao nhiêu hoàn toàn là quyền của em. Em cứ cho mượn bao nhiêu tùy em, chị đều rất biết ơn. Tất nhiên là sớm muộn gì chị cũng sẽ hoàn lại khoản vay này cho em, em cứ yên tâm về điều đó, Etsuko ạ.”

“Nhất định thế,” tôi nói khẽ. “Em hoàn toàn không nghi ngờ gì điều ấy.”

Sachiko tiếp tục dành cho tôi nụ cười hiền hậu ấy. Tôi xin phép rồi ra khỏi phòng.

Ánh mặt trời tràn ngập trong phòng ngủ, soi tỏ cả những hạt bụi lơ lửng trong không khí. Tôi quỳ xuống cạnh mấy ngăn kéo nhỏ nằm dưới chân tủ. Tôi bỏ nhiều món đồ ra khỏi ngăn kéo dưới cùng - các cuốn album ảnh, thiệp mừng, một tệp bìa cứng chứa các bức tranh màu nước do mẹ tôi vẽ - rồi cẩn thận đặt trên sàn nhà. Dưới đáy ngăn kéo là cái hộp son mài đen. Nhấc nắp hộp ra, tôi thấy những lá thư được tôi giữ lại - chồng tôi không hề hay biết - cùng với hai hoặc ba tấm ảnh nhỏ. Dưới chồng thư đó, tôi lấy ra một chiếc phong bì nhỏ đựng số tiền tiết kiệm của mình, cẩn thận cất mọi thứ trở lại như cũ, tôi đóng ngăn kéo lại. Trước khi ra khỏi phòng, tôi mở tủ, lấy một chiếc khăn lụa có hoa văn đủ giản dị bọc quanh phong bì.

Khi tôi trở lại phòng khách, Sachiko đang rót thêm trà vào chén của mình. Cô không ngẩng lên. Khi tôi đặt chiếc khăn lụa gấp gọn lên sàn nhà cạnh chỗ cô ngồi, cô vẫn tiếp tục rót trà mà không nhìn nó. Cô chỉ gật đầu với tôi khi tôi ngồi xuống, sau đó bắt đầu nhấp trà. Chỉ có một lần, khi đang đặt chén xuống khay, cô mới khẽ đưa mắt sang bên nhìn món đồ đặt cạnh đệm ngồi của mình.

“Có điều này dường như em chưa hiểu, Etsuko ạ,” cô nói. “Em biết đấy, chị chẳng làm gì khiến mình phải hổ thẹn hay ngại ngùng cả. Em cứ thoải mái hỏi chị bất cứ điều gì em muốn.”

“Vâng, tất nhiên rồi.”

“Ví dụ thế này, Etsuko, tại sao em không bao giờ hỏi chị về người mà em cứ nhất định gọi là ‘bạn của chị’? Hoàn toàn không có gì để ngại hết. Etsuko, tại sao chưa gì mà má em đã đỏ bừng lên thế?”

“Chị yên tâm, em có ngại gì đâu. Thực ra…”

“Nhưng em đang thấy ngại thật mà, Etsuko, chị thấy rõ thế.” Sachiko cười rồi vỗ hai tay vào nhau. “Nhưng tại sao em không hiểu rằng chị chẳng có gì phải giấu giếm, chẳng có gì phải thấy xấu hổ? Tại sao em lại đỏ mặt lên như thế? Chỉ vì chị nhắc đến Frank thôi sao?”

“Nhưng em có ngại gì đâu. Em cũng nói để chị yên tâm, em chưa bao giờ suy đoán gì…”

“Tại sao em không bao giờ hỏi chị về anh ấy hả Etsuko? Phải có vô số câu hỏi em muốn hỏi chị chứ. Thế thì tại sao em không hỏi? Nhìn mà xem, ai quanh đây cũng tò mò muốn biết, chắc em cũng vậy, Etsuko. Nên em cứ thoải mái đi, hãy hỏi chị bất cứ điều gì em muốn hỏi.”

“Nhưng thực sự là em…”

“Nào Etsuko, chị xin em đấy. Hỏi chị về anh ấy đi. Chị muốn em hỏi mà. Em hỏi chị về anh ấy đi, Etsuko.”

“Thôi được.”

“Sao? Thôi nào Etsuko, em hỏi đi.”

“Được thôi. Trông anh ấy thế nào, bạn chị ấy?”

“Trông anh ấy thế nào ư?” Sachiko lại cười. “Em chỉ muốn biết có vậy thôi sao? Thôi được, anh ấy rất cao, cũng như hầu hết những người nước ngoài khác, và tóc thì bắt đầu rụng. Nhưng em hiểu không, anh ấy không hề già. Người nước ngoài dễ bị hói đầu, em biết không, Etsuko? Giờ thì hỏi chị gì khác đi. Phải có những điều khác em muốn biết nữa chứ.”

“À, nói thật là…”

“Nào, Etsuko, cứ hỏi đi. Chị muốn em hỏi mà.”

“Nhưng thật mà, em không muốn hỏi gì…”

“Phải có chứ, tại sao em không hỏi? Hỏi chị về anh ấy đi, Etsuko, hỏi chị đi.”

“À, thật ra,” tôi nói. “Đúng là em có một điều băn khoăn này.”

Sachiko như đột nhiên khựng lại. Nãy giờ cô vẫn chắp hai tay trước mặt, nhưng nay đã hạ xuống đặt vào lòng.

“Em có băn khoăn,” tôi nói, “liệu anh có nói được chút tiếng Nhật nào không.”

Sachiko không nói gì trong giây lát. Rồi cô mỉm cười, dáng điệu dường như nhẹ nhõm hơn. Cô lại cầm chén trà lên, nhấp vài ngụm. Sau đó cô mới cất lời, giọng gần như mơ màng.

“Người nước ngoài gặp rất nhiều khó khăn với ngôn ngữ của chúng ta,” cô nói rồi dừng lại, mỉm cười một mình. “Tiếng Nhật của Frank rất tồi, nên bọn chị nói chuyện bằng tiếng Anh. Em có biết chút tiếng Anh nào không, Etsuko? Không hả? Em biết đấy, cha chị ngày trước nói tiếng Anh rất tốt. Ông có nhiều mối quan hệ ở châu Âu và luôn khuyến khích chị học tiếng Anh. Nhưng tất nhiên rồi, kết hôn một cái là chị thôi học luôn. Chồng chị cấm. Anh ấy cất hết các cuốn sách tiếng Anh đi. Nhưng chị không quên thứ tiếng đó. Gặp người nước ngoài ở Tokyo là chị nhớ lại hết.”

Chúng tôi ngồi im lặng một lúc. Sau đó, Sachiko trút một tiếng thở dài mệt mỏi.

“Chị nghĩ nên về sớm một chút thì tốt hơn,” cô nói rồi với tay cầm bọc khăn. Chẳng buồn xem kỹ, cô bỏ luôn vào túi xách.

“Chị không muốn uống thêm chút trà sao?” tôi hỏi.

Cô nhún vai. “Thêm một chút nữa vậy.”

Tôi rót thêm trà vào chén. Sachiko vừa nhìn tôi làm vừa nói, “Nếu không tiện - ý chị là tối nay ấy - thì cũng không sao đâu. Bây giờ Mariko đã đủ lớn để ở nhà một mình rồi.”

“Không sao đâu. Em biết chồng em sẽ không phản đối.”

“Em thật tốt bụng, Etsuko,” Sachiko nói, giọng đều đều. Rồi cô nói tiếp, “Có lẽ chị nên nói để em biết trước. Mấy hôm nay tâm trạng của con gái chị không được tốt.”

“Không sao đâu,” tôi mỉm cười. “Em cần làm quen với mọi tâm trạng khác nhau của bọn trẻ.”

Sachiko tiếp tục chậm rãi uống trà. Có vẻ như cô không vội về. Rồi cô đặt chén trà xuống, ngắm nghía hai mu bàn tay một lúc.

“Chị biết những gì xảy ra ở Nagasaki này là rất khủng khiếp,” cuối cùng cô cũng nói. “Nhưng ở Tokyo cũng tệ lắm. Cứ tiếp diễn hết tuần này sang tuần khác và rất tồi tệ. Đến lúc gần kết thúc, tất cả mọi người phải sống trong các đường hầm cũng như các tòa nhà bỏ hoang, xung quanh chẳng có gì ngoài những đống đổ nát. Ai sống ở Tokyo cũng phải chứng kiến những điều ghê sợ. Cả Mariko cũng thế.” Cô tiếp tục nhìn xuống mu bàn tay.

“Vâng,” tôi nói. “Đó hẳn là một quãng thời gian khó khăn.”

“Người phụ nữ kia. Người Mariko hay nhắc tới ấy. Mariko đã thấy chuyện đó ở Tokyo. Con bé thấy nhiều thứ khác ở Tokyo, có những thứ rất khủng khiếp, nhưng nó luôn nhớ đến người phụ nữ ấy.” Sachiko ngửa hai bàn tay rồi bắt đầu nhìn hết lòng bàn tay này tới lòng bàn tay kia, như thể đang tìm cách so chúng với nhau.

“Có phải cô ta đã chết trong một cuộc không kích?” tôi hỏi.

“Cô ta tự vẫn. Họ nói cô ta đã tự cắt cổ. Chị không quen cô ta. Một sáng nọ, Mariko bỏ chạy ra phố. Chị không nhớ vì sao, có thể vì nó đang giận dỗi chuyện gì đó. Dù sao thì, nó lao ra đường, chị đuổi theo. Lúc ấy là sáng sớm, rất sớm, ngoài đường không một bóng người. Mariko chạy vào một con hẻm, chị chạy phía sau. Cuối con hẻm có một dòng kênh, cô ta đang quỳ chống tay ở đó, nước dâng lên đến khuỷu tay. Một cô gái trẻ, rất gầy. Ngay khi nhìn thấy là chị biết có chuyện không ổn rồi. Em biết không, Etsuko, cô ta quay lại mỉm cười với Mariko. Chị biết có chuyện không ổn. Chắc Mariko cũng cảm nhận được điều đó vì nó không chạy tiếp nữa. Thoạt đầu, chị tưởng cô ta bị mù, bởi đồi mắt cô ấy trông như thể không hề thấy bất cứ thứ gì. Rồi cô ta nhấc tay lên khỏi mặt nước cho chị và con bé thấy thứ mình đang dìm dưới kênh. Là một đứa bé sơ sinh. Đến lúc ấy, chị tóm lấy Mariko rồi bọn chị rời khỏi con hẻm.”

Tôi vẫn ngồi im, chờ cô kể tiếp. Sachiko rót thêm trà từ ấm.

“Như chị nói,” cô nói tiếp, “vài hôm sau, chị nghe tin cô ta đã tự vẫn.”

“Lúc đó Mariko lên mấy?”

“Năm, gần lên sáu. Nó thấy nhiều chuyện khác nữa ở Tokyo. Nhưng nó luôn nhớ đến cô gái ấy.”

“Nó nhìn thấy tất cả mọi thứ? Nó thấy cả đứa bé sơ sinh nữa sao?”

“Đúng. Thực ra, suốt một thời gian dài, chị đã tưởng nó không hiểu những gì nó thấy. Sau hôm ấy, nó không nhắc lại chuyện đó. Lúc đó, nó còn không tỏ vẻ gì đặc biệt sợ hãi. Phải khoảng một tháng sau, nó mới bắt đầu nói về chuyện đó. Lúc đó bọn chị đang ngủ trong một tòa nhà cũ. Nửa đêm chị tỉnh dậy, thấy nó đang ngồi trên giường, chằm chằm nhìn về phía lối ra vào. Không có cánh cửa, chỉ còn sót lại khung, còn Mariko thì ngồi trên giường nhìn ra đó. Chị hoảng quá. Em biết đấy, nếu có ai xông vào thì chẳng cách nào cản được. Chị hỏi Mariko có chuyện gì, nó nói vừa có một phụ nữ đứng ở ngưỡng cửa nhìn bọn chị. Chị hỏi trông cô ta thế nào, nó nói chính là cô gái bọn chị gặp buổi sáng hôm ấy. Đứng ở ngưỡng cửa nhìn mẹ con chị. Chị ngồi dậy nhìn quanh, nhưng làm gì có ai. Tất nhiên rồi, hoàn toàn có thể có người đứng ở chỗ ấy thật. Nếu có ai muốn vào trong thì chẳng có cách nào ngăn được.”

“Em hiểu. Và Mariko nhầm người đó với cô gái hôm ấy.”

“Chị đoán là như vậy. Dù sao thì đó cũng chính là thời điểm Mariko bắt đầu bị ám ảnh bởi cô gái ấy. Chị cứ nghĩ rồi nó sẽ quên đi, nhưng gần đây nó lại bị ám ảnh trở lại. Nếu tối nay nó bắt đầu nói về chuyện ấy thì em đừng để ý làm gì.”

“Vâng, em hiểu.”

“Em biết trẻ con thế nào rồi đấy,” Sachiko nói. “Chúng tưởng tượng ra nhiều chuyện rồi bắt đầu lẫn lộn lung tung không biết đâu là thật đâu là giả.”

“Vâng, em nghĩ cũng không có gì bất thường.”

“Em biết đấy, Etsuko, khi Mariko ra đời, mọi thứ đều rất khó khăn.”

“Vâng, hẳn là thế,” tôi đáp. “Em thật may mắn, em biết.”

“Mọi thứ vô cùng khó khăn. Có lẽ kết hồn vào thời điểm ấy như chị là một hành động ngu ngốc. Dù sao thì ai cũng biết chiến tranh sắp nổ ra. Nhưng rồi Etsuko ạ, thời ấy cũng có ai thực sự hiểu chiến tranh là thế nào đâu. Hôn nhân đã giúp chị bước chân vào một gia đình cao quý. Chị không hề nghĩ một cuộc chiến lại có thể gây ra những thay đổi to lớn đến thế.”

Sachiko đặt chén trà xuống, lùa một tay vào tóc. Rồi cô nở một nụ cười nhẹ. “Còn tối nay, Etsuko ạ,” cô nói, “con chị đủ khả năng tự chơi một mình. Nên em không phải lo quá nhiều cho nó đâu.”

⁎ ⁎ ⁎

Nét mặt bác Fujiwara thường trở nên mệt mỏi mỗi khi nhắc đến con trai mình.

“Nó sắp già tới nơi rồi,” bác nói, “Chẳng mấy chốc nữa, sẽ chỉ còn toàn gái già cho nó chọn mà thôi.”

Chúng tôi đang ngồi ở sân trước quán mì. Vài bàn có khách là nhân viên công sở đang tới ăn trưa.

“Tội nghiệp anh Kazuo,” tôi nói và mỉm cười. “Nhưng cháu hiểu cảm xúc của anh ấy. Chuyện chị Michiko thật đáng buồn. Hai người đã đính hôn khá lâu rồi, đúng không bác?”

“Ba năm. Bác chưa bao giờ hiểu tại sao người ta lại đính hôn lâu đến thế. Đúng thế, Michiko là một cô gái ngoan ngoãn. Bác biết nó sẽ là người đầu tiên đồng tình với bác về chuyện Kazuo không nên khóc thương nó mãi thế này. Nó sẽ muốn Kazuo quên đi và tiếp tục sống.”

“Nhưng chắc chuyện đó rất khó khăn với anh ấy. Anh ấy đã có cả một một kế hoạch lâu dài để rồi cuối cùng sự thể lại kết thúc như vậy.”

“Nhưng chuyện đó giờ đã là quá khứ,” bác Fujiwara nói. “Tất cả chúng ta phải biết cách bỏ quá khứ lại phía sau. Cả cháu nữa, Etsuko ạ. Bác nhớ trái tim cháu đã từng tan nát. Nhưng cháu đã vượt qua.”

“Vâng, nhưng là vì cháu gặp may. Vào quãng thời gian ấy, thầy Ogata đã rất thương cháu. Nếu không thì cháu cũng không biết chuyện gì sẽ xảy đến với mình nữa.”

“Đúng vậy, ông ấy rất thương cháu. Và tất nhiên rồi, nhờ thế mà cháu đã gặp được chồng mình. Nhưng cháu xứng đáng được hưởng sự may mắn ấy.”

“Cháu thực sự không biết giờ này mình sẽ ra sao nếu thầy Ogata không đón cháu về. Nhưng cháu hiểu mọi chuyện khó khăn thế nào - ý cháu là với con trai của bác. Thỉnh thoảng, ngay cả cháu cũng vẫn nhớ đến anh Nakamura. Cháu không thể đừng được. Thỉnh thoảng, cháu thức dậy và quên mất mình đang ở đâu. Cháu cứ nghĩ mình vẫn ở đây, tại Nakagawa này…”

“Etsuko, không nên nói như thế.” Bác Fujiwara nhìn tôi một lúc, sau đó thở dài. “Nhưng bác cũng thế đấy. Như cháu nói, vào buổi sáng, ngay khi ta vừa tỉnh giấc, cảm giác ấy bất thình lình choán trọn lòng ta. Bác vẫn thường tỉnh dậy mà nghĩ mình phải mau mau chuẩn bị bữa sáng cho cả nhà.”

Cuộc trò chuyện bỗng rơi vào im lặng trong chốc lát. Cuối cùng, bác Fujiwara cười.

“Cháu xấu quá, Etsuko ạ,” bác nói. “Thấy chưa, tại cháu mà bác lại nói năng thế này rồi.”

“Cháu thật ngốc,” tôi đáp. “Nhưng dù sao, giữa cháu và anh Nakamura cũng chưa có gì. Ý cháu muốn nói chúng cháu vẫn chưa quyết định gì.”

Bác Fujiwara tiếp tục nhìn tôi, gật gù với những dòng suy nghĩ riêng. Rồi phía bên kia sân, một khách hàng đứng lên, chuẩn bị ra về.

Tôi nhìn theo bác Fujiwara lại chỗ anh ta, một chàng trai trẻ gọn gàng và giản dị trong chiếc áo sơ mi. Họ cúi chào nhau rồi bắt đầu trò chuyện vui vẻ. Người thanh niên vừa đưa ra vài lời nhận xét vừa cài nút khóa cặp, còn bác Fujiwara thì cười hết sức vô tư. Rồi họ lại cúi chào nhau một lần nữa, trước khi anh ta biến mất vào dòng người vội vã. Tôi rất mừng vì đã có cơ hội trấn tĩnh lại. Khi bác Fujiwara quay lại, tôi nói.

“Cháu nên về thì hơn. Đúng lúc bác đang rất bận.”

“Cháu cứ ngồi chơi cho thoải mái. Cháu vừa mới ngồi được một lúc. Bác sẽ làm bữa trưa cho cháu.”

“Không, không cần đâu ạ.”

“Này, Etsuko, nếu cháu không ăn bây giờ thì phải hơn một giờ nữa cháu mới được ăn. Vào giai đoạn này, cháu biết ăn uống đều đặn quan trọng thế nào mà.”

“Vâng, cháu biết.”

Bác Fujiwara nhìn tôi chăm chú một lúc. Rồi bác nói, “Mọi thứ tốt đẹp đang chờ đón cháu trong tương lai, Etsuko. Vậy thì tại sao cháu lại buồn thế?”

“Buồn ư? Nhưng cháu có buồn đâu.”

Bác vẫn tiếp tục nhìn tôi. Tôi cười lúng túng.

“Bao giờ đứa bé ra đời,” bác nói, “cháu sẽ rất hạnh phúc, tin bác đi. Và cháu sẽ là một người mẹ tuyệt vời, Etsuko ạ.”

“Cháu hy vọng thế.”

“Tất nhiên là như vậy.”

“Vâng.” Tôi nhìn lên mỉm cười.

Bác Fujiwara gật đầu rồi đứng dậy.

⁎ ⁎ ⁎

Bóng tối lan dần trong căn nhà gỗ của Sachiko - chỉ có duy nhất một ngọn đèn trong phòng - nên thoạt đầu, tôi tưởng Mariko đang ngồi trân trối nhìn một đốm đen trên tường. Nó vươn một ngón tay ra, cái đốm ấy xê dịch một chút. Phải đến lúc ấy, tôi mới nhận ra đó là một con nhện.

“Mariko, để nó yên. Làm thế là không ngoan.”

Nó bỏ cả hai tay ra sau lưng, nhưng vẫn tiếp tục nhìn con nhện chằm chằm.

“Có lần nhà cháu nuôi một con mèo,” nó nói. “Trước khi chuyển đến đây. Con mèo thích bắt nhện.”

“Vậy hả. Nhưng giờ thì đừng động vào nó, Mariko.”

“Nhưng có phải nhện độc đâu.”

“Không độc nhưng kệ nó đi. Bẩn lắm.”

“Con mèo cũ của nhà cháu từng nuôi, nó ăn được nhện. Nếu cháu ăn nhện thì sao?”

“Cô không biết, Mariko.”

“Cháu có bị ốm không?”

“Cô không biết.” Tôi trở lại với giỏ đồ khâu vá mang theo mình. Mariko tiếp tục nhìn con nhện. Cuối cùng, nó lại nói, “Cháu biết vì sao tối nay cô sang đây.”

“Cô đến vì để một bé gái ở nhà một mình là không tốt.”

“Là vì cô kia. Vì cô ấy có thể sẽ lại đến.”

“Tại sao cháu không cho cô xem các bức tranh khác cháu vẽ nhỉ? Những bức cháu vừa cho cô xem rất đẹp.”

Mariko không trả lời. Nó dịch lại gần cửa sổ, nhìn ra bóng tối bên ngoài.

“Mẹ cháu sắp về rồi,” tôi nói. “Sao cháu không cho cô xem thêm tranh cháu vẽ?”

Mariko tiếp tục nhìn vào bóng tối. Cuối cùng, nó quay lại góc nhà nó ngồi từ trước khi để ý đến con nhện.

“Hôm nay cháu làm những gì, Mariko?” tôi hỏi. “Cháu có vẽ gì không?”

“Cháu chơi với Atsu và bé Mee.”

“Thích quá. Các bạn ấy sống ở đâu? Có phải các bạn sống ở khu tập thể không?”

“Đây là Atsu,” - nó chỉ vào một trong số mấy con mèo con lông đen đang nằm cạnh mình - “còn đây là bé Mee.”

Tôi cười to. “À, cô hiểu rồi. Những con mèo con thật đáng yêu, đúng không? Nhưng có bao giờ cháu chơi với các bạn khác không? Các bạn sống ở khu tập thể ấy?”

“Cháu chơi với Atsu và bé Mee.”

“Nhưng cháu nên thử kết bạn với các bạn khác nữa. Cô tin rằng các bạn ấy đều rất ngoan.”

“Chúng nó bắt trộm bé Suji. Nó là con mèo con cháu yêu nhất.”

“Các bạn bắt trộm con mèo ư? Ôi chao ôi, không biết làm vậy để làm gì nhỉ?”

Mariko bắt đầu vuốt ve một con mèo. “Giờ thì cháu đã mất bé Suji rồi.”

“Biết đâu nó sẽ sớm tìm được đường về. Cô tin là các bạn chỉ đùa thôi.”

“Chúng nó giết con mèo rồi. Giờ thì cháu mất bé Suji thật rồi.”

“Ôi. Tại sao các bạn ấy lại làm như thế?”

“Cháu lấy đá ném chúng nó. Vì chúng nó nói linh tinh.”

“Chà, cháu không nên ném đá, Mariko ạ.”

“Chúng nó nói linh tinh, về mẹ cháu. Cháu lấy đá ném chúng nó, thế là chúng nó bắt mất bé Suji và không chịu giả lại cho cháu.”

“Nhưng cháu vẫn còn những con mèo con khác mà.”

Mariko lại băng qua phòng về phía cửa sổ. Nó chỉ vừa đủ cao để tì khuỷu tay lên bậu cửa. Nó đứng nhìn bóng tối vài phút, mặt gí sát vào kính.

“Cháu muốn ra ngoài,” nó đột nhiên nói.

“Ra ngoài ư? Nhưng muộn lắm rồi, ngoài ấy tối lắm. Vả lại mẹ cháu cũng sắp về rồi.”

“Nhưng cháu muốn ra ngoài.”

“Ở lại đây, Mariko.”

Nó tiếp tục nhìn ra ngoài. Tôi cố quan sát xem nó đang nhìn cái gì, nhưng từ chỗ mình tôi chỉ toàn thấy bóng tối.

“Có lẽ cháu nên đối xử nhẹ nhàng hơn với các bạn. Nếu thế, cháu có thể kết bạn với các bạn ấy.”

“Cháu biết vì sao mẹ cháu bảo cô sang đây.”

“Nếu cứ ném đá thì làm sao kết bạn với ai được.”

“Vì cô kia. Vì mẹ cháu biết chuyện cô kia.”

“Cô không hiểu cháu đang nói gì, Mariko ạ. Kể cho cô nghe thêm về đám mèo con của cháu đi. Bao giờ chúng lớn, cháu có định vẽ chúng thêm nữa không?”

“Là vì cô ấy có thể sẽ lại đến. Nên mẹ cháu bảo cô sang.”

“Cô không nghĩ thế.”

“Mẹ cháu đã thấy cô ấy. Hôm nọ mẹ cháu thấy cô ấy.”

Tôi ngừng tay khâu, ngẩng lên nhìn Mariko. Nó đã xoay lưng lại cửa sổ và đang nhìn tôi với ánh mắt vô hồn kỳ quặc.

“Mẹ cháu thấy… Thấy người ấy ở đâu?”

“Ngoài kia. Mẹ cháu thấy cô ấy ngoài kia. Thế nên mẹ cháu mới nhờ cô sang đây.”

Mariko rời khỏi ô cửa sổ, trở lại với lũ mèo con. Con mèo mẹ cũng đã quay lại, lũ mèo sán lại cuộn tròn vào mẹ. Mariko nằm xuống cạnh chúng rồi bắt đầu thì thào nói chuyện. Tiếng thì thầm của nó phảng phất một âm sắc đáng ngại.

“Mẹ cháu sắp về rồi,” tôi nói. “Không biết giờ này mẹ cháu đang làm gì.”

Mariko tiếp tục thì thầm.

“Mẹ cháu kể hết cho cô về chú Frank,” tôi nói. “Có vẻ như chú ấy là người rất tử tế.”

Tiếng thì thầm ngừng lại. Hai chúng tôi dán mắt nhìn nhau trong giây lát.

“Chú ấy là người xấu,” Mariko nói.

“Nói thế là không ngoan, Mariko. Mẹ cháu kể với cô về chú ấy và cô nghĩ chú ấy rất tốt. Cô tin rằng chú ấy rất thương cháu, đúng không?”

Con bé đúng dậy, tiến lại gần bức tường. Con nhện vẫn ở đó.

“Đúng thế, cô tin chú ấy là người tốt. Chú ấy đối xử với cháu rất tốt, đúng không Mariko?”

Mariko đưa tay tới. Con nhện bò chầm chậm trên tường.

“Mariko, đừng động vào nó.”

“Con mèo nhà cháu ở Tokyo thích bắt nhện. Mẹ con cháu đã định mang nó theo.”

Tôi thấy con nhện rõ hơn ở chỗ nó vừa bò đến. Nó có những cái chân mập và ngắn, chân nào cũng in bóng trên bức tường vàng.

“Con mèo ngoan lắm,” Mariko nói tiếp. “Mẹ con cháu đã định mang theo nó đến Nagasaki.”

“Rồi cháu có mang nó theo không?”

“Nó bỏ đi mất. Đúng vào ngày trước khi nhà cháu chuyển đi. Mẹ cháu đã hứa sẽ mang nó theo, thế mà nó lại bỏ đi mất.”

“Vậy đấy.”

Con bé đột ngột cử động, tóm lấy một chân con nhện. Các chân còn lại của nó điên cuồng giãy đạp quanh bàn tay Mariko, khi con bé kéo nó khỏi bức tường.

“Mariko, bỏ con nhện ra. Bẩn lắm.”

Mariko lật tay lại, con nhện bò vào lòng bàn tay nó. Nó lấy tay kia úp lên, nhốt con nhện bên trong.

“Mariko, thả nó ra.”

“Có độc đâu,” nó nói và lại gần tôi.

“Không độc nhưng bẩn lắm. Bỏ nó lại góc nhà đi.”

“Nhưng nó không phải nhện độc.”

Nó đứng trước mặt tôi, con nhện nằm trong hai bàn tay úp lên nhau. Qua kẽ ngón tay, tôi thấy một cái chân động đậy chậm rãi và nhịp nhàng.

“Bỏ nó lại góc nhà đi, Mariko.”

“Nếu cháu ăn nó thì sao? Nó không phải nhện độc.”

“Cháu sẽ ốm nặng đấy. Mariko, bỏ ngay nó ra góc nhà đi.”

Mariko ghé sát con nhện vào mặt và hé miệng ra.

“Đừng ngốc thế, Mariko. Nó bẩn lắm đấy.”

Miệng nó há to hơn, rồi hai bàn tay nó bung ra, con nhện rơi vào lòng tôi. Tôi giật ngửa người lại. Con nhện phóng qua sàn tatami, trốn vào bóng tối sau lưng tôi. Mất một lát tôi mới bình tĩnh lại, đến lúc đó, Mariko đã kịp chạy vụt ra khỏi nhà.

Chương sáu

Giờ tôi không chắc mình đã tìm kiếm Mariko trong bao lâu vào buổi tối hôm ấy. Có thể là khá lâu, vì lúc ấy bụng tôi đã khá nặng nề, tôi phải thật cẩn thận, không dám đi lại quá vội vàng. hơn nữa, khi đã ra ngoài, tự nhiên việc đi dọc bờ sông mang lại cho tôi cảm giác thanh bình đến lạ kỳ. Cỏ mọc rất cao ở một khu vực bên bờ. Chắc hôm ấy tôi đi dép, vì đến giờ tôi vẫn nhớ rõ cảm giác cỏ cọ vào chân. Xung quanh tôi, côn trùng kêu rả rích.

Rồi cuối cùng, tôi chợt nhận ra còn có một âm thanh tách biệt hẳn, một tiếng sột soạt, như thể một con rắn đang trườn trong cỏ sau lưng mình. Tôi dừng bước lắng nghe, phát hiện ra thứ đã gây ra âm thanh đó; một đoạn dây thừng cũ cuốn vào mắt cá chân tôi, bị tôi kéo lê qua đám cỏ. Tôi cẩn thận gỡ nó ra khỏi chân. Tôi cầm đoạn thừng giơ lên dưới ánh trăng. Trong tay tôi, nó ẩm ướt và dính đầy bùn.

“Chào Mariko,” tôi nói, vì nó đang ngồi thu lu trong đám cỏ cách tôi không xa, cằm tựa đầu gối. Một trong số vài cây liễu mọc bên bờ sông đang rủ cành xuống ngay chỗ nó ngồi. Tôi tiến thêm vài bước, cho tới khi có thể nhìn rõ mặt con bé.

“Cái gì vậy?” nó hỏi.

“Không có gì. Nó vướng vào chân cô lúc cô đang đi.”

“Nhưng là cái gì thế?”

“Không có gì, chỉ là một sợi thừng cũ. Tại sao cháu lại ngồi ngoài này?”

“Cô có muốn một con mèo con không?”

“Một con mèo con ư?”

“Mẹ nói nhà cháu không giữ lũ mèo được. Cô có muốn một con không?”

“Cô không nghĩ thế.”

“Nhưng cháu phải sớm tìm được chỗ ở mới cho chúng. Nếu không, mẹ nói sẽ phải dìm chết chúng dưới sông.”

“Nếu thế thì thật tệ quá.”

“Cô lấy Atsu cũng được.”

“Ta phải xem thế nào đã.”

“Cô lấy thứ ấy ở đâu ra?”

“Cô đã bảo cháu rồi mà, không có gì cả. Nó vướng vào chân cô thôi.” Tôi tiến thêm một bước. “Tại sao cháu lại làm thế, Mariko?”

“Làm gì cơ?”

“Mặt cháu vừa nhăn trông rất kỳ quặc.”

“Cháu có làm mặt gì đâu. Tại sao cô lại cầm theo dây thừng?”

“Cháu vừa làm một bộ mặt rất kỳ quặc. Rất kỳ quặc ấy.”

“Tại sao cô lại cầm theo dây thừng?”

Tôi nhìn nó một lát. Nét mặt nó bắt đầu có biểu hiện sợ hãi.

“Thế cô không muốn lấy một con mèo thật à?” nó hỏi.

“Không, cô không nghĩ thế. Cháu làm sao vậy?”

Mariko đứng dậy. Tôi tiếp tục bước, cho tới khi tới sát gốc liễu. Tôi thấy ngôi nhà gỗ cách đó không xa mấy, mái nhà tối đen hơn cả trời đêm. Tôi nghe rõ tiếng chân Mariko đang bỏ chạy vào trong bóng tối.

⁎ ⁎ ⁎

Về tới gần cửa ra vào của ngôi nhà, tôi nghe rõ tiếng Sachiko giận dữ vọng ra từ bên trong. Cả hai cùng quay lại nhìn khi tôi bước vào. Sachiko đang đứng giữa phòng, trước mặt là con gái. Dưới ánh sáng hắt ra từ đèn lồng, gương mặt được trang điểm cầu kỳ của cô khiến tôi nghĩ đến một cái mặt nạ.

“Chị e là Mariko đã khiến em phải vất vả,” cô nói với tôi.

“À, nó chạy ra ngoài…”

“Xin lỗi cô Etsuko đi.” Cô thô bạo tóm lấy cánh tay con bé.

“Con muốn ra ngoài nữa.”

“Cấm con động đậy. Giờ thì xin lỗi đi.”

“Con muốn ra ngoài.”

Sachiko lấy tay còn lại đánh mạnh vào đùi sau con bé. “Xin lỗi cô Etsuko đi.”

Những giọt nước mắt nhỏ xíu hiện ra trong mắt Mariko. Nó nhìn tôi một thoáng, sau đó quay sang nhìn mẹ. “Tại sao lúc nào mẹ cũng đi vắng?”

Sachiko lại giơ tay lên, điệu bộ răn đe.

“Tại sao lúc nào mẹ cũng đi đâu đó với chú Frank?”

“Con có định xin lỗi không?”

“Chú Frank đái như lợn. Chú ấy là con lợn trong cống.”

Sachiko chằm chằm nhìn con gái mình, tay vẫn giơ lên cao.

“Chú ấy tự uống nước đái.”

“Im ngay.”

“Chú ấy tự uống nước đái, rồi ỉa ra giường.”

Sachiko vẫn tiếp tục nhìn trừng trừng nhưng không nhúc nhích.

“Chú ấy tự uống nước đái.” Mariko giật tay ra rồi băng qua phòng, thái độ dửng dưng. Đến cửa ra vào, nó quay lại, giương mắt nhìn mẹ không chớp. “Chú ấy đái như lợn,” nó lặp lại, sau đó ra khỏi nhà, biến vào trong bóng tối.

Sachiko đứng nhìn cửa ra vào một lúc, rõ là đã quên biến sự có mặt của tôi.

“Có nên đi tìm nó không?” tôi lên tiếng sau một lúc im lặng.

Sachiko nhìn tôi, dường như chùng lại đôi chút. “Không,” cô vừa trả lời vừa ngồi xuống. “Cứ kệ nó.”

“Nhưng muộn lắm rồi.”

“Kệ nó. Nó sẽ về bao giờ nó muốn.”

Một chiếc ấm đun nước đang sôi sùng sục trên bếp. Sachiko nhấc ấm ra khỏi bếp rồi bắt đầu pha trà. Tôi ngồi nhìn cô một lúc lâu, sau đó hỏi nhỏ:

“Chị có tìm thấy bạn mình không?”

“Có, Etsuko,” cô đáp. “Chị đã tìm ra anh ấy.” Cô tiếp tục pha trà, không ngẩng lên nhìn tôi. Rồi cô nói, “Em thật tốt khi sang nhà chị tối nay thế này. Chị rất xin lỗi vì Mariko.”

Tôi tiếp tục nhìn cô pha trà. Cuối cùng, tôi lại nói, “Bây giờ kế hoạch của chị thế nào?”

“Kế hoạch của chị ư?” Sachiko rót nước đầy ấm trà, rồi đổ nốt chỗ nước còn lại lên lửa bếp. “Etsuko, chị đã nói với em bao nhiêu lần, với chị điều tối quan trọng là hạnh phúc của con gái. Đó là ưu tiên trên hết. Dù sao, chị cũng là một người mẹ. Chị không phải là lũ gái quán bar thiếu đứng đắn. Chị là mẹ và lợi ích của con gái được chị đặt lên hàng đầu.”

“Tất nhiên rồi.”

“Chị định sẽ viết thư cho bác chị. Chị sẽ báo cho ông ấy biết mình đang ở đâu, sẽ cho ông ấy biết về hoàn cảnh hiện tại của chị, tất nhiên là chỉ trong chừng mực ông ấy nên biết. Rồi nếu ông ấy muốn, chị sẽ bàn về khả năng mẹ con chị quay lại sống ở nhà ông ấy.” Sachiko dùng cả hai tay nâng bình trà lên và bắt đầu lắc nhẹ. “Etsuko, thực ra, chị rất mừng khi mọi việc hóa ra thế này. Cứ nghĩ xem, con gái chị sẽ thấy bất an thế nào khi phải sống ở một nơi toàn người nước ngoài, một nơi rặt đám Tây Dương(*). Rồi đột nhiên phải gọi một người Tây Dương là cha, nghĩ xem chuyện ấy sẽ khiến nó bối rối thế nào. Em có hiểu những điều chị đang nói không, Etsuko? Cuộc đời nó đã đủ xáo trộn rồi, nó đáng được sống ở một noi ổn định hơn. Chuyện xảy ra thế này hóa ra lại hay.”

Tôi lẩm bẩm tán thành.

“Etsuko ạ,” cô nói tiếp, “con cái đồng nghĩa với trách nhiệm. Rồi em sẽ sớm hiểu ra điều đó. Và đó chính là điều anh ta sợ hãi, ai cũng thấy rõ thế. Anh ta sợ Mariko. Chị lại không thể chấp nhận điều đó, Etsuko ạ. Con gái chị là ưu tiên hàng đầu. Chuyện xảy ra thế này hóa lại hay.” Cô tiếp tục lắc bình trà trong tay.

“Chắc chị rất buồn khổ vì chuyện này,” cuối cùng tôi cũng lên tiếng.

“Buồn khổ ư?” Sachiko cười. “Etsuko, em tưởng một chuyện vặt vãnh thế này khiến chị buồn được sao? Ừ, khi bằng tuổi em thì có lẽ. Nhưng hết rồi. Chị đã trải qua quá nhiều chuyện trong vài năm vừa qua. Dù sao chăng nữa, chị đã biết trước thế nào chuyện này cũng xảy ra. Đúng thế, chị chẳng ngạc nhiên chút nào. Chị đã biết chuyện sẽ thế. Lần trước cũng hệt như thế, hồi còn ở Tokyo. Anh ta biến mất, tiêu hết tiền của bọn chị, uống bằng sạch sau ba ngày. Một phần lớn trong số tiền ấy là của chị. Etsuko, em có biết chị đã phải làm hầu phòng ở một khách sạn không? Đúng, làm một cô hầu phòng. Nhưng chị chẳng phàn nàn gì, bọn chị đã có gần đủ tiền, chỉ vài tuần nữa thôi là bọn chị có thể lên tàu tới Mỹ. Nhưng rồi anh ta đã uống hết sạch. Chị phải quỳ gối cọ rửa sàn nhà hàng tuần lễ, thế mà anh ta uống bằng sạch chỉ trong ba ngày. Bây giờ anh ta lại làm thế, lại chui vào quán rượu cùng con ranh gái bar vô lại. Làm sao chị có thể đặt tương lai con gái mình vào tay một kẻ như thế? Chị là một người mẹ, con gái chị là ưu tiên hàng đầu.”

Chúng tôi lại chìm trong im lặng. Sachiko đặt ấm trà xuống trước mặt và nhìn nó chằm chằm.

“Em hy vọng bác chị sẽ thông cảm,” tôi nói.

Cô nhún vai. “Về phần bác chị, chị sẽ bàn chuyện này với ông ấy. Chị sẵn sàng làm thế, vì lợi ích của Mariko. Nếu ông ấy không giúp đỡ, thì chị sẽ tìm cách khác. Dù thế nào đi chăng nữa, chị không có ý định đi cùng một gã nghiện rượu sang Mỹ. Chị cũng vui khi anh ta tìm được một gái bar để uống rượu giải khuây cùng nhau. Chị tin hai người bọn họ rất xứng đôi. Nhưng còn chị, chị chỉ muốn làm những điều tốt nhất cho Mariko thôi, chị đã quyết thế.”

Sachiko tiếp tục nhìn không rời mắt khỏi ấm trà một lúc lâu. Rồi cô thở dài, đứng dậy. Cô ra cửa sổ, nhìn ra ngoài bóng tối.

“Ta có nên đi tìm nó không?” tôi hỏi.

“Không,” Sachiko vẫn nhìn ra ngoài. “Nó sẽ sớm quay lại thôi. Cứ để nó đi, nếu đó là điều nó muốn.”

⁎ ⁎ ⁎

Bây giờ, tôi chỉ thấy ân hận vì thái độ của mình với Keiko. Dù sao thì việc một cô gái trẻ ở độ tuổi của nó muốn thoát ly khỏi nhà cha mẹ không phải điều bất ngờ ở đất nước này. Tất cả những gì tôi làm được dường như chỉ là đảm bảo rằng khi cuối cùng nó cũng ra khỏi nhà - đến giờ thì đã gần sáu năm rồi - nó cũng cắt đứt mọi mối quan hệ với mình. Nhưng lúc ấy, tôi không bao giờ hình dung nổi nó lại nhanh chóng tuột khỏi tầm tay mình đến thế; tôi chỉ thấy một điều, rằng dù con gái tôi sống tại nhà không thấy hạnh phúc, nhưng thế giới ngoài kia sẽ là quá sức nó. Tôi phản đối kịch liệt là để bảo vệ chính nó.

Sáng hôm ấy - ngày thứ năm trong chuyến thăm của Niki - tôi thức giấc vào sáng sớm. Điều đầu tiên tôi nhận ra là mình không còn nghe thấy tiếng mưa như các đêm và sáng trước đó. Rồi tôi nhớ ra điều gì đã khiến mình tỉnh giấc.

Tôi nằm trong chăn, lần lượt nhìn các món đồ hiện ra trong ánh sáng lờ mờ. Vài phút sau, phần nào đã bình tĩnh lại, tôi lại nhắm mắt. Nhưng tôi không ngủ. Tôi nghĩ đến bà chủ nhà - bà chủ nhà của Keiko, nghĩ đến cảnh bà ấy cuối cùng cũng mở cửa căn phòng đó ở Manchester.

Tôi mở mắt, một lần nữa nhìn các đồ vật trong phòng. Cuối cùng, tôi trở dậy khỏi giường, khoác áo choàng mặc nhà. Tôi vào phòng tắm, cẩn thận không đánh thức Niki lúc ấy đang ngủ ở phòng phụ ngay cạnh phòng tôi. Khi ra khỏi phòng tắm, tôi cứ đứng nguyên ở chiếu nghỉ cầu thang một lúc. Bên kia cầu thang, ở đầu kia hành lang, tôi có thể thấy cánh cửa phòng Keiko. Như lệ thường, cánh cửa khép kín. Tôi tiếp tục nhìn không chớp mắt, sau đó bước vài bước lại gần. Cuối cùng, tôi thấy mình đã đứng trước cánh cửa. Có lúc, trong khi đứng đó, tôi nghĩ mình nghe thấy một tiếng động nhỏ, có thứ gì đó chuyển động bên trong. Tôi lắng nghe một lúc nhưng tiếng động ấy không lặp lại nữa. Tôi đưa tay mở cửa.

Trong ánh sáng nhờ nhờ, phòng của Keiko trông thật lạnh lẽo; trên giường chỉ duy nhất có tấm ga trải giường, chiếc bàn trang điểm màu trắng của Keiko, trên sàn nhà, vài hộp bìa các tống đựng những món đồ nó không mang theo đến Manchester. Tôi bước sâu hơn vào phòng. Rèm cửa vẫn để mở, tôi có thể thấy rõ khu vườn dưới nhà. Bầu trời có màu trắng nhợt; không có vẻ gì là sắp mưa. Dưới cửa sổ, trên thảm cỏ, hai con chim đang mổ vài quả táo rụng. Đến lúc đó, tôi bắt đầu thấy lạnh nên trở lại phòng mình.

⁎ ⁎ ⁎

“Một cô bạn của con đang viết một bài thơ về mẹ đấy,” Niki nói. Chúng tôi đang ăn sáng trong bếp.

“Về mẹ ư? Tại sao bạn con lại viết thơ về mẹ?”

“Con kể cho cô ấy nghe về mẹ và cô ấy quyết định sẽ làm một bài thơ. Cô ấy là một nhà thơ xuất sắc đấy.”

“Một bài thơ về mẹ? Vô lý quá. Có gì mà viết chứ? Bạn con thậm chí còn không quen mẹ.”

“Con vừa nói còn gì. Con kể về mẹ cho cô ấy nghe. Khả nâng thấu hiểu người khác của cô ấy mới đáng kinh ngạc làm sao. Mẹ biết đấy, bản thân cô ấy đã trải qua khá nhiều chuyện.”

“Mẹ hiểu. Cô bạn này của con bao nhiêu tuổi rồi?”

“Mẹ! Sao mẹ cứ bị ám ảnh chuyện tuổi tác thế nhỉ. Người ta bao nhiêu tuổi không quan trọng, quan trọng là những gì họ đã trải nghiệm trong đời. Người ta có thể sống tới cả trăm tuổi mà chẳng từng trải nghiệm gì hết.”

“Chắc thế.” Tôi cười rồi đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ. Bên ngoài, trời đã bắt đầu đổ mưa phùn.

“Lúc con kể cho cô ấy nghe về mẹ,” Niki nói. “Về mẹ và bố và chuyện mẹ rời khỏi nước Nhật thế nào. Cô ấy thực sự thấy ấn tượng. Cô ấy hiểu chuyện đó khó khăn như thế nào, không hề đơn giản như người ta tưởng.”

Tôi tiếp tục nhìn chằm chằm ra ngoài cửa sổ trong giây lát. Rồi tôi nói vội, “Mẹ tin chắc bạn con sẽ làm được một bài thơ tuyệt vời.” Tôi cầm một quả táo từ rổ đựng hoa quả, Niki nhìn tôi cầm dao gọt vỏ.

“Quá nhiều phụ nữ,” nó nói, “mắc kẹt với con cái và những ông chồng tồi tệ, khiến họ trở nên khốn khổ. Nhưng họ không có đủ can đảm làm gì hòng thay đổi điều đó. Họ chỉ biết tiếp tục sống như thế cho đến hết đời.”

“Mẹ hiểu. Vậy con muốn nói họ nên ruồng rẫy con cái mình, có phải vậy không, Niki?”

“Mẹ biết ý con là gì mà. Thật thảm hại khi người ta lãng phí đời mình như thế.”

Tôi không nói gì, mặc dù con gái tôi ngừng lời như chờ đợi.

“Việc mẹ làm hẳn là không dễ dàng chút nào, mẹ ạ. Mẹ phải tự hào vì những gì mẹ đã làm cho đời mình.”

Tôi tiếp tục gọt táo. Gọt xong, tôi chùi tay vào giấy ăn cho khô.

“Các bạn con ai cũng nghĩ giống con,” Niki nói. “Nghĩa là những ai con kể về mẹ.”

“Mẹ rất vinh hạnh. Con hãy cảm ơn những người bạn tuyệt vời của con.”

“Con chỉ nói vậy thôi.”

“Con đã bày tỏ rất rõ ý mình.”

Có lẽ tôi đã tỏ ra cộc lốc một cách không cần thiết với Niki vào buổi sáng hôm ấy, nhưng mặt khác, sao Niki cứ quá tự tin cho rằng tôi cần được trấn an về những chuyện đó. Hơn nữa, nó có biết mấy về những gì thực sự xảy ra vào những ngày cuối cùng ở Nagasaki đâu. Có lẽ nó đã dựng nên một bức tranh từ những gì cha nó kể lại. Nhưng một bức tranh như thế đương nhiên sẽ có những điểm không chính xác. Vì, sự thực là, mặc dù đã viết bao nhiêu bài báo hùng hồn về nước Nhật nhưng chồng tôi chưa bao giờ hiểu nền văn hóa của chúng tôi, và để hiểu một người như Jiro thì lại càng không. Nhớ lại về Jiro chẳng phải việc gì vui vẻ, nhưng anh chưa bao giờ là kẻ dốt nát chồng tôi vẫn nghĩ. Jiro đã cần mẫn làm việc để làm tròn bổn phận với gia đình; anh cũng muốn tôi làm bổn phận của tôi; trong quan điểm riêng của anh, Jiro là một người chồng có trách nhiệm. Và quả thực thế, trong bảy năm trời sống với con gái, anh đã là một người cha tốt. Cho dù tôi có tự thuyết phục mình điều gì đi chăng nữa vào những ngày cuối cùng ấy, tôi cũng chưa bao giờ tự dối lòng rằng Keiko sẽ không nhớ cha mình.

Nhưng những chuyện ấy giờ đã là quá khứ xa xôi, và tôi không muốn ngâm ngợi lần nữa. Động cơ rời khỏi Nhật Bản của tôi là chính đáng, và tôi biết mình đã luôn hành động vì lợi ích của Keiko. Cứ ngẫm đi ngẫm lại những vấn đề ấy cũng chẳng để làm gì.

⁎ ⁎ ⁎

Đứng tỉa đám cây cảnh trồng trong chậu đặt trên bậu cửa sổ được một lúc rồi tôi mới chợt nhận ra Niki đã trở nên im lặng. Quay lại nhìn, tôi thấy nó đang đứng trước lò sưởi, nhìn qua chỗ tôi đứng ra vườn. Tôi cũng quay lại nhìn qua cửa sổ, thử lần theo ánh mắt nó; mặc dù kính cửa sổ mờ sương nhưng tôi vẫn có thể thấy rõ khu vườn. Hình như Niki đang nhìn tít ra một điểm gần hàng giậu, nơi mưa gió đã làm xô lệch những cọc làm dàn leo cho đám cà chua non.

“Mẹ nghĩ năm nay cà chua hỏng hết rồi,” tôi nói. “Mẹ còn chẳng buồn nhìn đến chúng.”

Tôi đang nhìn mấy cái que thì nghe tiếng mở ngăn kéo. Khi tôi quay lại, Niki đã lại bắt đầu tiếp tục tìm kiếm. Vì quyết định sau khi ăn sáng sẽ đọc lại hết các bài viết đăng báo của cha nên nó đã dành gần hết buổi sáng cho việc lùng sục mọi ngăn kéo và giá sách trong nhà.

Tôi tiếp tục tỉa cây vài phút nữa; có rất nhiều cây đặt chật cả bậu cửa sổ. Sau lưng, tôi vẫn nghe rõ tiếng Niki lục lợi các ngăn kéo. Rồi lại im ắng và khi tôi quay lại nhìn, nó đã lại đang nhìn ra ngoài cửa sổ, qua chỗ tôi đứng.

“Con muốn ra cho cá vàng ăn,” nó nói.

“Cá vàng ư?”

Không trả lời, Niki ra khỏi phòng. Chỉ lát sau, tôi đã thấy nó sải bước trên bãi cỏ. Tôi lau sạch chút sương bám trên cửa kính để nhìn cho dễ. Niki đi tới chỗ ao cá nằm giữa vườn đá ở đầu kia khu vườn. Nó rắc thức ăn vào ao rồi đứng nguyên tại chỗ vài giây, chăm chú nhìn ao cá. Tôi thấy dáng đứng góc nghiêng của nó; nó có vẻ rất gầy và mặc dù mặc quần áo thời trang nhưng ở nó vẫn có cái gì đó trẻ con không lẫn đi đâu được. Tôi nhìn gió thổi tung tóc nó, băn khoăn không hiểu vì sao nó ra ngoài mà không mặc áo khoác.

Trên đường quay vào nhà, nó dừng lại cạnh mấy cây cà chua. Bất chấp cơn mua phùn dày hạt, nó vẫn đứng ngắm nghía một lức. Rồi nó lại gần và bắt đầu cẩn thận dựng thẳng các cọc chống. Nó dựng lại mấy cái cọc đã đổ xuống đất, sau đó ngồi xổm, đầu gối gần chạm lớp cỏ ướt, chỉnh lại tấm lưới tôi đặt phía trên mặt đất để lũ chim không thể phá cây.

“Cảm ơn con, Niki,” tôi nói khi nó vào đến trong nhà. “Con thật chu đáo.”

Nó lẩm bẩm gì đó rồi ngồi xuống ghế trường kỷ. Tôi nhận ra nó đang ngượng nghịu.

“Năm nay đúng là mẹ không chăm sóc gì mấy cây cà chua ấy,” tôi tiếp tục. “Nhưng mẹ nghĩ cũng chẳng sao. Đằng nào thì mẹ cũng chẳng biết phải làm gì với đống cà chua ấy. Năm ngoái, mẹ cho nhà Morrison gần hết.”

“Ôi Chúa ơi,” Niki nói, “nhà Morrison sao. Những con người thân ái nhà Morrison dạo này thế nào rồi?”

“Niki, nhà Morrison là những người rất tử tế. Mẹ không thể hiểu vì sao con cứ phải gièm pha họ như vậy. Con với Cathy có thời đã là bạn thân với nhau cơ mà.”

“Ôi đúng thế, Cathy. Dạo này nó thế nào rồi? Con đoán là vẫn sống ở nhà đúng không?”

“Ừ, đúng thế. Nó đang làm việc tại ngân hàng.”

“Rất điển hình.”

“Mẹ thấy đó là một việc hết sức bình thường ở độ tuổi của nó. Còn Marilyn thì đã kết hôn, con có biết không?”

“Thế ạ? Nó lấy ai?”

“Mẹ không nhớ chồng nó làm nghề gì. Mẹ chỉ gặp cậu ấy có một lần. Có vẻ là một người rất dễ chịu.”

“Con đoán anh ta là một cha xứ hay đại khái thế.”

“Niki, mẹ thực sự không hiểu vì sao con phải nói năng bằng cái giọng điệu ấy. Nhà Morrison trước đây luôn tỏ ra vô cùng tử tế với nhà mình.”

Niki nôn nóng thở dài. “Chỉ là cách sống của họ,” nó nói. “Khiến con phát ốm. Ví dụ như cách họ nuôi dạy con cái ấy.”

“Nhưng bao nhiêu năm rồi con hầu như không gặp ai trong nhà Morrison mà.”

“Con đã gặp họ quá đủ từ hồi còn chơi với Cathy. Những người như họ thật vô phương cứu chữa. Con nghĩ mình nên thấy thương hại Cathy là vừa.”

“Con bắt tội nó chỉ vì nó chưa lên London sống như con hả? Mẹ phải nói, những gì con nói có vẻ chẳng ăn nhập chút nào với cái tư tưởng phóng khoáng mà con và các bạn của con vẫn tự hào.”

“Ôi, chẳng thành vấn đề. Đằng nào thì mẹ cũng không hiểu con đang nói gì.” Nó đưa mắt nhìn tôi, sau đó thở hắt ra lần nữa. “Chẳng thành vấn đề,” nó nhắc lại rồi nhìn đi chỗ khác.

Tôi nhìn nó một lúc. Cuối cùng, tôi quay lại bậu cửa sổ tiếp tục tỉa cây trong im lặng thêm vài phút.

“Con biết không, Niki,” tôi lại lên tiếng, “mẹ rất vui khi con có những người bạn tốt, những người con thấy hạnh phúc được ở bên họ. Sau hết, đã đến lúc con phải tự sống cuộc đời mình. Đó cũng là tự nhiên thôi.”

Con gái tôi không trả lời. Khi quay ra nhìn, tôi thấy nó đang đọc một trong các tờ báo tìm thấy trong ngăn kéo.

“Mẹ rất muốn gặp các bạn con,” tôi nói. “Con muốn đưa bạn nào về đây cũng được.”

Niki hất đầu để tóc khỏi xòa xuống che mắt và tiếp tục đọc. Gương mặt nó trở nên hết sức tập trung.

Tôi quay lại với đám cây cối của mình vì đã quá hiểu những tín hiệu ấy. Mỗi khi tôi tỏ ý tò mò muốn tìm hiểu về cuộc sống ở London của Niki là nó vận ngay cái thái độ hơi mơ hồ nhưng cũng khá thẳng thừng đó; đấy là cách nó báo cho tôi biết mình sẽ phải hối hận nếu cứ tiếp tục dò hỏi. Hệ quả là, bức tranh tôi khắc họa về cuộc sống hiện tại của nó chủ yếu dựa trên suy đoán. Tuy thế, trong các lá thư gửi cho tôi - mà Niki thì rất chăm viết - nó thường nhắc đến một số điều mà khi hai mẹ con nói chuyện nó sẽ không bao giờ đả động đến. Nhờ thế mà tôi đã biết, chẳng hạn, tên bạn trai nó là David và cậu ấy đang học về chính trị tại một trong các trường đại học ở London. Thế nhưng mỗi khi trò chuyện với nhau, nếu tôi hỏi dù chỉ là về sức khỏe của cậu ấy thôi, thì rào chắn sẽ ngay lập tức sập xuống.

Thái độ quyết liệt khi động chạm đến đời sống riêng tư ấy của Niki luôn khiến tôi nhớ đến chị gái nó. Vì sự thực là hai cô con gái của tôi có rất nhiều điểm chung, hơn rất nhiều những gì chồng tôi chịu thừa nhận. Anh nghĩ hai đứa hoàn toàn đối lập với nhau; hơn nữa, anh đã hình thành một định kiến cho rằng Keiko về bản chất là một người khó tính và chúng tôi hầu như chẳng thể giúp gì được nó. Trên thực tế, mặc dầu chưa bao giờ tuyên bố thẳng thừng nhưng anh luôn bóng gió rằng Keiko thừa hưởng tính cách từ cha con bé. Tôi không phản đối nhiều, bởi đó là một cách giải thích đơn giản, lỗi là ở Jiro chứ không phải chúng tôi. Tất nhiên, chồng tôi không biết Keiko thời thơ ấu như thế nào; nếu không, chắc hẳn anh đã nhận ra ngay những nét tương đồng giữa hai đứa vào những đoạn đời tương ứng. Cả hai đều nóng nảy, cả hai đều thích chiếm hữu; nếu giận ai, những đứa trẻ khác chẳng bao lâu sau sẽ quên ngay, nhưng chúng sẽ bực bội suốt cả ngày. Thế mà một đứa lớn lên thành một cô gái tự tin và hạnh phúc - tôi rất kỳ vọng vào tương lai của Niki - trong khi đứa kia, sau khi ngày càng trở nên buồn khổ, đã tự kết liễu đời mình. Không như chồng mình, tôi thấy đổ lỗi cho tạo hóa hoặc cho Jiro là điều không dễ dàng chút nào. Nhưng những chuyện ấy giờ đã là quá khứ, bây giờ có đào bới lên cũng chẳng mang lại ích lợi gì.

“À, mẹ này,” Niki nói. “Sáng nay đúng là mẹ, phải không?”

“Sáng nay ư?”

“Sáng nay con nghe thấy tiếng động. Lúc sáng sớm, khoảng bốn giờ.”

“Mẹ xin lỗi đã làm con tỉnh giấc. Đúng, là mẹ đấy.” Tôi bắt đầu cười. “Chậc, con nghĩ còn ai vào đây được nữa?” Tôi tiếp tục cười một lúc mới ngừng lại được. Niki trân trối nhìn tôi, tờ báo vẫn mở rộng trước mặt. “Mẹ xin lỗi vì đã khiến con thức giấc, Niki,” tôi nói khi cuối cùng cũng kiềm chế được tiếng cười.

“Không sao, đằng nào con cũng tình rồi. Dạo này, con không tài nào ngủ cho ra hồn.”

“Thế mà con cứ làm ầm ĩ lên đòi đổi phòng. Có lẽ con nên đi khám xem sao.”

“Chắc con sẽ đi,” Niki trở lại với tờ báo.

Tôi đặt kéo xuống, quay lại nhìn con. “Con biết không, kỳ lạ lắm. Sáng nay mẹ lại nằm mơ đúng giấc mơ ấy.”

“Giấc mơ gì cơ?”

“Hôm qua mẹ kể cho con mà, nhưng mẹ đoán là con chẳng buồn để ý. Mẹ lại nằm mơ về bé gái ấy.”

“Bé gái nào cơ?”

“Bé gái hôm nọ mẹ con mình thấy lúc nó đang chơi đu ấy. Hôm mẹ con mình vào làng uống cà phê ấy.”

Niki nhún vai. “À, con bé đó hả,” nó nói mà không ngẩng lên nhìn.

“À, thực ra thì cũng chẳng phải bé gái ấy đâu. Sáng nay mẹ mới nhận ra điều đó. Có vẻ giống thôi, nhưng thực ra lại không phải.”

Niki lại nhìn tôi. Rồi nó nói, “Vậy mẹ ý nói đấy là chị ấy. Là Keiko.”

“Keiko?” tôi cười. “Thật là một ý nghĩ kỳ lạ. Tại sao lại là Keiko? Không, chẳng liên quan gì tới Keiko hết.”

Niki tiếp tục nhìn tôi, ánh mắt ngờ vực.

“Chỉ là một bé gái mẹ từng biết thôi,” tôi nói với nó. “Đã lâu lắm rồi.”

“Bé gái nào cơ ạ?”

“Con không biết đâu. Mẹ biết nó từ lâu lắm rồi.”

Niki lại nhún vai. “Thậm chí ngủ thôi cũng đã khó rồi. Con nghĩ đêm hôm qua, con chỉ ngủ được khoảng bốn tiếng là cùng.”

“Thế thì tệ quá, Niki. Đặc biệt khi ở tuổi của con. Con nên đi khám bác sĩ. Đến khám bác sĩ Ferguson ấy.”

Niki lại phẩy tay tỏ ý sốt ruột, rồi tiếp tục đọc bài báo của cha nó. Tôi nhìn nó một lát.

“Thực ra, sáng nay mẹ còn nhận ra một điều nữa,” tôi nói. “Một điều nữa về cái giấc mơ ấy.”

Con gái tôi có vẻ như không nghe thấy gì.

“Con biết đấy,” tôi nói, “con bé trong mơ không ngồi trên xích đu. Lúc đầu thì có vẻ như thế. Nhưng rồi hóa ra không phải là đu.”

Niki lẩm bẩm điều gì đó rồi tiếp tục đọc.

(*) Trong nguyên tác là Ame-ko, từ lóng được người Nhật dùng để chỉ người Mỹ.

PHẦN HAI

Chương bảy

Khi mùa hè ngày càng nóng nực thì dải đất hoang bên ngoài khu tập thể của chúng tôi cũng trở nên mỗi lúc một thêm khó chịu. Phần lớn đất đã khô nứt, trong khi nước tù từ mùa mưa vẫn đọng đầy dưới rãnh và các hố sâu. Mặt đất ở đó là nơi sinh sôi nảy nở của không biết bao nhiêu loại côn trùng, đặc biệt là muỗi thì dường như ở đâu cũng thấy. Mọi người sống trong các căn hộ vẫn phàn nàn như mọi khi, nhưng thời gian trôi qua, nỗi bực tức dành cho bãi đất trống đã biến thành một thái độ cam chịu và bi quan.

Mùa hè ấy, tôi thường xuyên đi qua bãi đất sang nhà Sachiko và quả thực, đó luôn là một chuyến đi đáng ghét; côn trùng thường mắc trong tóc, có thể thấy rõ lũ ấu trùng và muỗi vằn trên mặt đất nứt nẻ. Những lần đi qua đó vẫn sống động trong tâm trí tôi và giờ đây - cũng như mối lo âu về việc làm mẹ, hay kỷ niệm về chuyên thăm của thầy Ogata - chúng giúp tôi có được một ký ức không lẫn đi đâu được về mùa hè năm ấy. Mặc dầu vậy, ở rất nhiều phương diện, mùa hè ấy cũng không khác gì mọi mùa hè khác. Cũng như trong những năm tháng tiếp theo, tôi đã bao lần đưa cặp mắt vô hồn nhìn ra khung cảnh ngoài ô cửa sổ căn hộ của mình. Vào những ngày trời quang đãng hơn, có thể nhìn ra tận sau những ngọn cây mọc ở bờ sông bên kia, thấy đường nét mờ nhạt của những ngọn đồi hiện lên trên nền mây. Đấy chẳng phải một khung cảnh khó chịu, và thỉnh thoảng còn mang lại cho tôi cảm giác hiếm hơi được giải thoát khỏi sự trống rỗng của những buổi chiều dài đằng đẵng trong căn hộ ấy.

Ngoài chuyện bãi đất hoang, còn có những chuyện khác khiến các cư dân trong khu tập thể phải bận tâm vào mùa hè năm ấy. Báo chí nhắc rất nhiều đến cuộc chiếm đóng của Mỹ sắp kết thúc và các chính trị gia đang bận rộn tranh cãi với nhau ở Tokyo. Vấn đề này được cư dân ở khu nhà bàn bạc khá thường xuyên, nhưng cũng với thái độ bi quan hệt như những cuộc trò chuyện về bãi đất trống. Người ta sốt sắng hơn nhiều với tin tức về các vụ sát hại trẻ em đang khiến Nagasaki hoảng sợ vào thời gian ấy. Đầu tiên là một bé trai, tiếp đến là một bé gái được tìm thấy sau khi đã bị đánh đập đến chết. Khi nạn nhân thứ ba là một bé gái khác được phát hiện treo cổ trên cây thì một con sợ hãi gần như hoảng loạn lan nhanh trong các bà mẹ ở khu nhà. Cũng dễ hiểu khi chẳng ai mảy may thấy yên tâm hơn vì các vụ án đều xảy ra ở tít đầu kia của thành phố: từ đó trở đi, rất hiếm khi thấy trẻ em ra ngoài trong khu tập thể, đặc biệt là vào buổi tối.

Tôi không biết vào thời điểm ấy, những tin tức này khiến Sachiko lo lắng đến mức nào. Đúng là cô đã bớt bỏ mặc Mariko một mình không ai trông nom, nhưng tôi ngờ rằng đó là hệ quả của các diễn biến khác trong cuộc đời cô mang lại; cô đã nhận được thư trả lời của người bác, nói ông sẵn lòng đón hai mẹ con về nhà. Ngay sau khi nhận được tin này, tôi thấy rõ một sự thay đổi trong thái độ của Sachiko với đứa bé: dường như cô trở nên kiên nhẫn hơn và thoải mái hơn với nó.

Sachiko lộ vẻ nhẹ nhõm vô cùng khi đọc được thư của người bác và thoạt đầu, tôi gần như tin chắc cô sẽ quay về nhà ông sinh sống. Tuy nhiên, khi thấy hết ngày này đến ngày khác trôi qua, tôi bắt đầu nghi ngờ ý định của cô. Thứ nhất là, vài ngày sau khi thư đến tôi phát hiện ra cô vẫn chưa cho Mariko biết chuyện. Sau đó vài tuần, không những Sachiko chẳng chuẩn bị gì cho việc chuyển nhà, mà tôi còn phát hiện thêm một điều, cô còn không buồn trả lời thư của người bác.

Nếu không vì Sachiko đặc biệt miễn cưỡng khi nhắc đến gia đình người bác thì chắc hẳn tôi đã không suy nghĩ quá nhiều về chuyện ấy. Nhưng đó là lý do vì sao tôi nảy ý tò mò và mặc dầu Sachiko rất ít nói nhưng tôi vẫn rút ra được một vài kết luận; thứ nhất là dường như đó không phải bác ruột mà chỉ là họ hàng bên chồng của Sachiko; cô chưa từng quen người bác này cho tới khi chuyển đến nhà ông vài tháng trước. Ông rất giàu có và vì ngôi nhà rộng khác thường - trong khi cả nhà chỉ có thêm con gái ông cùng người giúp việc - nên có thừa chỗ cho cả Sachiko cùng con gái. Thực ra, Sachiko đã hơn một lần nói đến việc cô nhớ rõ nhiều khu vực trong nhà hết sức trống trải và im lìm.

Tôi đặc biệt tò mò về cô con gái của ông bác này, mà theo những gì tôi gạn lọc được thì có vẻ là một người phụ nữ chưa chồng tầm tuổi Sachiko. Sachiko nói rất ít về cô chị họ này, nhưng tôi vẫn nhớ một cuộc trò chuyện của chúng tôi trong quãng thời gian ấy. Đến thời điểm đó, tôi đã bắt đầu tin rằng việc Sachiko trì hoãn không quay về nhà bác hẳn có liên quan tới một sự việc căng thẳng nào đó giữa cô và người chị họ. Vào buổi sáng hôm ấy, hẳn là tôi đã thử ướm hỏi, vì điều đó đã dẫn tới một trong những dịp hiếm hơi cô kể không giấu giếm về quãng thời gian sống ở nhà người bác. Tôi vẫn nhớ rõ cuộc trò chuyện đó; hôm ấy là một trong những buổi sáng hanh hao lặng gió giữa tháng Tám. Chúng tôi đang đứng giữa cây cầu nằm trên đỉnh đồi, chờ xe điện đưa vào thành phố. Tôi không nhớ hôm đó chúng tôi đi đâu, hay để Mariko lại đâu - chỉ nhớ là không có con bé đi cùng. Sachiko đang ngắm cảnh từ cầu, một tay giơ trên trán che nắng.

“Etsuko này, chị không tài nào hiểu được,” cô nói, “làm thế nào em lại có ý nghĩ như thế. Ngược lại thì có, Yasuko với chị rất thân nhau và chị thực sự mong đến lúc được gặp lại chị ấy. Chị hoàn toàn không hiểu tại sao em lại nghĩ khác, Etsuko ạ.”

“Em xin lỗi, chắc em đã nhầm lẫn,” tôi đáp. “Không biết vì sao mà em cứ nghĩ chị trù trừ không muốn quay về đó.”

“Hoàn toàn không, Etsuko. Khi em gặp chị lần đầu thì đúng thế, vì lúc ấy chị đang cân nhắc vài khả năng khác. Nhưng không thể trách một người mẹ cân nhắc các lựa chọn khác nhau cho con mình, đúng không? Chỉ là thời gian vừa rồi có một lựa chọn thú vị mở ra cho mẹ con chị. Nhưng sau khi suy xét kỹ, giờ chị đã quyết định bỏ qua. Tất cả chỉ có vậy, Etsuko ạ, chị không còn quan tâm tới các kế hoạch khác được gọi ý cho mình nữa. Chị rất mừng là mọi chuyện đã trở nên tốt đẹp, chị mong đến lúc được quay lại nhà bác. Còn về chị Yasuko, bọn chị hết sức sức coi trọng lẫn nhau. Chị không hiểu điều gì khiến em nghĩ như vậy, Etsuko ạ.”

“Em thành thật xin lỗi. Chỉ vì em nghĩ có lần chị nhắc đến một trận cãi vã nào đó.”

“Một trận cãi vã ư?” Cô nhìn tôi trong giây lát, rồi một nụ cười nở trên khuôn mặt. “À, giờ thì chị nhớ ra em đang nói tới chuyện gì rồi. Không phải đâu, Etsuko, không phải một trận cãi vã. Chỉ là một xích mích vặt vãnh giữa bọn chị. Về chuyện gì nhỉ? Em thấy chưa, chị còn chẳng nhớ là xích mích về chuyện gì, chuyện vặt đến thế cơ mà. À, đúng rồi, bọn chị đã tranh cãi xem ai là người sẽ chuẩn bị bữa tối. Đúng rồi, quả có vậy, chuyện chỉ có thế. Em biết không, Etsuko, bọn chị vẫn thay nhau làm. Người giúp việc sẽ nấu một hôm, rồi hôm sau là chị họ của chị, hôm sau nữa là chị. Rồi người giúp việc bỗng bị ốm đúng hôm đến lượt cô, thế là cả chị lẫn Yasuko đều muốn nấu cơm. Nhưng em đừng hiểu nhầm, Etsuko ạ, bọn chị nói chung sống rất hòa thuận. Chỉ là khi em phải gặp một người quá nhiều mà chẳng được gặp gỡ ai khác, thì thỉnh thoảng mọi thứ có thể trở nên hơi thái quá.”

“Vâng, em hiểu. Em xin lỗi vì đã nhầm lẫn.”

“Em biết không, Etsuko, khi có người giúp việc làm hết mọi việc lặt vặt cho mình, em sẽ thấy thời gian trôi đi mới chậm chạp làm sao. Cả chị lẫn Yasuko đều cố tìm cách để được bận rộn, nhưng đúng là chẳng có mấy việc để làm ngoài việc ngồi nói chuyện cho hết ngày. Suốt bao tháng trời bọn chị cùng nhau sống trong ngồi nhà ấy, gần như không gặp ai khác. Thực kỳ diệu khi bọn chị không hề có mối bất hòa nào với nhau. Bất hòa thực sự ấy.”

“Vâng, quả có vậy. Rõ là em đã hiểu nhầm chị.”

“Đúng thế, Etsuko ạ. Chị e là em đã hiểu nhầm. Chị chỉ tình cờ nhớ đến sự việc ấy vì nó xảy ra ngay trước khi chị dọn đi và kể từ lúc đó đến nay, chị vẫn chưa gặp lại chị ấy. Nhưng thật ngớ ngẩn nếu gọi đó là một trận cãi vã.” Cô cười. “Thực lòng, chị nghĩ chắc Yasuko cũng phải bật cười nếu nghĩ về chuyện ấy.”

Có lẽ chính buổi sáng hôm ấy là lúc chúng tôi đã quyết định sẽ cùng nhau đi chơi đâu đó, trước khi Sachiko chuyển nhà. Và đúng thế, vào một buổi chiều nóng nực không lâu sau đó, tôi cùng Sachiko và con gái cô tới Inasa. Inasa là khu vực đồi núi của Nagasaki, nhìn xuống bến cảng, nổi tiếng nhờ phong cảnh núi non; địa điểm ấy nằm không quá xa chỗ chúng tôi sống - trên thực tế, đó chính là những ngọn đồi tôi nhìn thấy từ cửa sổ căn hộ của mình - nhưng tôi rất hiếm khi đĩ chơi vào thời gian ấy, và chuyến tham quan Inasa dường như là một chuyên đi lớn. Tôi nhớ đã trông chờ nó suốt mấy ngày liền; có lẽ chuyến đi ấy là một trong những kỷ niệm đẹp trong quãng đời ấy của tôi.

⁎ ⁎ ⁎

Chúng tôi lên phà sang Inasa đúng vào thời điểm sôi động nhất của buổi chiều. Tiếng ồn từ hải cảng theo chân chúng tôi sang tận bờ bên kia - tiếng búa lanh lảnh, tiếng máy rền rĩ, thỉnh thoảng xen vào là tiếng còi tàu trầm vang - nhưng ngày đó ở Nagasaki, những âm thanh ấy không khiến ta khó chịu; chúng là âm thanh cho thấy mọi thứ đang phục hồi và lúc ấy vẫn khiến tinh thần ta được phần nào phấn chấn.

Ở bờ bên kia, gió biển dường như thênh thang hơn, ngày đã không còn ngột ngạt. Gió đưa âm thanh từ bến cảng sang tận đây, ngồi trên chiếc ghế dài ở sân ngoài ga cáp treo mà chúng tôi vẫn nghe rõ. Chúng tôi sung sướng đón làn gió nhẹ bởi khoảng sân trước hầu như chẳng cho được mấy bóng râm; nó chỉ là một khoảng sân bê tông, ở đó phần nhiều chỉ thấy trẻ con đi cùng mẹ nên trông không khác gì một cái sân trường. Ở một mé sân, sau hàng cửa xoay, chúng tôi thấy các sàn gỗ là nơi cabin dừng đón trả khách. Chúng tôi ngồi say sưa ngắm cabin leo lên và leo xuống một lúc; một cabin leo lên cho đến khi lẫn vào đám cây cối, dần dà chỉ còn là một chấm nhỏ xíu giữa trời, trong khi một cabin khác leo xuống, lớn dần, cho tới khi dừng lại ở sàn gỗ. Trong trạm gác nhỏ đứng bên cửa xoay, một người đàn ông điều khiển mấy chiếc cần; anh ta đội mũ lưỡi trai. Cứ sau khi một cabin hạ xuống an toàn, anh ta lại thò đầu ra tán chuyện với lũ trẻ con tụ tập quanh đó xem mình làm việc.

Lần thứ nhất chúng tôi chạm trán người phụ nữ Mỹ ngày hôm ấy là do chúng tôi quyết định sẽ mua vé cáp treo lên đỉnh đồi. Sachiko cùng con gái đi mua vé, tôi một mình ngồi lại trên ghế băng. Rồi tôi để ý thấy một quầy hàng nhỏ bán kẹo và đồ chơi ở cuối sân. Vì muốn mua kẹo cho Mariko nên tôi đứng lên lại chỗ quầy hàng. Hai đứa trẻ có mặt ở đó trước tôi đang cãi cọ xem nên mua gì. Trong lúc chờ, tôi phát hiện một chiếc ống nhòm bằng nhựa nằm giữa số đồ chơi. Hai đứa trẻ tiếp tục cãi vã, tôi đưa mắt nhìn ra sân. Sachiko và Mariko vẫn đang đứng cạnh cửa xoay; hình như Sachiko đang nói chuyện với hai người phụ nữ.

“Chị cần gì ạ?”

Hai đứa trẻ đã bỏ đi. Đứng quầy là một chàng trai trẻ, mặc bộ đồng phục mùa hè gọn gàng.

“Cho chị xem thử được không?” tôi chỉ vào chiếc ống nhòm.

“Được chứ. Chỉ là đồ chơi thôi nhưng cũng có thể nhìn khá rõ chị ạ.”

Tôi đưa ống nhòm lên nhìn về phía sườn đồi; rõ đến mức đáng ngạc nhiên. Tôi chuyển sang nhìn quanh sân chờ và Sachiko cùng con gái xuất hiện trong ống kính. Hôm nay, Sachiko mặc một chiếc kimono sáng màu cùng dải thắt lưng thanh nhã - tôi đoán là bộ đồ dành riêng cho những dịp đặc biệt - trông cô thật duyên dáng giữa đám đông. Cô vẫn đang nói chuyện với hai người phụ nữ, một trong số họ trông có vẻ là người nước ngoài.

“Hôm nay lại nóng quá chị nhỉ,” chàng thanh niên nói khi tôi trả tiền. “Chị có định đi cáp treo không?”

“Chúng tôi đang chuẩn bị đây.”

“Cảnh trên ấy đẹp tuyệt vời. Tháp truyền hình đang được xây trên đỉnh đồi kia kìa. Năm sau, cáp treo sẽ chạy thẳng lên đó, ngay tới đỉnh.”

“Thích quá. Chúc cậu một ngày tốt lành.”

“Cảm ơn chị.”

Tôi cầm ống nhòm đi qua sân bê tông. Mặc dầu hồi ấy chưa biết tiếng Anh nhưng ngay lập tức, tôi vẫn đoán ra người phụ nữ kia là người Mỹ. Cô rất cao, tóc đỏ xoăn, đeo một cặp kính mắt xếch. Cô đang nói rất to với Sachiko, còn tôi thì rất ngạc nhiên khi thấy Sachiko trả lời trôi chảy bằng tiếng Anh. Người phụ nữ thứ hai là người Nhật; cô ta có nhiều nét tròn trĩnh, độ tuổi khoảng bốn mươi. Bên cạnh cô ta là một cậu bé mập lùn, cỡ khoảng tám, chín tuổi. Tôi cúi chào họ khi tới nơi, chúc họ một ngày dễ chịu, sau đó đưa ống nhòm cho Mariko.

“Chỉ là đồ chơi thôi,” tôi nói. “Nhưng vẫn nhìn được chút ít đấy.”

Mariko mở giấy bọc và xem xét chiếc ống nhòm với nét mặt nghiêm túc. Nó đưa ống nhòm lên nhìn thử, thoạt tiên là nhìn khắp sân, rồi hướng lên phía sườn đồi.

“Nói cảm ơn đi, Mariko,” Sachiko bảo con bé.

Mariko tiếp tục nhìn qua ống nhòm. Rồi nó hạ xuống, quàng dây đeo bằng nhựa qua cổ.

“Cảm ơn cô Etsuko,” nó nói, vẻ hơi cáu kỉnh.

Người phụ nữ Mỹ chỉ vào chiếc ống nhòm, nói gì đó bằng tiếng Anh rồi cười to. Món đồ chơi cũng thu hút sự chú ý của cậu bé mập lùn, nãy giờ vẫn chăm chú quan sát sườn đồi và cabin đang chạy xuống. Cậu bé tiến vài bước lại gần Mariko, mắt nhìn chăm chăm vào ống nhòm.

“Em tốt quá, Etsuko ạ,” Sachiko nói.

“Không có gì. Chỉ là đồ chơi thôi mà.”

Cabin xuống đến nơi, chúng tôi đi qua cửa xoay lên sàn gỗ. Có vẻ như chỉ có chúng tôi cùng hai người phụ nữ và cậu bé mập lùn là khách. Người đàn ông đội mũ lưỡi trai ra khỏi trạm, dẫn từng người chúng tôi lên cabin. Trong cabin toàn bằng kim loại trông rất thô lạnh. Bốn bên là các ô cửa sổ lớn, với hai chiếc ghế băng chạy dọc hai bên thành cabin.

Cabin đứng yên ở trạm đỗ thêm vài phút nữa. Cậu bé mập lùn bắt đầu sốt ruột đi đi lại lại. Ngồi cạnh tôi, Mariko quỳ gối trên ghế băng nhìn ra ngoài cửa sổ. Bên ghế mình, chúng tôi có thể nhìn thấy sân chờ và đám khán giả nhỏ tuổi tụ tập quanh cửa xoay. Hình như Mariko đang kiểm tra khả năng phóng đại của chiếc ống nhòm, nó hết đưa ống nhòm lên mắt rồi lại hạ xuống. Cậu bé mập lùn lại gần, quỳ lên ghế cạnh con bé. Hai đứa lờ nhau một lúc. Cuối cùng, cậu bé cũng lên tiếng:

“Đến lượt tớ xem thử.” Cậu ta chìa tay về phía ống nhòm. Mariko lạnh lùng nhìn cậu ta.

“Akira, đừng hỏi bạn như thế,” mẹ cậu ta nói. “Con phải hỏi thật lịch sự vào.”

Cậu bé rụt tay lại, mắt nhìn Mariko. Con bé cũng nhìn đáp trả. Rồi cậu ta bỏ đi, ra cửa sổ khác ngồi.

Lũ trẻ đứng gần cửa xoay vẫy tay khi cabin bắt đầu chuyển động. Bản năng khiến tôi tóm lấy tay cầm kim loại chạy dọc cửa sổ, người phụ nữ Mỹ kêu lên căng thẳng rồi bật cười. Sân chờ nhỏ dần và sườn đồi bắt đầu chuyển động bên dưới chúng tôi; cabin khẽ đung đưa khi chúng tôi ngày càng lên cao hơn; có lúc, các ngọn cây xung quanh như quệt vào các ô cửa sổ, rồi bỗng nhiên một khoảng trống mênh mông mở ra phía dưới còn chúng tôi lơ lửng giữa trời. Sachiko khẽ cười, đưa tay chỉ một thứ gì đó ngoài cửa sổ. Mariko tiếp tục nhìn qua ống nhòm.

Cabin leo đến nơi, chúng tôi thận trọng bước ra ngoài, như thể không chắc mình đã thực sự xuống mặt đất. Ga tới trên này không có sân bê tông, từ sàn gỗ chúng tôi bước xuống một khoảng đất nhỏ phủ đầy cỏ. Trừ người đàn ông mặc đồng phục giúp chúng tôi ra khỏi cabin, xung quanh không một bóng người, ở đằng sau khu đất trống, gần như nằm lẫn giữa các cây thông là vài chiếc bàn ăn ngoài trời bằng gỗ. Một hàng rào kim loại đánh dấu phần rìa khu đất, ngăn cách chúng tôi với vực núi. Khi đã xác định được phương hướng, chúng tôi bèn lại gần hàng rào, ngó nhìn sườn núi dốc thẳng xuống dưới. Một lúc sau, hai người phụ nữ cùng cậu bé cũng lại gần.

“Ngoạn mục quá, đúng không?” người phụ nữ Nhật nói với tôi. “Tôi đang đưa bạn mình đi thăm các thắng cảnh quanh đây. Đây là lần đầu tiên cô ấy đến Nhật.”

“Ra thế. Hy vọng cô ấy thích chỗ này.”

“Tôi cũng mong thế. Không may là tiếng Anh của tôi không được tốt. Bạn cô nói tiếng Anh giỏi hơn tôi nhiều.”

“Vâng, tiếng Anh của chị ấy rất tốt.”

Cả hai chúng tôi cùng đưa mắt nhìn Sachiko. Cô cùng người phụ nữ Mỹ đang bình luận với nhau bằng tiếng Anh.

“Được học hành tử tế thích thật,” người phụ nữ Nhật lại bảo tôi. “Thôi, chúc các cô một ngày vui vẻ.”

Chúng tôi cúi chào nhau, rồi cô ra hiệu cho người bạn Mỹ tiếp tục lên đường.

“Cho tớ xem với,” cậu bé mập lùn lên tiếng, giọng có vẻ giận dữ. Cậu ta lại giơ tay ra. Mariko giương mắt nhìn, hệt như lúc nó nhìn cậu ta trong cabin.

“Tớ muốn nhìn thử,” cậu bé nói, giọng trở nên quyết liệt hơn.

“Akira, con phải nhớ hỏi cho lịch sự.”

“Đi mà! Tớ muốn xem thử.”

Mariko nhìn cậu ta thêm một giây, sau đó gỡ dây đeo bằng nhựa khỏi cổ và đưa ống nhòm cho cậu. Cậu bé đưa ống nhòm lên mắt, nhìn ra phía ngoài hàng rào chắn một lúc.

“Ông nhòm này chẳng rõ,” cuối cùng cậu ta quay lại nói với mẹ mình. “Không tốt bằng của con. Mẹ, nhìn này, còn chẳng nhìn rõ được cái cây ở đằng kia ấy. Mẹ nhìn thử mà xem.”

Cậu ta giơ ống nhòm cho mẹ. Mariko đưa tay định lấy lại, nhưng cậu ta giật ống nhòm đi, rồi lại giơ ra cho mẹ mình.

“Mẹ, mẹ nhìn thử đi. Còn không nhìn được mấy cái cây, mấy cái cây ở gần ấy.”

“Akira, con trả ống nhòm lại cho bạn đi.”

“Không bằng ống nhòm của con.”

“Akira, nói thế là không ngoan. Không phải ai cũng được may mắn như con đâu.”

Mariko chìa tay về phía ống nhòm. Lần này thằng bé để Mariko lấy lại.

“Cảm ơn bạn đi,” mẹ cậu ta nói.

Cậu ta không nói gì, chỉ bỏ đi. Người mẹ khẽ cười.

“Cảm ơn cháu,” cô ta nói với Mariko. “Cháu tử tế quá.” Rồi cô ta mỉm cười với Sachiko và tôi. “Cảnh đẹp quá nhỉ?” cô ta nói. “Hy vọng các bạn có một ngày vui vẻ.”

⁎ ⁎ ⁎

Lối đi phủ đầy lá kim, dích dắc chạy lên triền núi. Chúng tôi thong thả đi, dừng lại nghỉ chân liên tục. Mariko im lặng và - trước sự ngạc nhiên của tôi - không có dấu hiệu gì cho thấy nó muốn cư xử ngang bướng. Nhưng nó lại tỏ ra miễn cưỡng một cách khó hiểu không muốn đi cạnh tôi và mẹ nó. Lúc thì nó tụt lại phía sau, buộc chúng tôi phải lo lắng quay đầu nhìn lại; lúc nó lại chạy vượt lên đằng trước, đi cách chúng tôi một đoạn.

Lần thứ hai chúng tôi gặp người phụ nữ Mỹ là khoảng một giờ sau khi xuống khỏi cáp treo. Cô và người bạn đi cùng đang xuống dốc. Nhận ra chúng tôi, cô chào hỏi rất vui vẻ. Cậu bé mập lùn đi sau hai người thì lờ chúng tôi đi. Đi qua chỗ chúng tôi, người phụ nữ Mỹ nói gì đó với Sachiko bằng tiếng Anh. Sau khi nghe Sachiko trả lời, cô cười phá lên. Hình như cô ấy muốn dừng lại nói chuyện, nhưng người phụ nữ Nhật và đứa con trai không dừng bước; cô liền vẫy chào rồi đi theo họ.

Khi tôi khen Sachiko nói tiếng Anh quá tốt, cô chỉ cười mà không nói gì. Tôi nhận thấy việc gặp gỡ người phụ nữ Mỹ gây ra một ảnh hưởng kỳ lạ tới Sachiko. Cô trở nên lặng lẽ, như thể đang chìm đắm trong suy nghĩ khi đi cạnh tôi. Rồi khi Mariko lại chạy trước chúng tôi, cô nói với tôi:

“Cha chị từng là một người được trọng vọng, Etsuko ạ. Được trọng vọng thực sự ấy. Nhưng các mối quan hệ với người nước ngoài của ông suýt nữa đã khiến chuyện đính hôn của chị bị hủy bỏ.” Cô khẽ mỉm cười và lắc đầu. “Kỳ lạ thật, Etsuko nhỉ. Cảm tưởng như những chuyện ấy xảy ra từ thời nào rồi ấy.”

“Vâng,” tôi đáp. “Mọi thứ đã thay đổi rất nhiều.”

Lối đi thình lình ngoặt cánh khuỷu rồi lại tiếp tục lên dốc. Cây cối dạt đi và bầu trời đột ngột mở ra mênh mông trên đầu chúng tôi. Phía trước, Mariko đang la hét và chỉ trỏ gì đó. Rồi nó tiếp tục chạy đầy phấn khích.

“Chị không được gặp cha nhiều lắm,” Sachiko nói. “Ông suốt ngày đi nước ngoài, hết châu Âu lại đến Mỹ. Hồi còn nhỏ, chị thường mơ một ngày sẽ được đến Mỹ, được đến đó làm diễn viên điện ảnh. Mẹ vẫn thường cười trêu chị. Nhưng cha nói nếu chị chịu học tiếng Anh thật giỏi thì trở thành một nữ doanh nhân chẳng có gì là khó. Ngày xưa chị thích học tiếng Anh lắm.”

Mariko đã dừng bước ở một khu đất cao. Nó lại hét to gì đó với chúng tôi.

“Chị nhớ có lần,” Sachiko tiếp tục, “cha chị mang từ Mỹ về cho chị một cuốn sách, cuốn Bài ca mừng Giáng sinh của Dickens bằng tiếng Anh. Cuốn sách đó đã trở thành động lực thúc đẩy chị, Etsuko ạ. Chị muốn học tiếng Anh thật giỏi để đọc cuốn sách đó. Thật không may, chị không bao giờ có cơ hội. Sau khi kết hôn, chồng chị cấm chị học tiếp. Thực tế là anh ấy bắt chị phải vứt cuốn sách ấy đi.”

“Thật đáng tiếc nhỉ,” tôi đáp.

“Chồng chị là thế, Etsuko ạ. Rất độc đoán và ái quốc. Đúng là anh ấy không phải một người đàn ông biết quan tâm tới người khác. Nhưng anh ấy sinh ra trong một gia đình danh giá nên cha mẹ chị nghĩ vậy là môn đăng hộ đối. Chị cũng không phản đối khi anh ấy cấm mình học tiếng Anh. Dù sao thì lúc ấy học cũng chẳng để làm gì.”

Chúng tôi tới chỗ Mariko đang đứng; đó là một khu đất vuông vắn nằm bên rìa đường, bao quanh là vài tảng đá hộc. Một thân cây lớn đổ xuống một bên khu đất đã được làm thành ghế băng. Mặt trên thân cây được bào phẳng nhẵn nhụi. Sachiko cùng tôi ngồi xuống nghỉ.

“Đừng ra gần rìa quá, Mariko,” Sachiko gọi con gái. Con bé đã kịp lại gần mấy tảng đá và đang dùng ống nhòm ngắm cảnh.

Tôi có cảm giác khá chông chênh khi đứng bên rìa núi đưa mắt nhìn phong cảnh xung quanh; tít dưới kia, bến cảng trông không khác gì một đám máy móc chen chúc bị bỏ lại bên bờ biển. Bên kia cảng, trên bờ đối diện là những rặng đồi chạy vào Nagasaki. Khoảng dưới chân đồi dày đặc nhà cửa, công trình. Tít bên tay phải chúng tôi, bến cảng mở ra biển.

Chúng tôi ngồi một lúc, dần lấy lại hơi thở và tận hưởng làn gió nhẹ. Rồi tôi lên tiếng:

“Không thể tưởng tượng nổi chuyện gì đã từng xảy ra ở đây, chị nhỉ? Mọi thứ nhìn thật tràn trề sức sống. Nhưng toàn bộ khu vực dưới kia” - tôi khoát tay chỉ cảnh vật dưới đồi - “Toàn bộ khu vực ấy đã bị phá hủy tan hoang khi quả bom roi xuống. Nhưng nhìn nó bây giờ mà xem.”

Sachiko gật đầu rồi quay sang mỉm cười nhìn tôi. “Hôm nay em vui thế, Etsuko,” cô nói.

“Nhưng được lên đây thật tuyệt. Hôm nay, em quyết định sẽ làm người lạc quan. Em quyết định sẽ có một tương lai hạnh phúc. Bác Fujiwara luôn nhắc em phải biết nhìn về phía trước, điều đó vô cùng quan trọng. Và bác ấy nói đúng. Nếu ta không chịu nhìn về tương lai, thì tất cả mọi thứ” - tôi lại chỉ vào cảnh vật trải dài trước mặt - “Tất cả mọi thứ dưới kia sẽ vẫn chỉ là một đống đổ nát.”

Sachiko lại mỉm cười. “Đúng thế, đúng như em nói, Etsuko ạ. Tất cả sẽ vẫn chỉ là đống đổ nát.” Cô tiếp tục ngắm quang cảnh bên dưới một lúc. “Tiện thể chị muốn hỏi, Etsuko này,” sau một lúc im lặng, cô nói tiếp. “Về bác Fujiwara. Chị đoán bác ấy đã mất gia đình trong cuộc chiến.”

Tôi gật đầu. “Bác ấy có năm người con. Chồng bác ấy vốn là một nhân vật quan trọng ở Nagasaki. Khi bom giội xuống, cả nhà chết hết, trừ con trai cả của bác ấy. Chắc chắn là một cú sốc khủng khiếp, nhưng bác ấy vẫn vượt qua và tiếp tục sống.”

“Ừ,” Sachiko đáp, chậm rãi gật đầu. “Chị cũng nghĩ chuyện là như thế. Bác ấy mở quán mì ấy từ ngày xưa à?”

“Không, tất nhiên là không rồi. Chồng bác ấy là một nhân vật quan trọng. Cái quán ấy ra đời sau đó, sau khi bác ấy đã mất tất cả. Mỗi khi gặp bác ấy, em lúc nào cũng tự nhủ mình phải cố gắng được như bác ấy, phải hướng tới tương lai. Vì xét nhiều mặt bác ấy mất mát hơn em nhiều. Rốt cuộc thì, thử nhìn em lúc này mà xem. Em sắp có một gia đình nhỏ của mình.”

“Đúng, em nói đúng lắm.” Gió thổi tung mái tóc được chải cẩn thận của Sachiko. Cô lấy tay luồn qua tóc, rồi hít một hơi dài. “Em nói đúng lắm, Etsuko ạ, chúng ta không nên nhìn lại quá khứ mãi. Chiến tranh đã cướp đi của chị nhiều thứ, nhưng chị vẫn còn con gái mình. Như em nói, chúng ta phải hướng tới tương lai.”

“Chị biết không,” tôi nói, “em cũng chỉ mới bắt đầu thực sự nghĩ tới cuộc sống tương lai sẽ thế nào trong mấy ngày gần đây mà thôi. Ý em là việc có con ấy. Em không còn cảm thấy sợ hãi như trước nữa. Em sẽ trông chờ đến lúc ấy. Từ giờ trở đi, em sẽ thật lạc quan.”

“Em nên thế, Etsuko ạ. Dù sao, rất nhiều điều đang chờ đợi em phía trước. Thực ra, rồi em sẽ sớm hiểu làm mẹ khiến cuộc đời đáng sống đến mức nào. Chị việc gì phải bận tâm nếu cuộc sống ở nhà bác chị có hơi buồn tẻ chứ? Vì chị chỉ muốn những gì tốt đẹp nhất cho con gái mình. Rồi bọn chị sẽ tìm cho nó thầy dạy kèm tốt nhất và chẳng bao lâu, nó sẽ bắt kịp chương trình học ở trường. Như em đã nói, Etsuko ạ, chúng ta cần biết hướng tới tương lai phía trước.”

“Em rất mừng vì chị cũng nghĩ thế,” tôi đáp. “Cả hai chị em mình nên cảm thấy may mắn mới đúng. Đúng là chiến tranh đã cướp đi rất nhiều điều, nhưng vẫn còn rất nhiều thứ khác để chúng ta mong đợi trong cuộc sống.”

“Đúng thế, Etsuko. Còn rất nhiều thứ đang đón chờ chúng ta.”

Mariko đến gần đứng trước mặt chúng tôi. Chắc nó đã nghe lỏm được một phần cuộc nói chuyện giữa tôi và Sachiko, vì nó nói với tôi thế này:

“Cháu với mẹ cháu sẽ quay lại sống ở nhà bác Yasuko. Mẹ cháu đã nói với cô chưa?”

“Rồi,” tôi đáp. “Mẹ cháu đã cho cô biết. Cháu có thích trở lại đó không Mariko?”

“Giờ thì có thể cháu sẽ được giữ lũ mèo con,” con bé nói tiếp. “Ở nhà bác Yasuko có khối chỗ.”

“Phải xem đã, Mariko,” Sachiko nói.

Mariko nhìn mẹ một lúc. Rồi nó bảo, “Nhưng bác Yasuko thích mèo mà. Hơn nữa, Maru là mèo của bác Yasuko trước khi mình mang nó theo mà mẹ. Vì thế, mèo con cũng là của bác ấy.”

“Đúng thế, Mariko, nhưng chúng ta sẽ phải chờ xem sao. Ta phải chờ xem cha của bác Yasuko nghĩ gì đã.”

Con bé sưng sỉa nhìn mẹ rồi lại quay sang nhìn tôi. “Có thể cháu sẽ được giữ lũ mèo con,” nó nói, vẻ mặt thật nghiêm túc.

⁎ ⁎ ⁎

Cuối buổi chiều, chúng tôi đã kịp quay lại khoảng đất trống gần chỗ xuống cabin, vẫn còn ít bánh quy và sô cô la trong túi đồ ăn nên chúng tôi ngồi xuống một chiếc bàn gỗ ăn nốt. Ở đầu kia khoảng đất, một đám người đang tụ tập gần hàng rào kim loại, chờ cabin lên đua mình xuống núi.

Vừa ngồi được vài phút thì một giọng nói khiến chúng tôi phải ngẩng lên nhìn. Người phụ nữ Mỹ đang bước qua khoảng đất, nụ cười tươi nở trên mặt. Không chút ngại ngần, cô ngồi ngay xuống bàn chúng tôi, lần lượt cười với cả hai rồi trò chuyện với Sachiko bằng tiếng Anh. Chắc cô rất vui sướng khi có cơ hội được nói chuyện bằng ngôn ngữ thay vì bằng cử chỉ ra hiệu. Đưa mắt nhìn quanh, tôi phát hiện người phụ nữ Nhật ở gần đó đang mặc áo khoác cho con trai. Trông cô ta có vẻ không được nhiệt tình cho lắm khi phải gặp chúng tôi, nhưng cuối cùng, cô ta cũng lại gần với một nụ cười. Cô ta ngồi đối diện tôi và khi cậu con trai ngồi xuống cạnh mẹ, tôi thấy rõ hai mẹ con cùng mang những nét béo tròn như nhau; dễ thấy nhất là má của cả hai đều chảy xệ xuống, chẳng khác gì hai con chó bull. Suốt lúc ấy, người phụ nữ Mỹ vẫn nói chuyện rất to với Sachiko.

Thấy họ đến, Mariko liền mở tập giấy vẽ và bắt đầu vẽ. Sau khi trao đổi mấy lời xã giao với tôi, người phụ nữ mặt tròn quay sang con bé.

“Hôm nay cháu có vui không?” cô ta hỏi Mariko. “Trên này đẹp thật, cháu có thấy thế không?”

Mariko tiếp tục dùng bút sáp tô màu, không hề ngẩng lên. Nhưng không vì thế mà người phụ nữ kia chùn bước.

“Cháu vẽ gì đấy?” cô ta lại hỏi. “Nhìn đẹp lắm.”

Lần này, Mariko ngừng tay, ngẩng lên lạnh lùng nhìn cô ta.

“Nhìn đẹp lắm. Cho cô xem được không?” Người phụ nữ giơ tay cầm lấy cuốn vở vẽ. “Đẹp không này, Akira,” cô ta bảo con trai. “Con thấy bạn có giỏi không?”

Thằng bé chồm qua bàn để nhìn cho rõ. Nó chăm chú nhìn bức họa nhưng chẳng nói gì.

“Đúng là rất đẹp.” Cô ta lật qua các trang. “Cháu vẽ hôm nay luôn đấy à?”

Mariko vẫn im lặng thêm một lát. Rồi nó trả lời, “Bút sáp này mới. Mẹ cháu mới mua sáng nay. Bút sáp mới vẽ khó lắm.”

“Cô hiểu. Đúng rồi, bút sáp mới khó vẽ hơn, nhỉ? Bạn Akira cũng biết vẽ đấy, đúng không Akira?”

“Vẽ thì dễ ợt,” thằng bé trả lời.

“Các bức vẽ này đẹp nhỉ, Akira?”

Mariko chỉ vào trang giấy đang mở. “Cháu không thích bức này. Bút sáp chưa đủ đậm. Bức vẽ ở trang sau đẹp hơn.”

“À đúng rồi. Bức này đẹp quá!”

“Cháu vẽ lúc ở bến cảng,” Mariko nói. “Nhưng ở đó ồn ào và nóng lắm, nên cháu vẽ vội.”

“Nhưng cháu vẽ đẹp lắm. Cháu có thích vẽ không?”

“Có.”

Sachiko và người phụ nữ Mỹ cùng quay lại nhìn cuốn vở vẽ. Người phụ nữ Mỹ chỉ vào bức vẽ, kêu to vài lần từ “ngon tuyệt” bằng tiếng Nhật.

“Đây là cái gì?” người phụ nữ mặt tròn hỏi tiếp.

“Con bướm! Vẽ đẹp thế này chắc mất công lắm. Chắc con bướm không đậu im ở một chỗ đâu phải không?”

“Cháu nhớ trong đầu,” Mariko nói. “Cháu đã thấy một con trước đấy.”

Cô ta gật đầu rồi quay sang Sachiko. “Con gái chị thông minh quá. Tôi nghĩ trẻ con biết dùng trí nhớ và trí tưởng tượng là điều rất đáng khen. Quá nhiều trẻ em ở độ tuổi này vẫn chỉ biết chép hình trong sách.”

“Vâng,” Sachiko đáp, “chắc vậy.”

Tôi ngạc nhiên trước giọng điệu khinh khỉnh của Sachiko vì trong khi đó, cô nói chuyện với người phụ nữ Mỹ với vẻ hết sức lịch thiệp. Cậu bé mập lùn càng chồm thêm qua bàn, thò tay đặt vào trang giấy.

“Mấy con tàu này to quá,” cậu ta nói. “Nếu đây là cây thì mấy con tàu phải vẽ nhỏ hơn.”

Mẹ cậu ta ngẫm nghĩ một lúc. “Ừ, cũng có thể,” cô ta nói. “Nhưng tranh vẫn rất đẹp. Con có thấy thế không, Akira?”

“Tàu quá to,” thằng bé nói.

Người phụ nữ cười. “Chị thứ lỗi cho thằng bé,” cô ta nói với Sachiko. “Nhưng chị biết đấy, nó được một thầy dạy vẽ có tiếng kèm riêng, nên đúng là nó để ý tới những chi tiết như thế kỹ hơn so với các đứa trẻ khác cùng độ tuổi. Con gái chị có thầy dạy vẽ không?”

“Không, không có.” Một lần nữa, giọng Sachiko lạnh lùng không lẫn đi đâu được. Nhưng người phụ nữ kia dường như không nhận ra.

“Thuê thầy dạy vẽ là một ý tưởng không tồi đâu,” cô ta nói tiếp. “Lúc đầu chồng tôi phản đối. Anh ấy nghĩ có thầy kèm ở nhà cho môn toán và khoa học là đủ lắm rồi. Nhưng tôi nghĩ môn họa cũng quan trọng. Trẻ con nên được phát triển trí tưởng tượng khi còn nhỏ tuổi. Các thầy cô giáo ở trường cũng nhất trí với tôi. Nhưng Akira giỏi toán nhất. Tôi nghĩ toán rất quan trọng, chị có đồng ý không?”

“Đúng, quả có vậy,” Sachiko đáp. “Tôi tin toán là môn học hữu ích.”

“Toán giúp mài sắc trí óc của lũ trẻ. Chị sẽ thấy những đứa trẻ giỏi toán thì cũng giỏi ở hầu hết các môn khác. Tôi với chồng tôi hoàn toàn nhất trí với nhau về việc thuê thầy dạy kèm môn toán. Và đúng là đáng đồng tiền. Năm ngoái, Akira xếp thứ ba hay thứ tư trong lớp, thế mà năm nay lúc nào nó cũng đứng đầu.”

“Toán dễ ợt,” thằng bé tuyên bố. Rồi cậu ta quay sang hỏi Mariko: “Cậu có biết bảng nhân chín không?”

Mẹ cậu lại cười. “Mẹ đoán là bạn ấy cũng rất thông minh. Cứ nhìn các bức tranh của bạn ấy thì biết.”

“Toán dễ ợt,” thằng bé nhắc lại. “Bảng nhân chín cũng dễ ợt.”

“Đúng thế, Akira đã thuộc hết bảng cửu chương. Rất nhiều đứa trẻ ở độ tuổi của nó chỉ biết nhân đến ba hoặc bốn. Akira, chín lần năm là bao nhiêu?”

“Chín lần năm bốn lăm!”

“Còn chín lần chín thì sao?”

“Chín lần chín tám mốt!”

Người phụ nữ Mỹ hỏi Sachiko điều gì đó. Khi Sachiko gật đầu, cô ấy liền vỗ hai tay vào nhau, lặp lại từ “Tuyệt” vài lần liền.

“Con gái chị có vẻ là một cô bé thông minh,” người phụ nữ béo tròn nói với Sachiko. “Cô bé có thích đi học không? Akira thích hầu hết các môn ở trường. Ngoài toán và họa, nó còn học địa lý rất giỏi nữa. Cô bạn tôi đây rất ngạc nhiên khi thấy Akira biết tên tất cả các thành phố lớn ở Mỹ, đúng không chị Suzie?” Cô ta quay sang người bạn Mỹ, ấp úng vài từ tiếng Anh. Người phụ nữ Mỹ có vẻ không hiểu nhưng vẫn mỉm cười khen ngợi với cậu bé.

“Nhưng Akira vẫn thích toán nhất, đúng không con trai?”

“Toán dễ ợt!”

“Ở trường cháu thích môn gì nhất?” cô ta quay sang hỏi Mariko.

Mariko im lặng một lúc. Rồi nó đáp, “Cháu cũng thích toán.”

“Cháu cũng thích toán hả. Thế thì tuyệt lắm.”

“Thế thì chín lần sáu là bao nhiêu?” thằng bé bực tức hỏi.

“Thật tuyệt vời khi trẻ em thích đi học, đúng không?” mẹ nó nói.

“Nói đi xem nào, chín lần sáu là bao nhiêu?”

Tôi hỏi, “Cháu Akira muốn làm gì khi lớn lên?” “Akira, nói cô nghe lớn lên con muốn làm gì đi.” “Tổng giám đốc Tập đoàn Mitsubishi!”

“Cha nó làm việc ở đấy,” mẹ nó giải thích. “Mới ngần này tuổi nhưng Akira đã rất quyết tâm rồi.”

“Vâng, quả có thế,” tôi mỉm cười. “Tuyệt vời làm sao.”

“Cha cậu làm ở đâu?” thằng bé hỏi Mariko.

“Thôi nào, Akira, con đừng tọc mạch như thế, thế là không tốt.” Rồi cô ta lại quay sang với Sachiko. “Rất nhiều bé trai ở độ tuổi của nó vẫn chỉ biết nói lớn lên muốn làm cảnh sát hoặc lính cứu hỏa. Nhưng từ hồi còn bé xíu, Akira đã luôn muốn được làm việc cho Mitsubishi rồi.

“Cha cậu làm ở đâu?” thằng bé hỏi lại. Lần này, mẹ nó không tìm cách ngăn lại nữa mà chỉ nhìn Mariko vẻ chờ đọi.

“Cha tôi là nhân viên sở thú,” Mariko nói.

Trong giây lát không ai nói gì. Lạ lùng làm sao, câu trả lời ấy dường như khiến thằng bé tẽn tò, nó ngồi phịch xuống ghế, mặt mày sưng sỉa. Rồi mẹ nó nói, vẻ hơi dao động:

“Thật là một công việc thú vị. Tôi và con trai rất thích động vật. Vườn thú nơi chồng chị làm có gần đây không?”

Trước khi Sachiko kịp trả lời, Mariko đã bậm bịch trèo xuống chiếc ghế dài. Không nói lấy một lời, nó bỏ đi, tiến lại lùm cây gần đó. Trong giây lát, tất cả chúng tôi đều đưa mắt nhìn theo nó.

“Cô bé là con đầu của chị à?” người phụ nữ hỏi Sachiko.

“Tôi chỉ có mình nó.”

“À, tôi hiểu. Thế cũng không tệ đâu, thật đấy. Là con một thì trẻ con sẽ độc lập hơn. Tôi cũng nghĩ chúng sẽ chăm chỉ hơn. Thằng cu này” - cô ta đặt một tay lên đầu thằng bé - “cách đứa đầu sáu tuổi.”

Người phụ nữ Mỹ bỗng la lớn và vỗ tay. Mariko đang từ từ trèo lên cây. Người phụ nữ mặt tròn xoay người lại, ánh mắt lo lắng nhìn lên Mariko.

“Con gái chị nghịch như con trai ấy nhỉ,” cô ta nói.

Người phụ nữ Mỹ thích thú lặp lại từ “nghịch” rồi lại vỗ tay.

“Trèo thế có an toàn không?” người phụ nữ mặt tròn hỏi. “Nhỡ nó ngã thì sao.”

Sachiko mỉm cười, nhìn qua người phụ nữ bỗng nồng ấm hơn trước. “Chị chưa bao giờ thấy trẻ con trèo cây sao?” cô hỏi.

Người phụ nữ tiếp tục theo dõi, vẻ lo lắng. “Nhưng chị chắc là an toàn chứ? Nhỡ cành cây gãy thì sao?”

Sachiko cười to. “Tôi tin con bé biết nó đang làm gì. Nhưng tôi vẫn muốn cảm ơn chị vì đã quan tâm. Chị thật tốt bụng.” Rồi cô lịch thiệp cúi mình với người phụ nữ. Người phụ nữ Mỹ nói gì đó với Sachiko và thế là họ lại tiếp tục trò chuyện bằng tiếng Anh. Người phụ nữ mặt tròn quay người lại chỗ tôi.

“Xin cô đừng nghĩ tôi tọc mạch,” cô ta nói và đặt tay lên cánh tay tôi, “nhưng tôi không thể không để ý. Có phải đây là lần đầu của cô?”

“Vâng,” tôi đáp rồi cười. “Tôi sẽ sinh cháu vào mùa thu.”

“Tuyệt vời quá. Còn chồng cô nữa. Anh ấy cũng là nhân viên sở thú à?”

“À không. Chồng tôi làm việc ở một công ty đồ điện tử.”

“Thực sao?”

Rồi cô ta bắt đầu cho tôi lời khuyên về việc chăm sóc trẻ sơ sinh. Trong khi đó, qua vai cô ta, tôi thấy thằng bé bắt đầu thơ thẩn rời khỏi bàn chúng tôi ngồi và lại gần chỗ Mariko.

“Và những ai cho rằng cho các em bé nên nghe nhạc cũng có cái lý của họ,” cô ta đang nói. “Tôi biết việc đó rất có tác dụng. Âm nhạc nên là một trong những âm thanh đầu tiên trẻ em được nghe.”

“Vâng, tôi cũng rất thích âm nhạc.”

Thằng bé đang đứng dưới gốc cây, nhìn lên Mariko, vẻ bối rối.

“Con trai lớn của tôi không có khiếu âm nhạc được như Akira,” cô ta tiếp tục. “Chồng tôi nói đó là vì hồi sơ sinh nó không được nghe nhiều các bản nhạc hay và tôi cũng tin rằng anh ấy nói đúng. Thời ấy, đài phát thanh toàn phát quân nhạc. Tôi tin rằng thứ âm nhạc đó chẳng mang lại điều gì tốt đẹp.”

Trong khi cô ta tiếp tục nói, tôi thấy thằng bé cố tìm một chỗ để chân trên thân cây. Mariko đã tuột xuống thấp hơn và hình như đang chỉ cho thằng bé. Bên cạnh tôi, người phụ nữ Mỹ vẫn tiếp tục cười to, thỉnh thoảng lại thốt ra một từ tiếng Nhật. Cuối cùng, thằng bé cũng cố gắng nhấc được mình khỏi mặt đất. Một chân nó đã tì vào rãnh trên thân cây, hai tay đang đu lấy một cành cây. Mặc dù mới chỉ trèo cao hơn mặt đất có vài centimet nhưng trông cậu ta rất căng thẳng. Thật khó khẳng định Mariko vô tình hay cố ý, nhưng khi tuột xuống thấp hơn nữa, con bé giẫm thẳng vào ngón tay thằng bé. Thằng bé ré lên, ngã phịch xuống đất.

Bà mẹ hoảng hồn quay lại, Sachiko và người phụ nữ Mỹ tuy không thấy chuyện gì xảy ra nhưng cũng quay cả về phía thằng bé. Cậu ta đang nằm nghiêng, kêu la ầm ĩ. Mẹ nó chạy lại, quỳ xuống bên cạnh sờ nắn hai chân. Thằng bé tiếp tục kêu la. Từ phía bên kia khu đất trống, tất cả các hành khách đang xếp hàng chờ lên cáp treo đều nhìn về phía chúng tôi. Khoảng một phút sau, thằng bé thổn thức quay lại bàn, bà mẹ dìu bên cạnh.

“Trèo cây rất nguy hiểm,” mẹ cậu ta giận dữ nói.

“Nó không ngã từ trên cao xuống đâu,” tôi trấn an cô ta. “Nó gần như chưa trèo lên được chút nào.”

“Nó có thể ngã gãy xương. Tôi thấy ta không nên khuyến khích trẻ con trèo cây. Thật là ngớ ngẩn.”

“Nó đá con,” thằng bé thút thít. “Nó đá con rơi khỏi cây. Nó định giết con.”

“Nó đá con sao? Con bé đó đá con sao?”

Tôi thấy Sachiko đưa mắt nhìn con gái mình. Mariko đã lại trèo lên cao.

“Nó định giết con.”

“Con bé đá con sao?”

“Con trai chị trượt chân thôi,” tôi vội xen vào. “Tôi trông thấy hết từ đầu đến cuối. Nó mới trèo lên được một đoạn ngắn cũn mà.”

“Nó đá con. Nó định giết con.”

Người phụ nữ cũng quay người, đưa mắt nhìn ra chỗ ngọn cây.

“Nó chỉ bị trượt chân thôi,” tôi nhắc lại.

“Lẽ ra con không nên làm những chuyện ngớ ngẩn như thế, Akira,” người phụ nữ giận dữ nói. “Trèo cây là việc rất nguy hiểm.”

“Nó định giết con.”

“Con không bao giờ được trèo cây nữa.”

Thằng bé tiếp tục khóc thút thít.

⁎ ⁎ ⁎

Ở các thành phố Nhật Bản, các chủ nhà hàng, chủ phòng trà và các chủ tiệm đều ngóng đọi đến lúc màn đêm buông xuống, về mặt này thì ở nước Anh kém xa; trước cả khi ánh sáng mặt trời kịp tan, đèn lồng đã xuất hiện trên các ô cửa sổ, biển hiệu được thắp sáng phía trên lối vào. Buổi tối hôm ấy, khi chúng tôi về đến phố, Nagasaki đã rực sáng trong muôn sắc màu của cuộc sống ban đêm; chúng tôi đã rời khỏi Inasa lúc chiều muộn và ăn tối tại nhà hàng nằm ở tầng trệt của cửa hàng bách hóa Hamaya. Sau đó, vẫn còn lưu luyến một ngày vui, chúng tôi thấy mình cứ tiếp tục tản bộ trên các con ngõ nhỏ, không vội vã đến trạm xe điện ngay. Hồi ấy, tôi nhớ việc các cặp đôi nắm tay nhau ngoài đường cho thiên hạ thấy - điều tôi và Jiro chưa từng làm - đã trở thành một thứ mốt, nên trên đường đi, chúng tôi thấy rất nhiều cặp đôi như vậy đang tìm thú vui đêm. Bầu trời chuyển sang màu tím nhạt quen thuộc của những đêm hè.

Có rất nhiều quầy bán cá và vào khoảng thời gian ấy, khi các thuyền đánh cá đang về cảng, người ta thường bắt gặp những người đàn ông len lỏi qua các ngõ nhỏ đông nghịt, trên vai mang những chiếc giỏ đựng đầy cá tươi mới bắt. Chính trên một con ngõ đầy rác và đông đặc người đang tản bộ, chúng tôi đã thấy quầy kujibiki ấy. Vì tôi không thích kujibiki và vì ở nước Anh này không có trò gì tương tự - ở các hội chợ thì may ra - nên nếu không phải vì những ký ức về buổi tối ấy thì hẳn tôi đã quên biến sự tồn tại của trò chơi này.

Chúng tôi đứng xem ở cuối đám đông. Một phụ nữ đang bế bổng một cậu bé lên hai, ba tuổi; trên sân khấu, một người đàn ông buộc khán tay quanh đầu đang cầm bát cúi xuống chỗ thằng bé. Thằng bé cố gắng nhặt ra một chiếc vé trong lòng bát nhưng dường như không biết để làm gì. Nó cầm vé trong tay, ngây ngô nhìn các gương mặt phấn khích quanh mình. Người đàn ông buộc khăn tay liền cúi thấp hơn, nói gì đó với thằng bé khiến những người đứng quanh cười rộ. Cuối cùng, bà mẹ hạ con xuống, lấy chiếc vé khỏi tay thằng bé và đưa cho người đàn ông. Chiếc vé thắng một thỏi son môi, người phụ nữ hớn hở cười và nhận giải thưởng.

Mariko đang nhón chân, cô nhìn các giải thưởng được bày phía cuối quầy. Đột nhiên, nó quay lại nhìn Sachiko nói, “Con muốn mua vé.”

“Phí tiền, Mariko.”

“Con muốn mua vé.” Thái độ của nó có vẻ khẩn thiết lạ lùng. “Con muốn thử chơi kujibiki.”

“Đây, Mariko này.” Tôi đưa cho nó một đồng xu.

Nó quay lại nhìn tôi, hơi ngạc nhiên. Rồi nó nhận đồng xu và lách qua đám đông tới gần quầy.

Thêm vài người nữa thử vận may; một phụ nữ thắng thanh kẹo; một người đàn ông trung niên thắng quả bóng cao su. Rồi đến lượt Mariko.

“Đến lượt cháu rồi này, công chúa nhỏ” - người đàn ông thong thả lắc chiếc bát - “nhắm mắt lại rồi thật tập trung nghĩ về con gấu bông cỡ bự đang ngồi kia nhé.”

“Cháu không muốn con gấu,” Mariko nói.

Người đàn ông nhăn mặt hài hước, mọi người cười rộ lên. “Cháu không muốn con gấu bông xù lông kia sao? Chà chà, công chúa nhỏ ơi, thế thì cháu muốn gì?”

Mariko chỉ về phía cuối quầy. “Cái giỏ,” nó nói.

“Cái giỏ hả?” Người đàn ông nhún vai. “Được thôi, công chúa ạ, nhắm mắt thật chặt và nghĩ tới cái giỏ của mình nhé. Sẵn sàng chưa?”

Vé của Mariko thắng một chậu hoa. Nó quay lại chỗ chúng tôi đứng, đưa tôi phần thưởng của mình.

“Cháu không thích sao?” tôi hỏi. “Cháu thắng mà.”

“Cháu muốn cái giỏ cơ. Lũ mèo con cần giỏ riêng rối.

“À ra thế.”

Mariko quay sang nhìn mẹ. “Con muốn thử lần nữa.”

Sachiko thở dài. “Muộn rồi đấy.”

“Con muốn thử. Chỉ một lần nữa thôi.”

Một lần nữa, con bé lại lách qua đám đông lên gần bục. Trong lúc đứng chờ, Sachiko quay sang bảo tôi:

“Buồn cười thật, nhưng chị có ấn tượng hơi khác về bác ấy. Ý chị là bác Fujiwara ấy.”

“Dạ?”

Sachiko khẽ nghiêng đầu nhìn qua đám khán giả.

“Không, Etsuko,” cô nói, “chị e là mình không bao giờ nghĩ về bác ấy theo cách của em đâu. Chị có cảm tưởng bạn em là một người đã mất hết tất cả mọi thứ trên đời.”

“Nhưng sự thật không phải thế,” tôi nói.

“Vậy sao? thế bác ấy còn có thể trông đọi vào cái gì nữa đây hả Etsuko? Bác ấy sống vì cái gì?”

“Bác ấy có quán mì. Chẳng to tát gì, nhưng cái quán rất có ý nghĩa với bác ấy.”

“Cái quán ấy ư?”

“Và bác ấy còn có con trai nữa. Sự nghiệp của anh ấy đầy hứa hẹn.”

Sachiko lại nhìn về phía quầy, “Ừ, chắc thế,” cô nói, nở một nụ cười mệt mỏi. “Chắc là bác ấy còn có con trai nữa.”

Lần này, Mariko thắng một cây bút chì. Nó quay lại, mặt mũi ủ dột. Chúng tôi chuẩn bị lên đường, nhưng Mariko vẫn tiếp tục ngoái nhìn quầy kujibiki.

“Thôi nào,” Sachiko nói. “Đến lúc cô Etsuko phải về nhà rồi.”

“Con muốn thử một lần nữa. Chỉ một lần nữa thôi.”

Sachiko sốt ruột thở dài rồi nhìn tôi. Tôi nhún vai cười.

“Thôi được,” Sachiko nói. “Thử một lần nữa đi.”

Vài người nữa thắng thêm một số giải thưởng. Một phụ nữ thắng hộp phấn trang điểm, phần thưởng phù hợp quá khiến mọi người ồ lên tán thưởng. Thấy Mariko xuất hiện lần thứ ba, người đàn ông bịt khăn trên đầu lại làm mặt trêu chọc.

“Chà chà, công chúa nhỏ lại quay lại rồi! vẫn muốn chiếc giỏ hả? Cháu không thích con gấu xù lông sao?”

Mariko không nói gì, chỉ đợi người đàn ông chìa bát vé ra. Sau khi con bé đã chọn xong, người đàn ông xem xét chiếc vé của nó một cách cẩn thận rồi ngoái nhìn chỗ bày các phần thưởng. Anh ta nhìn kỹ chiếc vé một lần nữa và cuối cùng cũng gật đầu.

“Cháu không thắng chiếc giỏ, nhưng cháu đã thắng… giải thưởng lớn!”

Xung quanh rộ lên tiếng cười và tiếng vỗ tay. Người đàn ông đi vào sau quầy rồi quay lại với một thứ trông giống một chiếc hộp gỗ lớn.

“Cho mẹ cháu cất rau quả nhé!” anh ta tuyên bố, với đám đông hơn là với riêng Mariko, rồi giơ món quà lên cao trong giây lát. Cạnh tôi, Sachiko cười phá lên và vỗ tay tán thưởng cùng mọi người. Mọi người rẽ ra, tạo một lối đi cho Mariko mang phần thưởng về chỗ.

Sachiko vẫn còn cười khi chúng tôi đi tiếp. Cô cười nhiều đến nỗi chảy cả nước mắt. Sau khi lau nước mắt, cô nhìn chiếc hộp.

“Nhìn mới kỳ cục làm sao,” cô nói, đưa cho tôi xem.

Chiếc hộp có kích cỡ tương tự một thùng đựng cam và nhẹ tới mức đáng ngạc nhiên; gỗ nhẵn nhụi nhưng chưa được đánh véc ni, một mặt có hai nắp trượt bằng lưới thép.

“Biết đâu sẽ có lúc có ích vào việc gì đó,” tôi nói, lấy tay kéo một bên nắp sang.

“Con thắng một giải thưởng lớn nhé,” Mariko nói.

“Ừ, giỏi lắm,” Sachiko đáp.

“Có lần cháu thắng một chiếc kimono,” Mariko bảo tôi. “Ở Tokyo, có lần cháu thắng một chiếc kimono.”

“Và giờ cháu lại thắng nữa.”

“Etsuko, em xách túi giúp chị được không. Để chị bê cái hộp này về nhà.”

“Con thắng giải thưởng lớn nhé,” Mariko nói.

“Ừ, con rất giỏi,” mẹ con bé đáp rồi khẽ cười.

Chúng tôi rời khỏi quầy kujibiki. Đường phố rải đầy giấy báo bị vứt lung tung và đủ các loại rác rưởi.

“Lũ mèo con sống trong hộp cũng được, đúng không mẹ?” Mariko nói. “Mình đặt thảm vào trong, thế là cái hộp sẽ thành nhà của chúng.”

Sachiko nghi ngờ nhìn chiếc hộp mình đang bê trên tay. “Mẹ không biết chúng có thích hay không đâu.”

“Đấy sẽ là nhà của chúng. Rồi khi nào mình chuyển đến nhà bác Yasuko, mình có thể chở chúng trong hộp.”

Sachiko nở một nụ cười mệt mỏi.

“Được phải không mẹ? Mình có thể mang theo lũ mèo trong hộp.”

“Ừ, chắc là được,” Sachiko đáp. “Được, được thôi. Mình sẽ mang lũ mèo trong hộp.”

“Nghĩa là mình có thể giữ chúng phải không?”

“Ừ, mình có thể giữ lũ mèo con. Mẹ tin là cha của bác Yasuko sẽ không phản đối chuyện này.”

Mariko chạy lên phía trước một chút, rồi đứng chờ chúng tôi.

“Nghĩa là mình không phải tìm nhà mới cho bọn mèo con nữa đúng không?”

“Không, giờ thì không. Mẹ con mình sẽ chuyển đến nhà bác Yasuko, nên ta có thể giữ lũ mèo lại.”

“Mình sẽ không phải tìm chủ mới. Mình có thể giữ hết cả đàn mèo. Mình sẽ cho chúng vào hộp và mang theo, đúng không mẹ?”

“Đúng,” Sachiko đáp. Rồi cô hất đầu ra phía sau và lại cất tiếng cười.

⁎ ⁎ ⁎

Tôi thường thấy mình nhớ lại nét mặt Mariko tối hôm ấy khi ngồi trên xe điện về nhà. Nó nhìn ra ngoài cửa sổ, tựa trán vào kính; gương mặt như một bé trai hiện ra trong ánh đèn thành phố loang loáng lướt qua phía ngoài. Con bé không nói gì suốt chuyến xe về nhà, còn tôi và Sachiko chỉ nói chuyện rất ít. Tôi nhớ Sachiko đã hỏi thế này:

“Chồng em liệu có cáu em không?”

“Có thể lắm,” tôi khẽ cười và trả lời. “Nhưng hôm qua em đã nói có thể hôm nay sẽ về muộn.”

“Quả là một ngày dễ chịu.”

“Đúng thế. Cứ cho Jiro ngồi đấy mà cáu. Hôm nay em rất vui.”

“Ta phải đi thêm lần nữa, Etsuko ạ.”

“Đúng thế, chắc chắn rồi.”

“Em nhớ phải đến thàm chị sau khi chị đã chuyển nhà nhé.”

“Vâng, em sẽ đến.”

Rồi chúng tôi lại im lặng. Một lát sau đó, khi xe điện giảm tốc độ chuẩn bị dừng, tôi cảm thấy hình như Sachiko giật mình. Cô đang nhìn về phía cuối toa, nơi hai ba người đã ra đứng sẵn ở cửa xuống. Một phụ nữ đang đứng đó nhìn Mariko. Cô ta khoảng ba mươi tuổi, khuôn mặt xương xương, vẻ mệt mỏi. Có thể cho là cô ta chỉ tình cờ nhìn Mariko, và nếu Sachiko không phản ứng thì tôi đã chẳng ngờ ngợ. Trong lúc đó, Mariko vẫn nhìn ra cửa sổ, không để ý tới người phụ nữ kia.

Nhận ra Sachiko đang nhìn mình, người phụ nữ quay mặt đi. Xe điện dừng lại, cửa mở và cô ta xuống xe.

“Chị có quen cô ấy không?” tôi hỏi khẽ.

Sachiko khẽ cười. “Không. Chị nhầm.”

“Chị nhầm cô ấy với ai à?”

“Chỉ trong giây lát thôi. Thậm chí còn chẳng giống chút nào.” Cô lại cười rồi nhìn ra ngoài xem chúng tôi đang ở đâu.

Chương tám

Giờ đây nghĩ lại, tôi mới nhận ra rõ lý do khiến thầy Ogata ở lại với chúng tôi lâu đến thế vào mùa hè năm ấy. Vì hiểu rõ tính tình con trai nên chắc ông đã nhận ra chiến thuật của Jiro với chuyện bài báo của Shigeo Matsuda; chồng tôi đơn giản chỉ đang đợi thầy Ogata quay về nhà ở Fukuoka và thế là toàn bộ câu chuyện sẽ chìm vào quên lãng. Trong khi đó, anh vẫn luôn mau mắn tỏ ra đồng tình, rằng cần phải dứt khoát và cương quyết trước một cuộc tấn công vào thanh danh gia đình như thế, rằng anh cũng quan tâm tới vấn đề này không kém gì cha mình, và rằng anh sẽ viết thư cho bạn học cũ ngay khi có thời gian. Giờ nhìn lại tôi mới nhận ra, đây luôn là cách phản ứng đặc trưng của Jiro mỗi khi phải đối đầu với bất cứ hoàn cảnh nào tiềm ẩn rắc rối. Nếu không phải vì nhiều năm sau đó, anh cũng có cách hành xử tương tự khi phải đối diện với một cuộc khủng hoảng khác trong đời, thì có lẽ tôi đã không bao giờ rời khỏi Nagasaki. Tuy nhiên, dù sao, đấy là một câu chuyện khác.

Tôi đã thuật lại vài chi tiết trong buổi tối hôm hai người bạn say rượu của chồng mình đến nhà khiến ván cờ của Jiro và thầy Ogata phải dang dở. Đêm hôm ấy, khi đang chuẩn bị đi ngủ, tôi bỗng cảm thấy một thôi thúc mãnh liệt muốn nói chuyện với Jiro về toàn bộ cái vụ Shigeo Matsuda; mặc dù tôi không muốn Jiro phải viết một lá thư anh không hề muốn, nhưng càng ngày tôi càng thấy anh nên bày tỏ lập trường rõ ràng hơn với cha mình. Tuy nhiên, tôi đã kiềm chế không nhắc tới chủ đề này vào đêm hôm ấy, cũng như nhiều lần trước đó. Thứ nhất là, chồng tôi hẳn sẽ coi tôi không có quyền đưa ra nhận xét về một vấn đề như thế. Hơn nữa, vào tầm ấy buổi tối, Jiro lúc nào cũng mệt mỏi và cứ cố gắng bắt chuyện sẽ chỉ khiến anh trở nên nóng nảy mà thôi. Và dù sao chăng nữa, bản chất mối quan hệ giữa chúng tôi chưa bao giờ cho phép chúng tôi bàn bạc cởi mở với nhau những việc tương tự.

Suốt cả ngày hôm sau, thầy Ogata chỉ ở trong nhà, dành nhiều thời gian nghiên cứu ván cờ mà theo lời ông đã bị ngắt quãng vào đúng giai đoạn quyết định đêm hôm trước. Rồi tối hôm ấy, khoảng một giờ sau khi kết thúc bữa tối, ông lại mang bàn cờ ra rồi một lần nữa bắt đầu nghiên cứu các quân cờ. Một lần, ông ngẩng lên nói với chồng tôi:

“Jiro này. Vậy là ngày mai là một ngày trọng đại đấy nhỉ.”

Jiro ngước lên từ tờ báo đang đọc và cười nhạt. “Có gì đâu mà phải làm quá lên,” anh nói.

“Vớ vẩn nào. Là ngày trọng đại với con đấy. Tất nhiên rồi, con có trách nhiệm phải làm hết sức mình cho công ty, nhưng theo cha, bản thân việc ấy đã là một thắng lợi rồi, cho dù kết quả ngày mai có ra sao. Được đề nghị làm đại diện cho công ty vào thời điểm này, khi con vừa mới bắt đầu sự nghiệp, chắc chắn là không phải chuyện thường đâu, kể cả vào thời buổi ngày nay.”

Jiro nhún vai. “Con cũng nghĩ vậy. Tất nhiên là, kể cả nếu mọi chuyện ngày mai diễn ra vô cùng thuận lợi thì cũng không có gì đảm bảo con sẽ được thăng chức. Nhưng chắc là người quản lý công ty đã khá hài lòng với những nỗ lực của con trong năm nay.”

“Cứ nghe mọi người nói thì cha thấy ông ấy rất tin tưởng ở con đấy. Con nghĩ mọi chuyện ngày mai sẽ ra sao?”

“Con hy vọng sẽ suôn sẻ. Tới thời điểm này, mọi bên liên quan cần hợp tác với nhau. Đúng ra mà nói, cuộc họp ngày mai chỉ nhằm đặt nền móng cho các cuộc thương thảo thực sự sẽ diễn ra vào mùa thu. Không có gì đặc biệt cả.”

“Chà, ta phải chờ xem sự thể sẽ ra sao. Giờ thì Jiro này, sao ta không kết thúc ván cờ này đi nhỉ. Ta đã chơi ít nhất là ba hôm rồi.”

“À vâng, đúng thế, ván cờ. Tất nhiên là cha hiểu, dù ngày mai con có thành công thế nào đi chăng nữa, điều đó không có nghĩa con sẽ được thăng chức, đúng không.”

“Tất nhiên là cha hiểu, Jiro, cha hiểu chứ. Chính cha cũng đã vươn lên trong một nghề nghiệp đầy cạnh tranh mà. Cha hiểu rất rõ. Có lúc những người hoàn toàn không có thực lực so với mình thì lại được chọn vì ưu ái. Nhưng đừng để những chuyện như thế khiến con thoái chí. Cứ kiên nhẫn và con sẽ chiến thắng. Giờ thì hoàn thành nốt ván cờ này được không nhỉ.”

Chồng tôi đưa mắt nhìn bàn cờ nhưng không tỏ vẻ muốn lại gần. “Con nhớ là cha sắp thắng,” anh nói.

“Ừ, con đang bị dồn vào thế bí, nhưng không phải không có cách, chỉ cần con tìm ra thôi. Jiro, con có nhớ lần đầu tiên cha dạy con chơi cờ, cha luôn nhắc con không được dùng quân xe quá sớm không? Thế mà con vẫn mắc đúng lỗi ấy. Con thấy không?”

“Quân xe, vâng. Đúng như cha nói.”

“Nhân tiện cha muốn nói thế này, Jiro. Cha không nghĩ là con tính trước các nước đi, đúng không? Con có nhớ cha đã từng bỏ công bỏ sức để bắt con tính trước ít nhất là ba nước không? Nhưng cha nghĩ con đã bỏ qua bài học đó.”

“Tính trước ba nước ư? À, chắc là con đã bỏ qua thật. Con không phải một chuyên gia như cha, cha biết đấy. Dù sao thì, cứ coi là cha đã thắng.”

“Thực tế là ngay từ đầu đã thấy rõ rành rành con đã chẳng tính nước nào hết, Jiro ạ. Cha đã bảo con bao nhiêu lần rồi? Một hảo thủ cần phải biết tính trước ít nhất là ba nước đi.”

“Vâng, hẳn là thế.”

“Ví dụ nhé, tại sao con không đi con mã vào đây? Jiro, nhìn này, con thậm chí còn chẳng buồn nhìn. Con có nhớ vì sao con đi quân cờ này vào chỗ này không?”

Jiro liếc mắt nhìn bàn cờ. “Nói thật với cha là con không nhớ,” Jiro đáp. “Chắc lúc đó phải có lý do hợp lý nào đó.”

“Lý do hợp lý nào đó sao? Vớ vẩn, Jiro. Mấy nước cờ đầu con vẫn còn tính trước, cha thấy mà. Lúc ấy, con thực sự có chiến lược. Nhưng ngay khi cha phá được thế đó của con là con bỏ cuộc và bắt đầu chơi từng nước một. Con không nhớ những gì cha luôn nhắc con sao? Chơi cờ cốt yếu nhất là phải giữ được chiến lược mạch lạc và chặt chẽ. Là không được bỏ cuộc khi đối thủ phá được kế hoạch của ta, mà phải lập tức nghĩ ra kế hoạch thay thế. Quân tướng bị dồn chưa phải là đã kết thúc. Ván cờ chỉ được định đoạt khi người chơi từ bỏ mọi chiến lược của anh ta. Khi các quân của anh ta đứng rời rạc, chúng không còn một mục tiêu chung nào nữa, chúng đi từng nước đon lẻ, thì đó chính là lúc anh ta đã thua.”

“Vâng, thưa cha, con công nhận. Con đã thua. Giờ thì ta quên chuyện này đi được chưa ạ?”

Thầy Ogata đưa mắt nhìn tôi, sau đó nhìn Jiro. “Con nói năng thế là sao? Cha đã nghiên cứu ván cờ này rất kỹ cả ngày hôm nay và cha thấy có ba cách cho con thoát nguy đấy.”

Chồng tôi hạ tờ báo xuống. “Thứ lỗi cho con nếu con hiểu sai,” anh nói, “nhưng con tin là cha vừa mới nói rằng người chơi nào không duy trì được một chiến lược mạch lạc thì không thể tránh khỏi thua cuộc. Mà như cha đã nói đi nói lại, mỗi lần đến lượt là con chỉ nghĩ được một nước, nên dường như tiếp tục chơi sẽ là thừa. Giờ, nếu cha cho phép, con muốn đọc nốt bản tin này.”

“Jiro, đấy chính là tư tưởng chủ bại. Cha vừa nói với con, còn xa con mới thua ván này. Con nên lập kế hoạch phòng thủ ngay, để còn thoát hiểm và phản công lại cha chứ. Jiro, ngay từ hồi bé, con đã hay có tư tưởng chủ bại rồi. Cha từng hy vọng đã giúp con bỏ được tính ấy, nhưng rồi bây giờ nó lại trở lại, sau bao nhiêu năm trời.”

“Tha lỗi cho con, nhưng con không thấy tư tưởng chủ bại có liên quan gì tới ván cờ này. Đây chỉ là một trò chơi…”

“Có thể nó chỉ là một trò chơi. Nhưng nó lại giúp một người cha hiểu rõ con trai mình. Người cha sẽ nhận ra ngay những nết xấu xuất hiện ở con trai. Đây hoàn toàn không phải phẩm chất cha thấy tự hào ở con, Jiro ạ. Con bỏ cuộc ngay khi chiến lược đầu tiên bị phá giải. Rồi khi bị đẩy vào thế phòng thủ thì con lại dỗi không muốn chơi tiếp nữa. Giống hệt kiểu của con hồi lên chín.”

“Cha ơi, chuyện này vớ vẩn quá. Con có nhiều việc quan trọng cần làm hơn là suốt ngày nghĩ đến bàn cờ.”

Jiro hơi lớn tiếng và trong giây lát, thầy Ogata có vẻ ngạc nhiên.

“Có thể cha thì không sao, cha ạ,” chồng tôi nói tiếp. “Cha có cả ngày để nghĩ ngợi viển vông về các chiến lược và các mánh chơi. Cá nhân con muốn dùng thời gian của mình vào những việc khác quan trọng hơn.”

Dứt lời, chồng tôi quay lại đọc báo. Cha anh tiếp tục nhìn con trai mình, nét mặt sửng sốt. Rồi cuối cùng, thầy Ogata bắt đầu cười.

“Thôi nào, Jiro,” ông nói, “cha con ta quát lác lẫn nhau như hai bà hàng tôm hàng cá vậy.” Ông lại cười to. “Như hai bà hàng tôm hàng cá.”

Jiro không ngẩng lên.

“Thôi nào, Jiro, không cãi cọ gì nữa. Nếu con không muốn kết thúc ván này thì thôi vậy.”

Chồng tôi vẫn không tỏ vẻ gì đã nghe thấy những gì cha mình vừa nói.

Thầy Ogata lại cười. “Thôi được, con thắng. Chúng ta sẽ không chơi nữa. Nhưng để cha chỉ cho con biết cách phá cái thế bí vặt vãnh này như thế nào. Con có ba cách. Cách thứ nhất cũng là cách đơn giản nhất và cha gần như không có cách nào ngăn được. Nhìn này, Jiro, nhìn đây mà xem. Jiro, nhìn này, cha đang chỉ cho con đây này.”

Jiro tiếp tục lờ đi. Trông anh chỉ thấy đang nghiêm túc đắm chìm vào việc đọc. Anh giở một trang rồi tiếp tục đọc.

Thầy Ogata gật đầu một mình rồi cười thầm. “Hệt như hồi nó còn nhỏ,” ông nói. “Khi không được làm theo ý mình là nó dỗi và không ai làm gì được nó nữa.” Ông quay đầu nhìn sang chỗ tôi ngồi rồi cười một cách kỳ cục. Rồi ông lại nhìn con trai. “Jiro, nhìn này. Ít nhất hãy để cha chỉ cho con thấy cái này. Rất đơn giản.”

Đột nhiên, chồng tôi quăng tờ báo sang bên, tiến về phía cha mình. Rõ là anh muốn hất tung bàn cờ cùng các quân cờ trên đó xuống sàn. Nhưng trước khi ra được chỗ bàn cờ anh đã vụng về đá đổ ấm trà nằm ngay bên cạnh. Bình trà lăn lông lốc, nắp bình lạch cạch roi ra, nước trà lênh láng trên mặt sàn tatami. Không hiểu chuyện gì vừa xảy ra, Jiro xoay lưng, nhìn chằm chằm chỗ nước trà đổ. Rồi anh quay lại, quắc mắt nhìn bàn cờ. Thấy các quân cờ vẫn yên vị trong ô hình như chỉ khiến anh tức giận hơn. Trong giây lát, tôi đinh ninh anh sẽ tìm cách hất đổ bàn cờ lần nữa. Rốt cuộc anh đứng phắt dậy, giật lấy tờ báo rồi không nói một lời, bỏ ra khỏi phòng.

Tôi chạy vội ra chỗ trà đổ. Một ít nước trà đã kịp ngấm vào tấm đệm Jiro ngồi khi nãy. Tôi dịch đệm ra, dùng mép tạp dề chà chà chỗ bị thấm nước.

“Hệt như hồi bé,” thầy Ogata nói. Anh mắt như nở một nụ cười yếu ớt. “Trẻ con lớn lên thành người lớn nhưng tính tình thì không thay đổi là mấy.”

Tôi sang bếp lấy khăn. Khi tôi quay lại, thầy Ogata vẫn ngồi nguyên như cũ, ánh mắt vẫn phảng phất nụ cười kia. Ông đang trân trân nhìn vào vũng nước trà đọng trên sàn tatami và như đang chìm đắm trong suy nghĩ. Quả thực, hình ảnh vũng trà đổ ấy dường như làm ông mê mải, khiến tôi lưỡng lự một chút trước khi quỳ xuống lau khô.

“Đừng lo lắng về chuyện này, Etsuko ạ,” cuối cùng ông cũng lên tiếng. “Chẳng đáng để con bận tâm đâu.”

“Vâng ạ.” Tôi tiếp tục lau sàn tatami.

“Thôi, cha nghĩ ta cũng nên đi nghỉ sớm thôi nhỉ. Thỉnh thoảng đi ngủ sớm cũng tốt.”

“Vâng.”

“Con đừng bận tâm về chuyện này nhé, Etsuko. Rồi con sẽ thấy, sáng mai là Jiro sẽ quên hết cho mà xem. Cha vẫn nhớ rõ những cơn giận dỗi của nó. Nói thực lòng, chứng kiến cảnh tượng ấy khiến cha bồi hồi. Khiến cha nhớ đến nó hồi còn bé. Đúng, chỉ thế thôi cũng đủ khiến ta nhớ lại ngày xưa.”

Tôi tiếp tục lau nước trà.

“Nhưng Etsuko này,” ông nói. “Con không nên bận tâm vì chuyện chẳng đâu vào đâu này nhé.”

⁎ ⁎ ⁎

Tôi không nói gì với chồng cho đến tận sáng hôm sau. Anh vừa ăn sáng vừa thỉnh thoảng đưa mắt nhìn tờ báo buổi sáng tôi đặt cạnh bát anh. Anh nói rất ít, không nhắc gì đến chuyện cha mình vẫn chưa ra khỏi phòng. Về phần tôi, tôi cố lắng nghe xem có động tĩnh gì phát ra từ phòng thầy Ogata hay không nhưng chẳng nghe thấy gì.

“Em hy vọng mọi chuyện hôm nay sẽ suôn sẻ,” tôi nói sau khi cả hai đã im lặng vài phút.

Chồng tôi nhún vai. “Chẳng có gì to tát,” anh nói. Rồi ngẩng lên nhìn tôi: “Anh muốn đeo cái cà vạt lụa đen nhưng hình như em làm gì nó rồi thì phải. Anh muốn em đừng động đến cà vạt của anh nữa.”

“Chiếc cà vạt lụa đen phải không? vẫn treo trên giá cùng những cà vạt khác của anh mà.”

“Giờ thì không thấy đâu. Anh chỉ muốn em đừng suốt ngày động đến chúng nữa.”

“Chiếc cà vạt lụa phải nằm ở đó cùng các cà vạt khác chứ,” tôi nói. “Em đã ủi nó hôm kia mà, vì em biết anh muốn đeo nó vào hôm nay, nhưng em nhớ đã cẩn thận cất vào chỗ cũ. Anh có chắc không thấy nó ở đó không?”

Chồng tôi sốt ruột thở dài rồi lại nhìn xuống mặt báo. “Cũng chẳng sao,” anh nói. “Đành dùng chiếc này vậy.”

Anh tiếp tục ăn trong im lặng. Trong khi đó, vẫn không thấy bóng thầy Ogata đâu. Cuối cùng, tôi đứng lên, tới trước cửa phòng ông nghe ngóng. Sau vài giây không thấy động tĩnh gì, tôi định kéo cửa mở ra một chút thì chồng tôi quay lại nói:

“Em định làm gì thế? Anh không có cả buổi sáng ngồi chờ đâu nhé.” Anh đẩy chén trà về phía trước.

Tôi lại ngồi xuống, dẹp bát đũa anh đã dùng xong sang một bên rồi rót chút trà. Anh hớp nhanh, mắt vẫn liếc qua trang đầu tờ báo.

“Hôm nay là ngày quan trọng với nhà ta,” tôi nói. “Em hy vọng mọi chuyện sẽ diễn ra tốt đẹp.”

“Chẳng có gì to tát,” chồng tôi nói mà không ngẩng lên nhìn.

Tuy vậy, trước khi ra khỏi nhà, Jiro cũng cẩn thận soi gương ngoài hành lang, chỉnh lại cà vạt, kiểm tra cằm để biết chắc mình đã cạo râu sạch sẽ. Sau khi anh ra khỏi nhà, tôi lại ra trước cửa phòng thầy Ogata đứng lắng nghe, vẫn chẳng nghe thấy gì.

“Cha ơi?” tôi khẽ gọi.

“À, Etsuko đấy à,” tiếng thầy Ogata vọng ra từ trong phòng. “Lẽ ra cha phải biết con sẽ không cho cha nằm biếng chứ nhỉ.”

Phần nào nhẹ nhõm, tôi sang bếp pha một bình trà mới rồi sắp bữa sáng cho thầy Ogata. Khi cuối cùng cũng ngồi xuống bên bàn ăn, ông nhận xét với vẻ bình thản:

“Cha đoán Jiro đã đi làm.”

“Vâng, anh ấy đi được một lúc lâu rồi ạ. Con đã định bỏ bữa sáng của cha đi rồi cơ đấy. Con tưởng cha con sẽ lười đến nỗi phải đến trưa mới dậy cơ.”

“Này, con đừng quá đáng thế, Etsuko. Bao giờ bằng tuổi cha, thỉnh thoảng con sẽ muốn được nghỉ ngơi đôi chút. Hơn nữa, ở đây với con, cha thấy mình cứ như đang trong kỳ nghỉ vậy.”

“Thôi, con sẽ tha thứ cho tội lười nhác của cha, nhưng chỉ lần này thôi nhé.”

“Cha sẽ không có cơ hội được nằm nướng trên giường thế này khi về Fukuoka,” ông nói rồi cầm đũa lên. Rồi ông lại thở dài. “Cha nghĩ đã đến lúc nên lên đường rồi.”

“Về nhà ư? Nhưng có gì mà cha phải vội hả cha?”

“Thật đấy, cha thực sự nên thu xếp chuẩn bị về nhà. Có rất nhiều việc đang chờ cha.”

“Việc ư? Việc gì ạ?”

“À, đầu tiên nhé, cha phải làm cửa trượt mới cho hiên nhà. Rồi đến vườn đá, cha còn chưa bắt đầu được tẹo nào. Đá được chuyển đến vài tháng trước mà vẫn đang nằm ngoài vườn chờ cha.” Ông thở dài rồi bắt đầu ăn. “Về đến nhà thì chắc chắn cha khỏi được nghỉ ngoi thoải mái thế này.”

“Nhưng cha đâu cần phải về ngay, đúng không cha? Cái vườn đá đợi thêm chút nữa cũng có sao đâu ạ-”

“Con ngoan quá, Etsuko ạ. Nhưng cha không còn mấy thời gian nữa rồi. Mùa thu này chắc em chồng của con và chồng nó sẽ lại tới thăm cha. Cha phải hoàn thành hết những việc kia trước khi các em con tới. Năm ngoái và năm kia, hai đứa đều đến thăm cha vào mùa thu. Vì thế, cha đoán năm nay chúng nó sẽ lại đến.”

“Con hiểu.”

“Đúng, cả hai hẳn sẽ lại muốn đến thăm cha vào mùa thu này. Tầm đấy là tiện nhất cho chồng Kikuko. Còn Kikuko thì luôn viết trong thư nó rất tò mò muốn xem nhà mới của cha thế nào.”

Thầy Ogata gật đầu rồi tiếp tục ăn. Tôi ngồi nhìn ông một lúc.

“Cô Kikuko mới gắn bó với cha làm sao, cha nhỉ,” tôi nói. “Lặn lội từ tận Osaka xa xôi. Chắc là cô ấy nhớ cha lắm.”

“Cha đoán là thỉnh thoảng nó cũng muốn tách khỏi cha chồng một thời gian. Cha không thể nghĩ ra lý do gì khác khiến nó phải đi xa đến thế.”

“Cha xấu tính quá, cha ạ. Con dám chắc là cô ấy nhớ cha mà. Rồi con sẽ nói cho cô ấy biết những gì cha vừa nói.”

Thầy Ogata cười to. “Nhưng sự thật là thế mà. Ông già Watanabe cai quản hai đứa như lãnh chúa phong kiến vậy. Cứ xuống thăm cha là chúng lại kể không bao giờ dứt chuyện ông ấy càng ngày càng quá quắt. Riêng phần mình thì cha quý ông ấy, nhưng đúng là ông ấy giống hệt một viên lãnh chúa cao tuổi. Cha nghĩ hai đứa thích sống ở một nơi thế này, Etsuko ạ, một căn hộ thế này, cho riêng mình. Các cặp vợ chồng trẻ không sống cùng cha mẹ cũng không phải điều xấu. Ngày càng nhiều cặp vợ chồng ra riêng như thế. Thanh niên chẳng đứa nào muốn bị các ông già độc đoán nắm đầu nắm cổ đến hết đời.”

Như thể sực; nhớ còn thức án trong bát, thầy Ogata lại vội vã ăn. Ăn xong, ông đứng dậy lại gần cửa sổ. Ông cứ đứng đó một lúc, quay lưng lại phía tôi, mắt nhìn phong cảnh bên ngoài. Rồi ông mở cửa đón thêm không khí vào phòng và hít một hơi thật sâu.

“Cha có hài lòng với ngôi nhà mới không cha?” tôi hỏi.

“Nhà của cha ấy hả? Có, có chứ. Như cha đã nói, phải làm thêm cái này cái kia. Nhưng nhà mới này nhỏ gọn hơn nhiều. Ngôi nhà ở Nagasaki quá lớn với một ông già sống một mình.”

Ông tiếp tục nhìn ra ngoài cửa sổ; trong ánh sáng ban ngày gay gắt, tôi chỉ thấy đầu và vai ông tạo thành một đường viền mờ ảo.

“Nhưng thật là một ngôi nhà đẹp, nhà cũ ấy cha,” tôi nói. “Lần nào có dịp đi về phía ấy là con vẫn dừng chân ngắm nó. Thực ra là tuần trước, trên đường từ quán của bác Fujiwara về nhà, con đã đi qua đó.”

Tôi tưởng ông không nghe thấy gì vì ông vẫn im lặng nhìn ra cảnh vật bên ngoài. Nhưng một lát sau, ông lên tiếng:

“Trông thế nào, ngôi nhà cũ ấy?”

“À, thì vẫn thế. Chủ mới chắc rất thích nhà ấy nguyên trạng như khi cha rời đi.”

Ông hơi quay lại nhìn tôi. “Còn hai cây đỗ quyên thì sao, Etsuko? Hai cây đỗ quyên vẫn được trồng trước cổng nhà chứ?” Ánh sáng chói vẫn khiến tôi không thể nhìn rõ nét mặt ông, nhưng giọng nói khiến tôi nghĩ ông đang mỉm cười.

“Đỗ quyên ư?”

“Ừ, nhưng đúng là chẳng có lý do gì để con nhớ đến chúng.” Ông lại quay ra nhìn cửa sổ rồi dang hai tay ra. “Ngày ấy, cha trồng chúng ở hai bên cổng ra vào. Cái ngày chuyện ấy cuối cùng đã được quyết định.”

“Chuyện gì được quyết định ạ?”

“Chuyện con và Jiro sẽ kết hôn. Nhưng cha chưa bao giờ kể con nghe về hai cây đỗ quyên, nên đúng là muốn con sẽ nhớ chúng thì thật là vô lý.”

“Cha trồng đỗ quyên cho con sao? Cha ơi, thế thì cha chu đáo quá. Nhưng không, đúng là cha chưa bao giờ kể cho con nghe.”

“Nhưng Etsuko, con là người muốn cha trồng mà.” Ông lại quay nhìn tôi. “Thực tế là, con gần như đã bắt cha trồng chúng ở cổng.”

“Cái gì cơ ạ?” - tôi cười - “Con bắt cha trồng ư?”

“Đúng, con bắt cha mà. Cứ như thể cha là thợ làm vườn ấy. Con không nhớ sao? Lúc cha tưởng mọi chuyện đã được lo liệu ổn thỏa và cuối cùng con đã sắp trở thành con dâu của cha, thì con bảo cha còn một việc nữa, đấy là con sẽ không sống ở một ngôi nhà không có đỗ quyên trồng trước cổng. Và nếu cha không trồng đỗ quyên thì không có cưới xin gì nữa. Thế là cha còn biết làm gì nữa? Cha lập tức ra ngoài trồng đỗ quyên.”

Tôi bật cười. “Cha nhắc thì con cũng mang máng nhớ ra. Nhưng cha nói thế nào ấy chứ, làm gì có chuyện con bắt cha phải trồng.”

“Có chứ, con bắt cha đấy Etsuko ạ. Con nói sẽ không sống trong một ngôi nhà không có đỗ quyên trồng trước cổng.” Ông lùi khỏi cửa sổ, tới ngồi đối diện với tôi như trước. “Đúng thế đấy Etsuko ạ,” ông nói, “cứ như thể cha là thợ làm vườn ấy.”

Cả hai chúng tôi cùng cười, tôi bắt đầu rót trà.

“Cha thấy đấy, con lúc nào cũng thích nhất đỗ quyên,” tôi nói.

“Đúng. Con cũng từng nói thế.”

Tôi rót trà xong, cả hai chúng tôi ngồi im một lúc, quan sát hơi nóng bốc lên từ hai chén trà.

“Hồi ấy con hoàn toàn không biết gì về kế hoạch của Jiro,” tôi nói.

“Ừ.”

Tôi đặt một đĩa bánh nhỏ cạnh chén trà của ông. Thầy Ogata mỉm cười nhìn chỗ bánh. Cuối cùng, ông nói:

“Đỗ quyên lớn lên rất đẹp. Nhưng tất nhiên rồi, lúc ấy con đã chuyển đi chỗ khác. Nhưng các cặp vợ chồng trẻ sống riêng hoàn toàn không phải là xấu. Cứ nhìn Kikuko và chồng nó mà xem. Hai đứa rất muốn có được nơi ở nhỏ xinh cho riêng mình, nhưng đừng hòng ông Watanabe chấp nhận. Đúng là một ông lãnh chúa già.”

“Bây giờ ngồi nghĩ con mới nhớ ra đúng là có đỗ quyên trước cổng nhà khi con đi qua tuần trước. Chắc chủ nhà mới cũng đồng ý với con. Cổng nhà là phải có đỗ quyên.”

“Cha rất vui vì chúng vẫn ở đó.” Thầy Ogata nhấp một ngụm trà. Rồi ông thở dài, và cười mà nói:

“Watanabe đúng là một ông lãnh chúa già khó tính.”

⁎ ⁎ ⁎

Ngay sau bữa sáng, thầy Ogata đề nghị tôi cùng ông vào thăm Nagasaki - “như khách du lịch thường làm”, theo cách nói của ông. Tôi đồng ý ngay và chúng tôi lên xe điện vào thành phố. Tôi nhớ chúng tôi đã ghé thăm một triển lãm nghệ thuật. Sau đó, trước buổi trưa một chút, chúng tôi tới thăm tượng đài hòa bình tại công viên lớn không xa trung tâm thành phố là bao.

Công viên thường được gọi là “Công viên Hòa bình” - tôi chưa bao giờ tìm hiểu xem đây có phải tên chính thức hay không. Và quả thực, bất chấp tiếng chim hót và tiếng trẻ con cười đùa, vạt cây xanh mênh mông ấy vẫn toát ra một vẻ trang nghiêm. Các vật cảnh thông thường như cây bụi hay đài phun nước được hạn chế ở mức thấp nhất, khiến nơi này có vẻ khắc khổ; bãi cỏ bằng phẳng, bầu trời mùa hè trải rộng, và tượng đài - một bức tượng đá trắng khổng lồ tưởng nhớ những người đã thiệt mạng bởi quả bom nguyên tử - sừng sững trông coi lãnh địa của mình.

Bức tượng trông tựa một vị thần Hy Lạp lực lưỡng ngồi trong tư thế sải rộng hai tay. Tay phải bức tượng chỉ lên trời, nơi quả bom rơi xuống; cánh tay còn lại dang rộng về bên trái với ý nghĩa muốn chặn đứng các thế lực xấu xa. Mắt tượng nhắm lại nguyện cầu.

Tôi luôn có cảm giác bức tượng hơi nặng nề quá khổ và cũng chưa bao giờ liên hệ được hình ảnh của nó với những gì xảy ra vào ngày quả bom rơi xuống cùng những ngày kinh hoàng kế tiếp. Nhìn từ xa, bức tượng trông có vẻ khôi hài, giống một cảnh sát đang điều tiết giao thông hơn. Với tôi, nó chỉ là một bức tượng không hơn, và mặc dù đa số người dân sống ở Nagasaki dường như đều công nhận thiện ý của bức tượng này, nhưng tôi ngờ cảm giác chung của họ cũng không khác gì mình. Và giờ đây, nếu có lúc nào tình cờ nhớ lại bức tượng trắng khổng lồ ở Nagasaki đó, tôi đều thấy ký ức của mình phần nhiều nằm trong buổi đến thăm Công viên Hòa bình cùng thầy Ogata sáng hôm ấy, cùng sự việc liên quan tới tấm bưu thiếp của ông.

“Trong ảnh thì trông không ấn tượng lắm nhỉ,” tôi nhớ thầy Ogata nói vậy khi cầm tấm bưu thiếp chụp bức tượng ông vừa mua. Chúng tôi đang đứng cách đài tưởng niệm khoảng năm mươi mét. “Cha đã định gửi bưu thiếp từ lâu rồi,” ông nói tiếp. “Chẳng bao lâu nữa cha sẽ trở lại Fukuoka, nhưng cha nghĩ vẫn nên gửi. Etsuko, con có bút không? Có lẽ cha nên gửi ngay, nếu không chắc chắn cha sẽ quên mất.”

Tôi tìm được bút trong túi xách tay. Chúng tôi ngồi xuống một chiếc ghế băng gần đó. Khi thấy ông không rời mắt khỏi mặt sau bỏ trống của tấm bưu thiếp, cầm bút mãi mà không biết viết gì, tôi bỗng thấy tò mò. Một hoặc hai lần, tôi thấy ông đưa mắt nhìn lên bức tượng như muốn tìm cảm hứng. Cuối cùng, tôi hỏi ông:

“Cha gửi thiệp cho một người bạn ở Fukuoka à?”

“À, chỉ là một người quen thôi.”

“Trông cha tội lỗi lắm nhé,” tôi nói. “Con tự hỏi không biết cha mình đang viết thư cho ai.”

Thầy Ogata ngẩng lên, vẻ mặt sửng sốt. Rồi ông phá lên cười. “Tội lỗi ư? Thật ấy hả?”

“Có ạ, rất tội lỗi. Con tự hỏi không biết cha làm gì khi không ai để mắt đến mình.”

Thầy Ogata vẫn tiếp tục cười to. Ông cười nhiều đến nỗi tôi cảm giác chiếc ghế rung lên. Rồi ông bình tĩnh lại một chút: “Được thôi, Etsuko. Con bắt quả tang cha rồi đấy. Con bắt quả tang cha đang viết cho girlfriend của mình rồi đấy” - ông dùng từ tiếng Anh. “Bắt tại trận luôn.” Ông lại bắt đầu cười.

“Con vẫn luôn nghi cha sống một cuộc đời đầy hấp dẫn ở Fukuoka mà.”

“Phải lắm, Etsuko ạ” - ông vẫn chưa dứt hẳn con cười - “một cuộc đời cực kỳ hấp dẫn.” Rồi ông hít một hơi sâu, nhìn xuống tấm bưu thiếp một lần nữa. “Con biết không, cha thực sự không biết nên viết gì. Có lẽ cha cứ gửi nguyên thế này, chẳng cần viết gì là xong. Suy cho cùng, cha chỉ muốn cho bà ấy biết tượng đài trông thế nào thôi mà. Nhưng mà nghĩ lại thì làm thế có vẻ bất nhã quá.”

“Chà, con không thể cho cha lời khuyên được, trừ phi cha nói cho con biết người phụ nữ bí ẩn ấy là ai.”

“Etsuko, người phụ nữ bí ẩn này có một nhà hàng nhỏ ở Fukuoka. Vì gần nhà nên cha thường đến đó ăn tối. Thỉnh thoảng, cha nói chuyện với bà ấy. Bà ấy là người dễ chịu và cha đã hứa sẽ gửi bưu thiếp có hình đài tưởng niệm hòa bình cho bà ấy. Cha e là chuyện chỉ có thế thôi.”

“Con hiểu rồi, thưa cha. Nhưng con vẫn nghi ngờ.”

“Một phụ nữ có tuổi khá dễ chịu, nhưng sau một thời gian thì cha thấy hơi phiền. Nếu cha là khách hàng duy nhất, bà ấy sẽ đứng đó nói chuyện đến hết bữa ăn mới thôi. Không may là gần nhà cha không có nhiều nơi thích họp cho cha ăn tối. Con thấy đấy, Etsuko, nếu con chỉ cho cha cách nấu nướng như con đã hứa thì cha sẽ không phải chịu đựng mấy người kiểu đó nữa.”

“Nhưng vô ích cha à,” tôi đáp và cười. “Vì cha sẽ không bao giờ học nổi nấu ăn.”

“Bậy nào. Con sợ cha sẽ giỏi hơn con thì có. Con ích kỷ quá đấy, Etsuko ạ. Thôi, để cha xem nào” - ông lại nhìn tấm bưu thiếp - “cha nói gì với bà ấy bây giờ nhỉ?”

“Cha có nhớ bác Fujiwara không?” tôi hỏi. “Bác ấy giờ có một quán mì. Gần nhà cũ của cha đấy.”

“Có, cha có nghe nói. Thật là tiếc. Một người ở địa vị bác ấy giờ phải mở quán mì.”

“Nhưng bác ấy rất thích được bận bịu với công việc ấy. Bác ấy vẫn thường hỏi thăm cha.”

“Thật tiếc quá đi mất,” ông lặp lại. “Chồng bác ấy là một con người lỗi lạc. Cha rất nể ông ấy. Thế mà bây giờ, bác ấy phải mở quán mì. Lạ đời thật.” Ông lắc đầu buồn rầu. “Cha muốn ghé qua gửi lời thăm hỏi, nhưng lại nghĩ bác ấy sẽ thấy khó xử. Ý cha là trong hoàn cảnh hiện tại của bác ấy.”

“Cha ơi, bác ấy có xấu hổ vì phải mở quán mì đâu. Bác ấy tự hào về nó lắm. Bác ấy nói cả đời vẫn muốn được làm kinh doanh, dù nhỏ mấy cũng được. Con tin là bác ấy sẽ mừng lắm nếu cha đến thăm.”

“Quán của bác ấy ở Nakagawa phải không?”

“Vâng. Gần nhà cũ của cha.”

Thầy Ogata dường như suy nghĩ về lời đề nghị này một lúc lâu. Rồi ông quay sang nhìn tôi nói, “Cũng được, Etsuko. Đến thăm bác ấy đi.” Ông viết thật nhanh lên tấm bưu thiếp rồi trả bút cho tôi.

“Ý cha là đi luôn bây giờ sao?” Tôi hơi ngạc nhiên vì thái độ dứt khoát đột ngột của ông.

“Đúng, sao không chứ?”

“Được ạ. Chắc bác ấy sẽ cho ta ăn trưa luôn.”

“Đúng, có thể đấy. Nhưng cha không muốn làm người phụ nữ tốt bụng ấy phải thấy bẽ bàng.”

“Bác ấy sẽ rất vui nếu được làm bữa trưa cho cha con mình.”

Thầy Ogata gật đầu nhưng không nói gì trong giây lát. Rồi ông thận trọng lên tiếng, “Thật ra thì, Etsuko ạ, đã từ lâu cha vẫn muốn đến thăm Nakagawa. Cha muốn gặp một người ở đó.”

“Vậy sao?”

“Cha tự hỏi không biết tầm này cậu ta có ở nhà không.”

“Cha muốn gặp ai, thưa cha?”

“Shigeo. Shigeo Matsuda. Đã lâu rồi cha định bụng sẽ đến gặp cậu ta. Có thể cậu ta về nhà ăn cơm, nếu thế biết đâu cha sẽ gặp được cậu ta. Thế thì sẽ hay hơn là làm phiền cậu ta ở trường.”

Thầy Ogata chăm chú nhìn bức tượng mấy phút liền, nét mặt hơi có vẻ bối rối. Tôi ngồi im, nhìn ồng xoay xoay tấm bưu thiếp trong tay. Rồi đột nhiên, ông đập tay vào đầu gối, đứng dậy.

“Đúng rồi, Etsuko ạ,” ông nói. “Thế này đi. Ta sẽ thử tìm gặp Shigeo trước, sau đó sẽ tới thăm bác Fujiwara.”

⁎ ⁎ ⁎

Chắc khi chúng tôi lên chuyến xe điện đến Nakagawa thì trời đã sang trưa; toa xe đồng đến ngột ngạt, đường phố bên ngoài đầy ngộn những đoàn người đi ăn trưa. Nhưng chúng tôi càng đi xa khỏi trung tâm thành phố thì hành khách càng thưa dần. Đến khi tới ga cuối cùng ở Nakagawa thì chỉ còn vài người trên xe.

Bước xuống khỏi xe, thầy Ogata dừng lại một lát, tay xoa cằm. Thật khó nói ông đang thưởng thức cảm giác được trở về cố quận, hay đơn giản ông chỉ đang cố nhớ đường tới nhà Shigeo Matsuda. Chúng tôi đang đứng trên một sân bê tông, bao quanh có vài toa xe điện trống không. Trên đầu chúng tôi là một mê cung các dây điện màu đen chạy ngang dọc giữa không trung. Ánh mặt trời đổ xuống dữ dội khiến vỏ toa xe quét sơn sáng chói lên.

“Nóng thế nhỉ,” thầy Ogata nhận xét, lấy tay lau trán. Rồi ông bắt đầu đi, dẫn tôi về phía một dãy nhà nằm ở đầu kia của sân ga.

Nhiều năm đã trôi qua nhưng quận Nakagawa vẫn không thay đổi là bao. Chúng tôi đi theo những dãy phố hẹp quanh co, hết leo lên lại leo xuống. Nhà cửa - nhiều căn trông vẫn rất quen thuộc với tôi - được xây dựng ở bất cứ vị trí nào đất đai vùng đồi cho phép; một số đậu bấp bênh trên dốc, số khác lại chen chân vào những góc hẹp không ngờ tới. Nhiều ban công phơi đầy chăn màn và quần áo. Chúng tôi tiếp tục đi, qua những ngôi nhà bề thế hơn, nhưng không đi qua nhà cũ của thầy Ogata cũng như ngôi nhà tôi từng sống với cha mẹ mình. Tôi chợt nhận ra hình như thầy Ogata cố tình chọn lối này để không phải đi qua hai nơi đó.

Tôi không nghĩ mình đã đi bộ quá mười hoặc mười lăm phút cả thảy, nhưng mặt trời và những ngọn đồi dốc khiến tôi vô cùng mệt mỏi. Cuối cùng, chúng tôi dừng lại giữa chừng một lối đi rất dốc. Thầy Ogata vẫy tôi vào đứng dưới bóng râm một cái cây rậm rạp ngay bên vỉa hè. Rồi ông chỉ tay qua đường, vào một ngôi nhà đã cũ nhưng trông đẹp mắt với mái ngói lớn dốc xuống đúng kiểu truyền thống.

“Nhà Shigeo đấy,” ông nói. “Cha quen cha cậu ta. Theo những gì cha biết thì mẹ cậu ta vẫn sống ở đây.” Rồi thầy Ogata lại bắt đầu xoa cằm như lúc vừa bước xuống khỏi xe điện. Tôi không nói gì, chỉ đứng chờ.

“Rất có thể cậu ta không về nhà,” thầy Ogata nói. “Có thể cậu ta nghỉ trưa cùng các đồng nghiệp trong phòng giáo viên.”

Tôi tiếp tục im lặng đứng chờ. Thầy Ogata cũng đứng cạnh tôi, chằm chằm nhìn ngôi nhà. Cuối cùng, ông nói:

“Etsuko, từ đây đến chỗ bác Fujiwara còn bao xa? Con có biết không?”

“Chỉ phải đi bộ vài phút là tới nơi.”

“Giờ nghĩ kỹ, cha thấy có lẽ con nên đến đó trước, rồi cha sẽ đến gặp con sau. Chắc làm thế là tốt hơn cả.”

“Cũng được. Nếu cha muốn vậy.”

“Cha vô tâm quá, đã không nghĩ gì đến con.”

“Con có phải người tàn tật đâu hả cha.”

Ông cười vội rồi lại đưa mắt nhìn ngôi nhà. “Cha nghĩ thế là hay hơn cả,” ông nhắc lại. “Con đi trước đi.”

“Cũng được ạ.”

“Cha không nghĩ sẽ mất nhiều thời gian đâu. Thực ra” - ông lại nhìn sang ngôi nhà - “Thực ra, hay là con đứng đây chờ đến lúc cha kéo chuông. Nếu thấy cha vào thì con hãy tới đợi ở nhà bác Fujiwara. Cha thật vô tâm quá đi mất.”

“Không sao mà cha. Giờ thì cha nghe kỹ nhé, nếu không, cha sẽ không bao giờ tìm được quán mì đâu. Cha có nhớ phòng khám bác sĩ ngày xưa không?”

Nhưng thầy Ogata không nghe tôi nữa. Bên kia đường, cổng đã mở, một thanh niên gầy gò đeo kính xuất hiện. Anh ta mặc áo sơ mi, tay ôm một chiếc cặp nhỏ. Anh ta nheo mắt khi bước chân ra nắng, rồi cúi xuống lục cặp. Shigeo Matsuda trông gầy hơn và trẻ hơn so với hình ảnh trong trí nhớ của tôi từ những lần gặp mặt hiếm hoi ngày trước.

Chương chín

Shigeo Matsuda cài khóa cặp rồi lơ đãng đưa mắt nhìn xung quanh trước khi qua đường sang vỉa hè nơi chúng tôi đang đứng. Anh ta có thấy chúng tôi nhưng không nhận ra nên cứ tiếp tục đi.

Thầy Ogata nhìn theo. Rồi khi người thanh niên ấy đã đi thêm được vài mét, ông cất tiếng gọi, “Này, Shigeo!”

Shigeo Matsuda dừng chân, quay lại nhìn. Rồi anh ta lại gần chỗ chúng tôi, vẻ mặt bối rối.

“Em khỏe không, Shigeo?”

Người thanh niên chăm chú nhìn qua cặp kính rồi phá lên cười vui vẻ.

“Ôi, thầy Ogata! Thật ngạc nhiên hết sức!” Anh ta cúi chào rồi chìa tay ra. “Thật là một bất ngờ tuyệt vời. Lại cả Etsuko nữa! Em khỏe không? Em rất vui khi được gặp thầy và em ạ.”

Chúng tôi cúi chào nhau, anh ta bắt tay cả hai cha con tôi. Rồi anh ta quay sang thầy Ogata:

“Có phải thầy đang định đến nhà thăm em không ạ? Xui quá, giờ nghỉ trưa của em sắp hết rồi.” Anh ta nhìn đồng hồ. “Nhưng không sao, chúng ta có thể vào nhà trò chuyện vài phút cũng được.”

“Không, không,” thầy Ogata vội vã đáp. “Đừng để bọn thầy làm ảnh hưởng công việc của em. Thầy chỉ tình cờ đi qua đây và bỗng nhớ ra em sống ở phố này thôi mà. Thầy vừa chỉ cho Etsuko nhà em đấy.”

“Em mời thầy vào nhà, em vẫn còn vài phút nữa. Ít nhất, thầy hãy cho phép em được mời thầy dùng trà. Ngoài này oi ả quá.”

“Không, không. Em còn phải đi làm.”

Trong giây lát, hai người đàn ông đứng nhìn nhau.

“Mọi việc thế nào hả Shigeo?” Thầy Ogata hỏi. “Công việc ở trường ra sao?”

“À, vẫn vậy thôi ạ. Thầy biết rồi còn gì. Thầy Ogata này, em hy vọng thầy đang vui hưởng tuổi nghỉ hưu thầy nhỉ? Em hoàn toàn không biết thầy đang ở Nagasaki. Dạo này em với Jiro không liên lạc với nhau là mấy.” Rồi anh ta quay sang nói với tôi: “Anh cứ muốn viết thư suốt, nhưng toàn quên thôi.”

Tôi mỉm cười đưa ra một lời nhận xét lịch sự chung chung. Rồi hai người đàn ông lại nhìn nhau.

“Trông thầy vẫn mạnh khỏe lắm, thầy Ogata ạ,” Shigeo Matsuda nói. “Thầy có thích Fukuoka không ạ?”

“Có, đấy là một thành phố đẹp. Em biết đấy, quê của thầy mà.”

“Thật sao?”

Lại im lặng nữa. Rồi thầy Ogata nói, “Đừng để thầy với Etsuko làm phiền em. Thầy rất hiểu nếu em phải đi ngay.”

“Không, không, em vẫn còn vài phút nữa. Tiếc quá thầy và em không tới sớm hơn một chút. Hay là thầy ghé thăm em trước khi rời khỏi Nagasaki nhé.”

“Được, thầy sẽ cố gắng. Nhưng thầy phải đến thăm nhiều người quá.”

“Vâng, em hiểu mà.”

“Mẹ em có được khỏe không?”

“Có ạ, mẹ em vẫn khỏe. Cảm ơn thầy.”

Hai người lại im lặng một lát.

“Thầy rất mừng vì mọi chuyện đều tốt đẹp,” thầy Ogata cuối cùng cũng nói. “Đúng thế, thầy với Etsuko đang đi qua đây, thầy vừa bảo Etsuko kia là nhà em. Thực lòng mà nói, thầy đang nhớ hồi xưa, em vẫn thường qua chơi với Jiro, hồi hai đứa còn bé ấy.”

Shigeo Matsuda cười to. “Thời gian trôi đi nhanh quá thầy nhỉ?” anh ta nói.

“Đúng thế. Thầy cũng vừa nói thế với Etsuko. Thực ra, thầy đang định nói với Etsuko một chuyện kỳ cục. Trông thấy nhà em thầy mới nhớ ra. Một chuyện rất kỳ cục.”

“Vậy ạ?”

“Đúng. Thầy chợt nhớ ra khi thấy nhà em, chuyện chỉ có vậy thôi. Em thấy đấy, hôm nọ thầy có đọc thứ này. Là một bài báo trong tạp chí. Tập san Giáo dục mới, hình như tên như thế.”

Người thanh niên không nói gì trong giây lát, rồi anh ta chỉnh lại tư thế và đặt cặp xuống đất.

“Vậy đấy,” anh ta nói.

“Đọc xong mà thầy khá ngạc nhiên. Thực ra là thầy thấy khá sửng sốt.”

“Vâng, em cũng nghĩ thầy sẽ thấy vậy.”

“Thật là lạ đời, Shigeo. Thật là lạ đời.”

Shigeo Matsuda hít một hơi thật sâu, đưa mắt nhìn xuống đất. Anh ta gật đầu nhưng không nói gì.

“Đã mấy hôm nay, thầy định đến gặp em để nói chuyện.” Thầy Ogata tiếp tục. “Nhưng tất nhiên, thầy cứ quên suốt. Shigeo, hãy nói thật cho thầy biết, em có tin một chữ nào trong những gì em viết hay không? Hãy giải thích cho thầy biết điều gì đã khiến em viết như thế. Giải thích cho thầy nghe, Shigeo, để thầy được yên tâm quay về nhà ở Fukuoka. Ngay vào lúc này, thầy đang rất bối rối.”

Shigeo Matsuda đang lấy mũi giày hẩy một viên sỏi trên vỉa hè. Cuối cùng, anh ta thở dài, ngẩng lên nhìn thầy Ogata và chỉnh lại cặp kính.

“Đã có rất nhiều thay đổi trong mấy năm qua,” anh ta nói.

“Chà, tất nhiên rồi. Thầy cũng biết thế. Em trả lời thế là sao, Shigeo?”

“Thầy Ogata, hãy cho phép em được giải thích.” Anh ta dừng lời và lại nhìn xuống đất. Rồi anh ta gãi tai. “Thầy à, thầy phải hiểu mới được. Đến giờ, đã có rất nhiều thứ thay đổi. Và mọi thứ vẫn đang tiếp tục thay đổi. Chúng ta đang sống ở một thời kỳ khác với ngày xưa, khi… khi thầy vẫn là một nhân vật có nhiều ảnh hưởng.”

“Nhưng Shigeo này, cái đó thì có liên quan gì? Mọi thứ có thể thay đổi, nhưng tại sao em phải viết một bài báo như thế? Thầy đã làm gì xúc phạm đến em bao giờ chưa?”

“Không ạ, chưa bao giờ. Ít nhất là với riêng cá nhân em.”

“Thầy cũng nghĩ thế. Em có nhớ ngày thầy giới thiệu em với hiệu trưởng trường của em không? Chưa lâu lắm đâu, phải không? Hay có lẽ cũng đã thuộc về một thời đại khác?”

“Thầy Ogata” - Shigeo Matsuda đã lên giọng và dường như thái độ của anh ta bắt đầu phảng phất vẻ uy quyền - “Thầy Ogata, giá thầy đến sớm hơn một giờ nữa. Nếu vậy, em đã có điều kiện giải thích đầy đủ hơn. Giờ thì không đủ thời gian để nói cho rõ mọi sự nữa rồi. Nhưng hãy cho phép em được nói thế này. Vâng, em đã tin và vẫn đang tin vào tất cả những gì mình viết trong bài báo đó. Vào thời của thầy, trẻ em Nhật Bản được dạy những điều khủng khiếp. Chúng phải nghe những điều dối trá nguy hại nhất. Tệ hơn cả, chúng được dạy không được quan sát, không được chất vấn. Và đó là lý do vì sao đất nước ta đã chìm đắm trong một đại họa ghê gớm nhất trong lịch sử của mình.”

“Ta đã thua trong cuộc chiến tranh,” thầy Ogata ngắt lời anh ta, “nhưng đó không phải là lý do ta phải bắt chước kẻ thù. Chúng ta thua vì ta không có đủ súng ống và xe tăng, không phải vì dân tộc ta hèn nhát, không phải vì xã hội ta nông cạn. Em không biết đâu, Shigeo ạ, những người như thầy, như Tiến sĩ Endo, người cũng bị em nhục mạ trong bài báo, đã phải làm việc vất vả đến thế nào. Các thầy tha thiết với đất nước và hăng say làm việc để đảm bảo những giá trị đúng đắn được bảo tồn và truyền lại cho đời sau.”

“Em không nghi ngờ những điều đó, em không nghi ngờ sự chân thành và nỗi vất vả của thầy. Em chưa bao giờ nghi ngờ điều đó. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, nghị lực và nhiệt huyết của thầy lại đi theo một con đường lầm lạc, một con đường tai họa. Thầy hẳn không nhận ra đâu, nhưng em e đó là sự thực. Cũng may giờ tất cả đã là quá khứ, và chúng ta nên thấy may mắn vì điều đó.”

“Thật là lạ đời, Shigeo. Sao em có thể tin như thế? Ai dạy em nói những điều này?”

“Thầy Ogata, xin thầy hãy thành thực với chính mình. Tận đáy lòng, chắc thầy hiểu những gì em nói là hoàn toàn đúng. Và công bằng mà nói, cũng không nên trách khi thầy không nhận ra những hậu quả thực sự từ hành động của mình. Vào thời điểm đó, rất ít người hiểu mọi sự đang đi tới chỗ nào, và những người đó đã phải ngồi tù vì dám nói lên suy nghĩ của mình. Nhưng giờ họ đã được trả lại tự do và họ sẽ dẫn chúng em tới buổi bình minh mới.”

“Buổi bình minh mới ư? Em nói linh tinh cái gì thế?”

“Giờ em phải đi rồi. Em rất tiếc vì ta không thể thảo luận thêm được nữa.”

“Thế này là thế nào, Shigeo? Làm sao em có thể nói thế? Rõ ràng em hoàn toàn không biết những nỗ lực và cống hiến mà những người như Tiến sĩ Endo dành cho công việc. Hồi ấy em mới chỉ là một đứa trẻ, làm sao em biết được mọi sự thế nào? Làm sao em biết các thầy đã cho đi và đã đạt được những gì?”

“Thật ra, tình cờ là em lại không hề xa lạ với một số khía cạnh nhất định trong sự nghiệp của thầy. Ví dụ, việc sa thải và bỏ tù năm giáo viên ở Nishizaka. Vào tháng Tư năm 1938, nếu em nhớ không nhầm. Nhưng các thầy giáo ấy giờ đã được tự do và họ sẽ giúp chúng em vươn tới buổi bình minh mới. Nhưng thôi, giờ thì em phải xin phép thầy.” Anh ta cầm cặp lên rồi lần lượt cúi chào chúng tôi. “Cho em gửi lời hỏi thăm Jiro,” anh ta nói thêm rồi quay người bỏ đi.

Thầy Ogata nhìn theo người thanh niên đi khuất xuống đồi. Ông cứ đứng nguyên tại chỗ thêm một lúc nữa, không nói một lời. Rồi ông quay sang nhìn tôi, mắt nheo cười.

“Bọn thanh niên mới tự tin làm sao,” ông nói. “Chắc hồi trẻ cha cũng thế. Luôn tin tưởng vào quan điểm của mình.”

“Cha này,” tôi nói. “Có lẽ ta nên đến thăm bác Fujiwara đi. Đến lúc ta cần ăn trưa rồi.”

“Ừ, tất nhiên rồi, Etsuko. Cha thật vô tâm quá, bắt con phải đứng ngoài trời nắng nóng. Đúng thế, hãy đi gặp người phụ nữ tốt bụng ấy thôi. Cha sẽ rất vui khi gặp lại bác ấy.”

Chúng tôi xuống đồi rồi đi qua một cây cầu gỗ bắc qua dòng sông hẹp. Dưới cầu, trẻ em đang nô đùa bên bờ sông, vài đứa cầm cần câu cá. Tôi nói với thầy Ogata:

“Anh ta nói toàn những thứ nhảm nhí.”

“Ai cơ? Ý con là Shigeo ấy hả?”

“Một sự nhảm nhí đê tiện. Con nghĩ cha đừng để ý làm gì, một chút cũng không.”

Thầy Ogata cười to nhưng không nói gì.

⁎ ⁎ ⁎

Như lệ thường, vào thời điểm đó trong ngày, khu vực mua sắm trong quận luôn đông đúc người qua lại. Bước chân vào khoảng sân có mái che của quán mì, tôi rất vui khi thấy vài bàn ăn đã đầy khách. Thấy chúng tôi, bác Fujiwara băng qua sân ra đón.

“Trời ơi, thầy Ogata,” bác kêu lên, lập tức nhận ra cha tôi, “Thật tuyệt vời làm sao khi được gặp lại thầy. Đã lâu quá rồi, phải không?”

“Quả là đã lâu lắm rồi,” thầy Ogata cúi người đáp trả cái cúi chào của bác Fujiwara. “Đúng thế, đã lâu lắm rồi.

Tôi rất ngạc nhiên khi thấy họ chào đón nhau nồng ấm như thế, vì theo như tôi biết, thầy Ogata và bác Fujiwara chưa bao giờ quá thân thiết. Họ cứ cúi chào nhau mãi không thôi, rồi bác Fujiwara quay vào trong lấy đồ ăn mời chúng tôi.

Bác quay lại với hai bát mì còn bốc khói rồi xin lỗi vì không có món gì ngon hơn đãi chúng tôi. Thầy Ogata cúi mình tỏ lòng biết ơn rồi bắt đầu ăn.

“Tôi tưởng bà đã quên tôi lâu rồi cơ, bà Fujiwara ạ,” ông nở một nụ cười khi đưa ra lời nhận xét. “Quả đã lâu lắm rồi.”

“Được gặp lại thầy thế này vui quá,” bác Fujiwara nói, ghé ngồi bên ghế của tôi. “Etsuko bảo tôi dạo này thầy sống ở Fukuoka. Tôi đã có dịp đến Fukuoka vài lần. Đúng là một thành phố đẹp thầy nhỉ?”

“Đúng, đúng thế. Fukuoka là nơi tôi sinh ra và lớn lên.”

“Fukuoka là quê thầy sao? Nhưng thầy đã sống và làm việc ở đây bao năm trời, thầy Ogata. Chẳng lẽ chúng tôi ở Nagasaki không là gì với thầy sao?”

Thầy Ogata cười và nghiêng đầu sang bên. “Một người có thể làm việc và cống hiến cho một nơi, nhưng rồi cuối cùng” - ông nhún vai và mỉm cười một cách bâng khuâng - “Đến cuối cùng, người ta vẫn muốn trở lại nơi mình đã sinh ra và lớn lên.”

Bác Fujiwara gật đầu thấu hiểu. Rồi bác nói, “Thầy Ogata này, tôi đang nhớ đến thời thầy còn là hiệu trưởng trường Suichi. Hồi xưa, nó sợ thầy lắm.”

Thầy Ogata cười. “Có, tôi nhớ Suichi con trai bà rất rõ. Một cậu bé thông minh. Rất thông minh.”

“Thầy thực sự vẫn nhớ nó sao, thầy Ogata?”

“Có chứ, tất nhiên rồi, tôi vẫn nhớ Suichi. Cậu ấy chăm chỉ. Một cậu bé ngoan.”

“Vâng, nó là một thằng bé ngoan ngoãn.”

Thầy Ogata cầm đũa chỉ vào bát. “Ngon quá bà ạ,” ông nói.

“Đâu có. Tôi rất tiếc vì không có món gì ngon hơn mời thầy.”

“Không, tôi nói thật đấy, ngon lắm.”

“Để xem nào,” bác Fujiwara nói, “hồi ấy có một cô giáo. Cô ấy rất tốt với Suichi. Tên cô ấy là gì nhỉ? Suzuki, hình như là thế, cô Suzuki. Thầy có biết cô ấy giờ này thế nào không hở thầy Ogata?”

“Cô Suzuki hả? À, có, tôi vẫn nhớ cô ấy. Nhưng tôi e là giờ tôi cũng không biết cô ấy đang ở đâu.”

“Cô ấy rất tốt với Suichi. Còn có một thầy giáo khác nữa, tên là Kuroda. Một thầy giáo trẻ tuyệt vời.”

“Kuroda…” thầy Ogata chậm rãi gật đầu. “À đúng rồi, Kuroda. Tôi vẫn nhớ cậu ấy. Một thầy giáo xuất sắc.”

“Đúng vậy, một thầy giáo trẻ rất đáng nể. Chồng tôi rất ấn tượng với thầy giáo ấy. Thầy có biết giờ này thầy ấy thế nào rồi không?”

“Kuroda…” Thầy Ogata vẫn đang gật gù một mình. Một tia nắng rọi vào mặt ông, soi rõ rất nhiều nếp nhăn quanh mắt. “Kuroda, để tôi nhớ xem. Có một lần, tôi tình cờ gặp cậu ấy. Hồi đầu chiến tranh. Chắc cậu ấy đã đi lính. Từ đó, tôi không nghe được tin tức gì nữa. Đúng thế, một thầy giáo giỏi. Có quá nhiều người từ thời ấy đến giờ tôi không còn biết tin tức gì nữa.”

Có người gọi bác Fujiwara, chúng tôi nhìn theo bác vội vã băng qua sân tới bàn ăn của khách. Bác đứng đó cúi chào một lúc, rồi dọn bát đũa trên bàn mang vào bếp.

Thầy Ogata nhìn theo rồi lắc đầu. “Thấy bác ấy thế này thật xót xa,” ông nói khẽ. Tôi không nói gì, chỉ tiếp tục ăn. Rồi thầy Ogata nghiêng người qua mặt bàn hỏi tôi: “Etsuko, con nói tên con trai bác ấy là gì ấy nhỉ? Ý cha là cậu còn sống ấy.”

“Kazuo,” tôi thì thào.

Ông gật đầu và quay lại với bát mì.

Lát sau bác Fujiwara trở ra. “Tiếc quá tôi không có món gì ngon hơn mời thầy,” bác nói.

“Vớ vẩn nào,” thầy Ogata đáp. “Món mì này rất ngon. Cậu Kazuo dạo này sao rồi?”

“Cũng ổn. Sức khỏe của cháu rất tốt và cháu rất yêu thích công việc của mình thầy ạ.”

“Tuyệt lắm. Etsuko nói với tôi cậu ấy làm việc cho một công ty sản xuất động cơ ô tô.”

“Vâng, công việc của cháu rất tốt. Còn nữa, cháu cũng đã bắt đầu nghĩ tới chuyện tái hôn.”

“Thật vậy sao?”

“Cháu nó từng nói sẽ không bao giờ kết hôn nữa, nhưng bây giờ, cháu bắt đầu biết nhìn về tương lai rồi. Vẫn chưa có ai cụ thể, nhưng ít nhất là cháu đã bắt đầu tính chuyện lâu dài.”

“Làm thế là hợp lý rồi,” thầy Ogata nói. “Cậu ấy vẫn còn trẻ, đúng không?”

“Tất nhiên. Cháu vẫn còn cả một cuộc đời phía trước.”

“Tất nhiên rồi. Cả một cuộc đời đang chờ đón cậu ấy. Bà phải tìm cho cậu ấy một cô gái trẻ tử tế, bà Fujiwara ạ.”

Bác Fujiwara cười to. “Thầy đừng nghĩ tôi chưa thử. Nhưng thời buổi ngày nay, các cô gái khác nhiều lắm. Mọi thứ thay đổi quá nhiều và quá nhanh khiến tôi ngạc nhiên quá đỗi.”

“Quả có vậy, bà nói rất đúng. Đám gái trẻ ngày nay đều rất cứng đầu. Suốt ngày chỉ nói đến máy giặt và thời trang kiểu Mỹ. Etsuko đây cũng không khác mấy.”

“Cha nói linh tinh quá đấy cha ạ.”

Bác Fujiwara lại cười rồi nói, “Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên nghe nói đến máy giặt, tôi không thể tưởng tượng nổi ai lại đi rước một thứ như thế về nhà. Bỏ ra từng ấy tiền trong khi hai tay còn đủ khỏe thì quá lắm. Nhưng tôi biết Etsuko sẽ không đồng tình đâu.”

Tôi định nói gì đó nhưng thầy Ogata đã lên tiếng trước: “Để tôi kể cho bà nghe chuyện này,” ông nói, “một chuyện tôi nghe được hôm nọ từ một cậu, thực ra chính là một đồng nghiệp của Jiro. Chuyện xảy ra vào lần bầu cử vừa rồi, vợ cậu ấy không chịu đồng ý với chồng về việc nên bầu cho đảng nào. Cậu ấy phải đánh vợ, thế mà cô ta vẫn không chịu nhượng bộ. Thế là cuối cùng mỗi người bầu cho đảng của mình. Bà có thể hình dung một chuyện như thế lại có thể xảy ra trước đây không? Thật lạ đời.”

Bác Fujiwara lắc đầu. “Mọi thứ giờ đã khác quá rồi,” bác nói rồi thở dài. “Nhưng Etsuko bảo tôi công việc của cậu Jiro hết sức suôn sẻ. Chắc thầy phải tự hào vì cậu ấy lắm, thầy Ogata nhỉ.”

“Đúng, tôi nghĩ là cháu nó có rất nhiều tiến bộ. Thực ra, hôm nay là ngày cháu được đại diện cho công ty tại một cuộc họp quan trọng. Có vẻ như họ đang định thăng chức cho cháu một lần nữa.”

“Tuyệt vời quá.”

“Cháu nó vừa được lên chức năm ngoái. Chắc là các sếp đánh giá rất cao về cháu.”

“Tuyệt vời làm sao. Chắc thầy phải rất tự hào về cậu ấy.”

“Cháu nó là một nhân viên đầy tâm huyết bà ạ. Từ ngày bé cháu đã thế rồi. Tôi vẫn nhớ hồi còn bé, trong khi những người bố khác mải nhắc nhở con cái phải học hành chăm chỉ hơn thì tôi lại phải bảo cháu vui chơi nhiều hơn vì học nhiều quá là không tốt.”

Bác Fujiwara cười và lắc đầu. “Đúng, Kazuo cũng làm việc rất chăm chỉ,” bác nói. “Cháu nó vẫn thường đọc tài liệu thâu đêm. Tôi bảo cháu không nên làm việc nhiều quá mà nó có chịu nghe lời đâu.”

“Không, chúng không chịu nghe lời đâu. Và tôi phải thú nhận thế này, ngày xưa tôi cũng thế cả thôi. Nhưng khi người ta có niềm tin vào việc mình đang làm thì ta không muốn lãng phí thời gian. Vợ tôi vẫn thường bảo tôi phải thoải mái thôi mà tôi cũng có bao giờ nghe lời bà ấy đâu.”

“Đúng thế, Kazuo cũng thế đấy. Nhưng nếu kết hôn lại, cháu nó sẽ phải học cách thay đổi.”

“Đừng quá hy vọng vào điều đó,” thầy Ogata nói và cười. Rồi ông gác đũa gọn gàng lên miệng bát. “Thật là một bữa trưa tuyệt vời.”

“Đâu có. Tôi rất tiếc vì không có gì ngon hơn để mời thầy. Thầy có muốn ăn nữa không?”

“Nếu bà vẫn còn thì tôi rất vui lòng. Thời buổi này, có người nấu ngon như thế thì tất tôi phải tận dụng thôi, bà biết đấy.”

“Thầy cứ nói linh tinh,” bác Fujiwara vừa nói vừa đứng dậy.

⁎ ⁎ ⁎

Chúng tôi về chưa được bao lâu thì Jiro cũng từ chỗ làm về nhà sớm hơn ngày thường một tiếng. Anh vui vẻ chào cha - rõ là đã quên biến cơn tức giận tối qua - trước khi biến mất vào nhà tắm. Một lúc sau, anh quay ra, mặc kimono, ngâm nga hát một mình. Rồi anh ngồi xuống tấm đệm và bắt đầu lau khô tóc.

“Chà chà, mọi việc thế nào?” thầy Ogata hỏi.

“Gì cơ ạ? À, ý cha muốn hỏi đến cuộc họp phải không. Không tệ. Hoàn toàn không tệ chút nào.”

Tôi đang sắp vào đến bếp, nhưng lại dừng chân ở cửa ra vào, chờ xem Jiro có nói gì nữa không. Cả cha anh cũng vậy, ông tiếp tục nhìn con trai. Mãi một lúc, Jiro vẫn chỉ tiếp tục lau khô tóc mà chẳng nhìn ai.

“Thực ra,” cuối cùng anh cũng nói, “con nghĩ mình đã làm khá tốt. Con đã thuyết phục được đại diện của họ ký một thỏa thuận. Chưa hẳn là hợp đồng chính thức, nhưng cũng gần như vậy rồi. Sếp của con khá ngạc nhiên. Bình thường họ đâu có cam kết nhanh như vậy. Ông ấy bảo con có thể nghỉ sớm hôm nay.”

“Trời, thật là một tin tuyệt vời,” thầy Ogata nói rồi cười to. Ông đưa mắt nhìn tôi, rồi lại nhìn con trai. “Thật là một tin tuyệt vời.”

“Chúc mừng anh,” tôi nói và mỉm cười nhìn chồng. “Em rất vui.”

Jiro ngẩng lên nhìn, như thể giờ mới phát hiện tôi có mặt trong phòng.

“Tại sao em còn đứng đó?” anh hỏi. “Anh không từ chối nếu được dùng chút trà đâu.” Anh bỏ khăn tắm xuống và bắt đầu chải tóc.

Tối hôm đó, để ăn mừng thành công của Jiro, tôi nấu một bữa công phu hơn ngày thường. Suốt bữa ăn cũng như cả buổi tối sau đó, thầy Ogata không đả động gì đến cuộc gặp với Shigeo Matsuda trước đó. Tuy nhiên, ngay khi chúng tôi bắt đầu ăn, ông đột ngột nói:

“Thế này, Jiro ạ, mai cha sẽ về nhà.”

Jiro ngẩng lên. “Cha định về sao? Ôi, tiếc quá. Nhưng thôi, con hy vọng cha đã có một chuyến thăm vui vẻ.”

“Đúng, cha đã được nghỉ ngơi thoải mái. Thực ra, cha đã ở lại với các con lâu hơn cả dự định ban đầu.”

“Không có gì cha ạ,” Jiro nói. “Cha đừng lo, không cần phải vội cha ạ.”

“Cảm ơn con, nhưng đã đến lúc cha phải về nhà. Có vài việc cha phải bắt tay vào làm.”

“Lúc nào tiện thì cha cứ đến thăm con nhé.”

“Cha ơi,” tôi nói, “bao giờ con sinh cháu, cha nhớ đến thăm và nhìn mặt cháu nhé.”

Thầy Ogata mỉm cười. “Chắc là vào dịp Tết nhỉ,” ông nói. “Nhưng cha sẽ không làm phiền con trước lúc đó đâu, Etsuko ạ. Không có cha thì con cũng đã đủ bận bịu rồi.”

“Thật đáng tiếc làm sao khi cha đến thăm đúng lúc con bận quá,” chồng tôi nói. “Lần sau, hy vọng con sẽ không quá bận và chúng ta sẽ có nhiều thời gian trò chuyện hơn.”

“Con đừng lo Jiro ạ. Không gì khiến cha vui hơn được chứng kiến con tận tâm với công việc thế nào.”

“Giờ thì thỏa thuận đã được thông qua,” Jiro nói, “nên con sẽ có nhiều thời gian hơn một chút. Tiếc là giờ cha lại phải về nhà. Con đã nghĩ tới việc nghỉ làm hai hôm. Nhưng dù sao, chắc cha không thể nấn ná thêm được nữa.”

“Cha này,” tôi xen vào, “nếu Jiro nghỉ được vài ngày thì chẳng lẽ cha không thể ở lại thêm một tuần được ư?”

Chồng tôi ngừng ăn, nhưng không ngẩng lên.

“Nghe hấp dẫn lắm,” thầy Ogata đáp, “nhưng cha thực sự nghĩ đã đến lúc về nhà.”

Jiro tiếp tục ăn. “Đáng tiếc thật,” anh nói.

“Ừ, cha phải hoàn thành hiên nhà trước khi Kikuko và chồng nó đến thăm. Chắc chắn đến mùa thu, hai đứa sẽ xuống thăm cha.”

Jiro không trả lời, chúng tôi im lặng ngồi ăn một lúc. Rồi thầy Ogata lại nói:

“Hơn nữa, cha không thể suốt ngày ngồi đây nghĩ tới chuyện chơi cờ được.” Ông cười, vẻ hơi kỳ cục.

Jiro gật đầu nhưng không nói gì. Thầy Ogata lại cười, rồi chúng tôi lại tiếp tục ăn trong im lặng.

“Dạo này cha có uống rượu sake không?” Cuối cùng Jiro cũng lên tiếng.

“Rượu sake ư? Thỉnh thoảng cha cũng uống một chút. Nhưng không thường xuyên lắm.”

“Vì đây là buổi tối cuối cùng cha ở với chúng con, có lẽ ta nên uống chút sake.”

Thầy Ogata dường như cân nhắc lời đề nghị ấy trong giây lát. Cuối cùng, ông mỉm cười nói, “Không cần phải làm to chuyện với một ông già như cha đây. Nhưng cha sẽ uống cùng con một chén để mừng tương lai tươi sáng của con.”

Jiro gật đầu với tôi. Tôi ra tủ, mang chai và hai chiếc ly tới bàn.

“Cha vẫn luôn nghĩ rồi con sẽ tiến xa,” thầy Ogata nói. “Con luôn đầy triển vọng.”

“Những gì xảy ra hôm nay không đảm bảo họ sẽ cho con thăng chức,” chồng tôi nói. “Nhưng con nghĩ những cố gắng của con hôm nay sẽ không phải là vô ích.”

“Không đâu, đúng thế,” Ogata nói. “Cha tin là sẽ không vô ích.”

Cả hai cùng im lặng nhìn tôi rót rượu. Rồi thầy Ogata đặt đũa xuống, nâng ly lên.

“Chúc mừng tương lai con, Jiro,” ông nói.

Thức ăn còn trong miệng, chồng tôi cũng nâng ly.

“Và cả cha nữa, thưa cha,” anh nói.

⁎ ⁎ ⁎

Trí nhớ, tôi nhận ra, có thể là thứ không đáng tin cậy; nó thường bị nhuộm màu ghê gớm bởi hoàn cảnh khi ta nhớ lại, và đương nhiên điều đó cũng đúng với một số hồi ức tôi góp nhặt ở đây. Ví dụ, tôi bị cám dỗ muốn thuyết phục bản thân tin rằng những gì tôi trải qua vào buổi chiều hôm ấy là một thứ điềm báo, rằng cái hình ảnh khó chịu cứ len lỏi vào suy nghĩ của tôi ngày hôm ấy là một điều gì đó - mãnh liệt hơn và sống động hơn - hoàn toàn khác với những mộng tưởng mơ màng thường lãng đãng trôi trong trí tưởng tượng của ta vào những giờ khắc trống rỗng lê thê như thế.

Chuyện hẳn không có gì đáng chú ý. Thảm kịch xảy ra với bé gái người ta tìm thấy bị treo cổ trên cành cây đã khiến cả khu dân cư bàng hoàng - hơn nhiều những vụ giết trẻ em trước đó - và chắn chắn vào mùa hè năm đó, tôi không phải người duy nhất cảm thấy hoang mang bởi những hình ảnh ấy.

Lúc đó là buổi chiều muộn, một hai hôm sau ngày chúng tôi đi tham quan Inasa. Tôi đang bận bịu vài việc vặt trong nhà thì tình cờ đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ. Mặt đất ngoài bãi đất trống chắc đã rắn lại đáng kể so với lần đầu tiên tôi thấy chiếc xe Mỹ đi qua, vì lúc này, tôi thấy chính chiếc xe đó đang chạy trên bãi đất mà không quá khó khăn. Nó tiếp tục chạy lại gần hơn, rồi nẩy lên khi gặp nền bê tông. Ánh lóa trên kính chắn gió khiến tôi khó lòng nhìn được rõ, nhưng tôi có cảm giác dứt khoát rằng không chỉ có một mình tài xế trong xe. Chiếc xe chạy vòng quanh khu tập thể rồi biến mất khỏi tầm nhìn của tôi.

Chắc hẳn chuyện xảy ra vào chính thời điểm đó, đúng lúc tôi đang đưa mắt nhìn ngôi nhà gỗ với tâm trạng có phần rối bời. Dù không có gì rõ rệt gọi lên điều đó, nhưng sao tự nhiên cái hình ảnh ớn lạnh đó chợt thâm nhập vào suy nghĩ của tôi, khiến tôi lùi lại khỏi cửa sổ trong cảm giác bồn chồn. Tôi quay lại với việc nhà, cố gạt hình ảnh đó ra khỏi suy nghĩ, nhưng phải mất vài phút tôi mới đủ tĩnh tâm để suy nghĩ về việc chiếc xe trắng lớn kia quay lại.

Khoảng một giờ sau, tôi thấy có người đi qua bãi đất trống về phía ngôi nhà. Tôi lấy tay che nắng cố nhìn rõ hơn; là một phụ nữ - dáng người gầy gò - với những bước chân chậm rãi cẩn trọng. Người phụ nữ dừng lại trước cửa nhà một lúc, sau đó biến mất sau mái nhà dốc. Tôi tiếp tục nhìn nhưng không thấy ai quay ra; có vẻ người phụ nữ đó đã vào bên trong.

Tôi cứ đứng ở cửa sổ một lúc, không biết nên làm gì. Cuối cùng, tôi xỏ dép và ra khỏi căn hộ. Bên ngoài, trời đang độ nóng nhất trong ngày, và chuyến đi băng qua khoảng đất vài mẫu khô cằn kia dường như kéo dài vô tận. Quả thực, vì quá mệt sau khi cuốc bộ tới nơi nên tôi đã quên biến mục đích ban đầu của mình. Vì thế, tôi giật thót mình khi nghe tiếng nói vọng ra từ trong nhà. Một giọng là Mariko, còn giọng kia của ai thì tôi không nhận ra. Tôi bước lại gần cửa ra vào nhưng vẫn không nghe rõ. Tôi cứ đứng nguyên ở đó một lúc, không biết nên làm gì tiếp theo. Nhưng rồi tôi kéo cửa sang bên rồi gọi với vào trong. Giọng nói ngừng lại. Tôi chờ thêm một lát nữa rồi bước vào nhà.

Chương mười

Đang quen với ánh sáng ban ngày rực rỡ ngoài trời, tôi thấy bên trong ngôi nhà có vẻ tối tăm và mát mẻ. Đây đó, ánh mặt trời xuyên qua các khe hẹp, tạo thành những mảng sáng nhỏ trên sàn nhà tatami. Mùi gỗ ẩm vẫn nồng như mọi khi.

Phải mất một hai giây mắt tôi mới thích nghi được với không gian mới. Một bà già đang ngồi trên sàn tatami, Mariko ngồi trước mặt bà ta. Bà ta thận trọng quay đầu lại nhìn tôi, như sợ sẽ bị đau cổ. Mặt bà ta xương xương, trắng bệch như phấn, khiến tôi thoạt đầu khá sợ hãi. Trông bà ta cỡ bảy mươi tuổi, nhưng cái cổ và đôi vai gầy gò yếu ớt kia rất có thể là do sức khỏe sa sút không kém gì do tác động của tuổi già. Kimono của bà ta có màu tối ảm đạm, loại thường mặc khi đang có tang. Mắt bà ta hơi sụp, nhìn tôi với vẻ vô cảm.

“Chào cô,” cuối cùng bà ta cũng lên tiếng.

Tôi khẽ cúi người chào đáp lại. Trong một hai giây đồng hồ, chúng tôi nhìn nhau gượng gạo.

“Cô là hàng xóm à?” bà ta hỏi. Bà ta nói từng từ rất chậm rãi.

“Vâng,” tôi đáp. “Một người bạn.”

Bà ta tiếp tục nhìn tôi thêm giây lát, rồi lại hỏi, “Cô có biết chủ nhà đi đâu không? Cô ấy để con gái lại một mình.”

Con bé đã dịch đi và giờ đang ngồi ngay cạnh người lạ mặt. Nghe bà ta hỏi như thế, nó nhìn tôi chăm chú.

“Không, cháu không biết,” tôi đáp.

“Kỳ cục thật,” bà ta nói. “Cả con bé hình như cũng không biết. Tôi không hiểu cô ấy đi đâu. Tôi không thể đọi lâu được.”

Chúng tôi lại tiếp tục quan sát nhau.

“Bác từ xa đến phải không ạ?” tôi hỏi.

“Khá xa. Cô thứ lỗi cho quần áo của tôi nhé. Tôi vừa đi dự lễ tang về.”

“Cháu hiểu,” tôi lại cúi người.

“Một sự kiện đáng buồn,” bà ta nói, chậm chạp gật gù một mình. “Là đồng nghiệp cũ của cha tôi. Cha tôi ốm quá không thể đi được. Ông cử tôi đến chia buồn giúp ông. Thực là một sự kiện đáng buồn.” Bà ta đưa mắt nhìn quanh ngôi nhà, thận trọng cửa động đầu như khi nãy. “Cô không biết cô ấy đi đâu sao?” bà ta lại hỏi.

“Không ạ, cháu e là không.”

“Tôi không thể chờ lâu. Cha tôi sẽ rất lo lắng.”

“Bác có muốn cháu nhắn lại gì không?” tôi hỏi.

Người phụ nữ không nói gì một lúc. Rồi bà ta nói, “Nhờ cô nói giúp tôi đến đây tìm cô ấy. Tôi là họ hàng của cô ấy. Tên tôi là Yasuko Kawada.”

“Bác là Yasuko?” Tôi cố gắng hết sức che giấu sự ngạc nhiên. “Bác là Yasuko, chị họ của Sachiko sao?”

Bà ta cúi người, vai hơi run khi làm thế. “Nhờ cô nói giúp tôi đến tìm cô ấy. Cô không biết cô ấy đang ở đâu à?”

Một lần nữa, tôi lại khẳng định mình không biết gì. Bà ta lại gật gù một mình.

“Dạo này Nagasaki thay đổi nhiều quá,” bà ta nói. “Chiều nay, tôi gần như không nhận ra thành phố nữa.”

“Vâng,” tôi đáp. “Cháu nghĩ là đã có rất nhiều thay đổi lớn. Nhưng bác không sống ở Nagasaki sao?”

“Chúng tôi sống ở Nagasaki đã nhiều năm. Đúng như cô nói, thay đổi nhiều quá. Bao nhiêu tòa nhà mới đã xuất hiện, thậm chí cả các con phố mới nữa. Lần cuối cùng tôi vào thành phố chắc phải là hồi mùa xuân. Và chỉ từ lúc đó đến nay, đã có thêm biết bao tòa nhà mới được xây. Tôi tin chắc hồi mùa xuân đã làm gì có chúng. Mà thực ra, hồi đó tôi cũng đi dự lễ tang. Đúng, là tang lễ của chú Yamashita. Không hiểu sao nhưng tang lễ vào mùa xuân thường có cảm giác buồn bã hơn bình thường. Có phải cô nói cô là hàng xóm đúng không? Thế thì tôi rất vui được làm quen với cô.” Mặt bà ta run lên và tôi nhận ra bà ta đang mỉm cười; mắt bà ta nheo lại, miệng cong xuống chứ không cong lên. Tôi thấy bất tiện khi phải đứng ở cửa ra vào, nhưng cũng không dám bước lên sàn tatami.

“Rất vui được gặp bác,” tôi nói. “Sachiko vẫn thường nhắc đến bác.”

“Cô ấy nhắc đến tôi ư?” Người phụ nữ hình như suy nghĩ một lúc. “Chúng tôi đang chờ cô ấy đến sống cùng. Sống cùng tôi và cha tôi. Có thể cô ấy cũng đã nói với cô chuyện đó.”

“Có ạ, chị ấy có nói với cháu.”

“Chúng tôi tưởng cô ấy sẽ đến từ ba tuần trước cơ. Nhưng mãi mà chưa thấy đâu.”

“Ba tuần trước sao? thế thì chắc có hiểu nhầm gì đó bác ạ. Cháu biết là chị ấy đang chuẩn bị rời khỏi đây.”

Bà ta lại đưa mắt nhìn quanh căn nhà. “Tiếc quá cô ấy lại không có nhà,” bà ta nói. “Nhưng nếu cô là hàng xóm thì tôi rất vui được làm quen với cô.” Bà ta lại cúi người rồi tiếp tục nhìn tôi chằm chằm. “Hy vọng cô sẽ chuyển lời giúp tôi,” bà ta nói.

“Nhất định rồi ạ.”

Bà ta ngồi im lặng thêm một lúc. Cuối cùng bà ta lên tiếng: “Chúng tôi có xích mích nhỏ, cô ấy với tôi. Có lẽ cô ấy cũng kể cho cô nghe về chuyện đó. Chỉ là hiểu lầm, có vậy thôi. Tôi rất ngạc nhiên khi thấy cô ấy gói ghém đồ đạc rồi bỏ đi vào ngày hôm sau. Quả thực là tôi rất ngạc nhiên. Tôi không có ý xúc phạm cô ấy. Cha tôi nói lỗi là do tôi,” bà ta ngừng lời một lúc. “Tôi không có ý xúc phạm cô ấy,” bà ta lặp lại.

Trước đây, tôi chưa bao giờ nghĩ có thể bác và chị họ Sachiko lại hoàn toàn không hay biết về sự tồn tại của gã bạn trai người Mỹ. Tôi lại cúi người, không thể tìm ra một câu trả lời thích hợp.

“Tôi phải thừa nhận là từ khi cô ấy bỏ đi, tôi rất nhớ cô ấy,” bà nói tiếp. “Tôi cũng nhớ cả Mariko nữa. Tôi rất vui khi có họ bên mình, tôi thật ngu ngốc khi đã mất bình tĩnh và nói những điều như vậy.” Bà ta lại ngừng lời, quay mặt sang Mariko, rồi lại quay sang nhìn tôi. “Cả cha tôi cũng nhớ hai mẹ con, theo cách riêng của ông. Ông nghe được mà. Ông nghe được ngôi nhà đã trở nên lặng lẽ hơn hẳn. Sáng hôm nọ, tôi thấy ông thức giấc, nói với tôi ông thấy ngôi nhà giống như một nấm mồ. Như một nấm mồ, ông nói thế. Nếu họ trở về thì sẽ tốt cho cha tôi rất nhiều. Có lẽ cô ấy sẽ quay lại vì cha tôi.”

“Nhất định cháu sẽ nói cho chị Sachiko biết tình cảm của bác,” tôi nói.

“Vì cả cô ấy nữa,” bà già nói tiếp. “Rốt cuộc thì phụ nữ sống mà không có một người đàn ông dẫn bước đưa đường là điều không tốt. Chuyện ấy chỉ mang lại những khổ đau. Cha tôi ốm yếu, nhưng không có gì nguy hiểm đến tính mệnh. Giờ thì cô ấy nên quay lại, vì chính hạnh phúc của mình, chứ không phải vì bất cứ thứ gì khác.” Bà ta bắt đầu cởi nút buộc một chiếc khăn vuông đặt bên mình. “Thực ra, tôi có mang theo cái này,” bà ta nói, “chỉ là hai chiếc áo len mỏng do tôi tự đan, vậy thôi. Nhưng đan từ len tốt. Tôi đã định sẽ tặng hai mẹ con khi họ quay về, nhưng hôm nay tôi quyết định cầm theo. Đầu tiên, tôi đan một chiếc cho Mariko, rồi tôi nghĩ bụng nên đan một chiếc cho mẹ con bé.” Bà ta giơ một chiếc lên rồi đưa mắt nhìn con bé. Miệng bà ta lại xệch xuống khi mỉm cười.

“Nhìn đẹp quá,” tôi nói. “Chắc bác phải mất nhiều thời gian lắm.”

“Len tốt lắm đấy,” bà ta nhắc lại. Rồi bà ta lấy khăn bọc hai chiếc áo và buộc nút cẩn thận. “Đến lúc tôi phải về rồi. Nếu không, cha tôi sẽ rất lo lắng.”

Bà ta đứng dậy, xuống khỏi sàn nhà tatami. Tôi giúp bà ta đi guốc gỗ vào chân. Mariko cũng đã sán lại mép sàn. Người phụ nữ khẽ sờ tay vào đầu con bé.

“Cháu nhớ nhé, Mariko,” bà ta nói, “nhớ nói với mẹ những gì bác nói với cháu. Và đừng quá lo lắng về lũ mèo con. Trong nhà còn rất nhiều phòng cho chúng.”

“Chúng cháu sẽ sớm về nhà,” Mariko đáp. “Cháu sẽ nói với mẹ.”

Bà ta lại mỉm cười. Rồi quay sang tôi cúi chào. “Tôi rất vui được làm quen với cô. Tôi không thể ở lại lâu hơn được nữa. Cô biết đấy, cha tôi không được khỏe.”

⁎ ⁎ ⁎

“Ôi, em đấy à, Etsuko,” Sachiko nói khi tôi sang nhà cô vào tối hôm đó. Rồi cô cười và nói thêm, “Đừng tỏ vẻ ngạc nhiên thế. Em không nghĩ chị sẽ vĩnh viễn sống ở đây chứ, đúng không?”

Quần áo, chăn gối và rất nhiều vật dụng khác nằm la liệt trên mặt sàn tatami. Tôi trả lời gì đó cho phù hợp rồi chọn một chỗ không làm cô vướng tay vướng chân. Cạnh tôi, trên nền nhà, có hai chiếc kimono tuyệt đẹp tôi chưa từng thấy Sachiko mặc bao giờ. Tôi còn thấy bộ ấm chén trà tinh tế làm bằng sứ trắng đã được xếp trong hộp bìa cứng đặt giữa nhà.

Sachiko đã mở rộng các cửa trượt chính giữa để đón ánh sáng cuối ngày; mặc dù vậy, trong nhà vẫn tối rất nhanh, ánh tà dương rọi qua hiên không thể chạm đến góc căn nhà nơi Mariko đang ngồi lặng im nhìn mẹ. Cạnh con bé là hai chú mèo con đang đùa giỡn với nhau; con bé đang ôm con mèo thứ ba trong tay.

“Em đoán là Mariko đã kể cho chị,” tôi nói với Sachiko. “Chiều nay chị có khách đấy. Chị họ chị đến.”

“Có, Mariko đã bảo chị.” Sachiko tiếp tục gói ghém đồ vào rương.

“Sáng mai chị đi à?”

“Đúng,” cô nói, hơi tỏ vẻ nôn nóng. Rồi cô thở dài và đưa mắt lên nhìn tôi. “Đúng thế, Etsuko, sáng mai bọn chị sẽ lên đường.” Rồi cô nhét một thứ gì đó vào góc va li.

“Chị có nhiều đồ quá,” cuối cùng tôi cũng nói. “Làm sao chị mang hết cho được?”

Một lúc trôi qua mà Sachiko không trả lời. Rồi vừa tiếp tục gói ghém, cô vừa nói, “Em biết quá rõ rồi còn gì, bọn chị sẽ chở bằng ô tô.”

Tôi ngồi im lặng. Cô hít một hơi thật sâu, đưa mắt nhìn ngang qua phòng, tới chỗ tôi đang ngồi.

“Đúng, bọn chị sẽ đi khỏi Nagasaki, Etsuko ạ. Chị cam đoan với em, chị đã dự định sẽ sang chào tạm biệt khi nào gói xong đồ đạc. Chị sẽ không đi mà không nói lời cảm ơn em vì em đã rất tử tế với chị. Nhân tiện, về khoản tiền em cho chị vay, chị sẽ gửi trả em qua đường bưu điện. Xin em đừng lo lắng gì về chuyện đó.” Cô lại tiếp tục đóng gói.

“Chị đi đâu?” tôi hỏi.

“Kobe. Mọi chuyện giờ đã được quyết định dứt điểm rồi.”

“Kobe ư?”

“Đúng thế, Etsuko ạ. Kobe. Rồi sau đó là Mỹ. Frank đã thu xếp xong mọi thứ. Em không thấy mừng cho chị sao?” Cô khẽ cười rồi lại quay mặt đi.

Tôi tiếp tục nhìn Sachiko. Cả Mariko cũng đang nhìn mẹ. Con mèo trong tay nó đang tìm cách trèo xuống chơi với hai con mèo kia trên sàn tatami, nhưng con bé vẫn giữ chặt nó lại. Cạnh nó, ở góc phòng, tôi thấy hộp đựng rau quả nó thắng được ở quầy kujibiki. Có vẻ như cái hộp đã được Mariko biến thành chuồng cho lũ mèo.

“Tiện thể, Etsuko, em có thấy đống đồ ở đằng kia không” - Sachiko chỉ - “là những thứ chị phải bỏ lại. Chị không biết mình có nhiều đồ đến thế. Một số thứ là hàng tốt đấy. Nếu muốn, em cứ lấy cái gì em thích mà dùng nhé. Tất nhiên là chị không có ý gì đâu. Chỉ là có một số đồ chất lượng tốt.”

“Nhưng còn bác chị thì sao?” tôi nói. “Cả chị họ của chị nữa?”

“Bác chị ư?” Cô nhún vai. “Ông ấy rất tốt khi mời chị đến ở cùng. Nhưng chị e là bây giờ mình đã có kế hoạch khác mất rồi. Em không biết được rời khỏi nơi này khiến chị thấy nhẹ nhõm đến mức nào đâu Etsuko ạ. Chị tin là cuối cùng chị cũng thoát khỏi cảnh dơ dáy này rồi.” Rồi cô lại nhìn qua phòng đến chỗ tôi ngồi và cười. “Chị biết rõ em đang nghĩ gì. Chị đảm bảo với em, Etsuko ạ, em nhầm đấy. Lần này anh ấy sẽ không để chị phải thất vọng. Ngay khi trời sáng là anh ấy sẽ lái xe tới đây. Em không mừng cho chị sao?” Sachiko nhìn quanh số hành lý đang nằm rải rác trên nền nhà rồi thở dài. Sau đó, cô bước qua một đống quần áo và quỳ xuống bên hộp đựng bộ đồ trà và bắt đầu chèn len xung quanh.

“Mẹ đã quyết định chưa?” Mariko đột nhiên hỏi.

“Chúng ta không thể nói chuyện đó vào lúc này, Mariko,” mẹ nó đáp. “Mẹ đang bận.”

“Nhưng mẹ nói con được giữ chúng mà. Mẹ không nhớ sao?”

Sachiko khẽ lắc chiếc hộp; đồ sứ vẫn va vào nhau lanh canh. Cô nhìn quanh, thấy một mảnh vải và bắt đầu xé ra thành từng dải.

“Mẹ nói con được giữ chúng,” Mariko nhắc lại.

“Mariko, con phải nghĩ đến hoàn cảnh của chúng ta chứ. Làm sao ta mang mấy con vật ấy theo được đây?”

“Nhưng mẹ đã nói con được giữ chúng.”

Sachiko thở dài rồi dường như cân nhắc gì đó trong chốc lát. Cô nhìn bộ bình trà, tay vẫn cầm mớ vải.

“Mẹ nói thế mà,” Mariko nói. “Mẹ không nhớ sao? Mẹ nói con được giữ chúng.”

Sachiko ngẩng lên nhìn con gái, rồi lại nhìn lũ mèo con. “Mọi thứ giờ khác rồi,” cô mệt mỏi đáp. Rồi một cơn cáu bẳn tràn trên mặt, cô ném mớ vải xuống sàn. “Mariko, tại sao con quan trọng hóa lũ mèo thế? Làm sao ta mang chúng theo được? Không, ta phải bỏ chúng lại đây.”

“Nhưng mẹ đã nói con được giữ chúng.”

Sachiko quắc mắt nhìn con gái. “Con không nghĩ đến việc gì khác được sao?” cô nói, hạ thấp giọng đến mức gần như thì thầm. “Không phải con đã đủ lớn để hiểu rằng ngoài lũ vật bẩn thỉu ấy còn có bao nhiêu vấn đề khác sao? Con người lớn một chút đi. Con không thể cứ suốt đời quyến luyến ủy mị như thế được. Chúng chỉ… chúng chỉ là giống vật thôi, con không thấy sao? Con không hiểu sao, hả con? Con có hiểu không?”

Mariko chằm chằm nhìn mẹ.

“Nếu cháu muốn, Mariko,” tôi xen vào, “Thỉnh thoảng cô sẽ sang cho chúng ăn. Rồi cuối cùng, tự chúng sẽ tìm được chỗ ở cho mình thôi. Cháu không phải lo đâu.”

Con bé quay sang nhìn tôi. “Mẹ đã nói cháu được phép giữ chúng.”

“Đừng có trẻ con thế,” Sachiko nói gay gắt. “Con đang cố tình tỏ ra ương bướng, lúc nào cũng vậy. Mấy cái con vật bẩn thỉu đấy thì có nghĩa lý gì chứ?” Cô đứng dậy, lại góc nhà nơi Mariko ngồi. Lũ mèo con trên sàn tatami vội lùi lại; Sachiko nhìn xuống chúng rồi hít một hơi thật sâu. Với vẻ bình tĩnh, cô lật hộp đựng hoa quả để mặt có hai tấm lưới sắt ngửa lên trên. Sau đó, cô thò tay xuống bắt từng con mèo con thả vào trong hộp. Rồi cô quay sang con gái; Mariko vẫn đang ôm chặt con mèo cuối cùng.

“Đưa cho mẹ,” Sachiko nói.

Mariko vẫn giữ chặt con mèo. Sachiko tiến lại gần, chìa tay ra. Con bé quay sang nhìn tôi.

“Đây là Atsu,” nó nói. “Cô có muốn nhìn nó không, cô Etsuko? Đây là Atsu.”

“Đưa con mèo cho mẹ, Mariko,” Sachiko nói. “Con có hiểu không hả, chúng chỉ là con vật. Tại sao con không chịu hiểu, hả Mariko? Con còn bé lắm sao? Nó không phải con của con, nó chỉ là một con vật, không khác gì chuột hay rắn. Giờ thì đưa ngay cho mẹ.”

Mariko ngẩng lên, nhìn mẹ không chớp mắt. Rồi từ từ, nó hạ thấp tay rồi thả con mèo xuống sàn tatami trước mặt mình. Con mèo giãy giụa khi Sachiko nhấc nó lên. Cô bỏ nó vào trong hộp đựng rau quả rồi đóng lưới sắt lại.

“Ngồi yên ở đây,” cô bảo con gái, tay ôm chiếc hộp. Khi đi qua chỗ tôi ngồi, cô nói, “Thật ngớ ngẩn, chúng chỉ là giống vật, quan trọng cái quái gì chứ?”

Mariko đứng dậy, hình như định đi theo mẹ. Ra đến cửa, Sachiko quay lại bảo, “Có nghe mẹ bảo không? Ngồi yên trong nhà.”

Trong giây lát, Mariko đứng yên tại mép sàn tatami, mắt nhìn ra cửa, nơi mẹ nó vừa đi mất.

“Chờ mẹ cháu ở đây, Mariko,” tôi nói với nó.

Nó quay lại nhìn tôi. Rồi ngay sau đó, nó chạy biến mất.

⁎ ⁎ ⁎

Tôi ngồi yên trong một hoặc hai phút. Rồi cuối cùng, tôi cũng đứng lên, xỏ dép vào chân. Từ cửa nhìn ra, tôi thấy Sachiko đứng gần bờ nước, hộp đựng rau quả đặt bên cạnh; hình như cô không biết con gái đang đứng sau lưng, cách mình chỉ vài mét, đúng chỗ mặt đất bắt đầu dốc đứng xuống. Tôi ra khỏi nhà, lại gần Mariko.

“Quay vào nhà đi, Mariko,” tôi nói khẽ.

Mắt con bé vẫn dán chặt vào mẹ, nét mặt vô hồn. Dưới kia, Sachiko đang thận trọng quỳ bên bờ sông, rồi kéo hộp lại gần mình.

“Vào nhà đi Mariko,” tôi nhắc lại, nhưng con bé vẫn lờ đi. Tôi bỏ nó lại một mình, theo bờ dốc đầy bùn leo xuống chỗ Sachiko đang quỳ. Ánh tà dương xuyên qua đám cây cối ở bờ sông bên kia, đám lau sậy mọc bên bờ nước đổ bóng dài xuống mặt đất bùn lầy quanh chúng tôi. Sachiko đã tìm được một vạt cỏ để quỳ gối, nhưng chỗ cỏ đó cũng dính đầy bùn.

“Thả chúng đi không được sao?” tôi hỏi nhỏ. “Biết đâu đấy, có khi có người muốn nuôi chúng.”

Sachiko đang trân trối nhìn qua lưới sắt vào bên trong hộp. Cô kéo nắp sang một bên, lôi ra một con mèo, sau đó đóng nắp lại. Cô dùng cả hai tay nắm con mèo, nhìn nó vài giây rồi ngẩng lên nhìn tôi. “Chỉ là một con vật, Etsuko,” cô nói. “Chỉ có thế thôi.”

Rồi cô dìm con mèo xuống nước, giữ nó dưới mặt nước. Cô giữ nguyên tư thế một lúc, mắt trân trân nhìn mặt sông, cả hai tay chìm dưới nước. Sachiko đang mặc một chiếc kimono nhẹ mùa hè, vạt tay áo chạm xuống nước.

Rồi lần đầu tiên, Sachiko ngoảnh đầu, đưa mắt nhìn con gái đang đứng, tay vẫn không nhấc khỏi mặt nước. Bản năng khiến tôi cũng nhìn theo và trong giây lát, cả hai chúng tôi cùng chàm chằm nhìn Mariko. Con bé đang đứng trên đỉnh dốc, theo dõi chúng tôi với nét mặt vô hồn như trước. Thấy mẹ quay lại nhìn mình, nó khẽ nghiêng đầu; rồi nó đứng im, tay giấu sau lưng.

Sachiko nhấc tay lên khỏi nước sông và nhìn con mèo mình đang giữ trong tay. Cô đưa nó lại gần mặt, nước chảy dọc theo cổ tay và cánh tay.

“Nó vẫn còn sống,” cô mệt mỏi nói. Rồi quay lại nhìn tôi nói, “Nhìn nước sông này Etsuko. Thật bẩn thỉu.” Vẻ kinh tởm hiện lên mặt, cô thả con mèo sũng nước vào hộp rồi đóng nắp. “Chúng quẫy đạp mới khiếp làm sao,” cô lẩm bẩm, giơ cổ tay cho tôi thấy những vết cào. Không hiểu sao tóc Sachiko cũng bị ướt; một giọt nước, rồi một giọt nữa nhỏ xuống từ lọn tóc nhỏ rủ xuống một bên mặt cô.

Sachiko chỉnh lại tư thế ngồi rồi đẩy hộp rau quả khỏi bờ sông; chiếc hộp lộn nhào xuống mặt nước. Để ngăn nó nổi lên, Sachiko nghiêng người về phía trước, lấy tay dìm xuống. Nước dâng lên ngập đến nửa lưới sắt. Cô tiếp tục dìm hộp xuống, rồi cuối cùng dùng cả hay tay đẩy nó đi. Chiếc hộp trôi thêm một đoạn trên sông, nhấp nhô, rồi ngày càng chìm sâu hơn. Sachiko đứng dậy, cả hai chúng tôi dõi mắt nhìn theo chiếc hộp. Nó tiếp tục trôi nổi, rồi gặp phải dòng nước nên bắt đầu xuôi dòng nhanh hơn.

Mắt tôi bắt được thứ gì đó đang chuyển động, và tôi quay lại. Mariko đã kịp chạy xa vài mét dọc triền sông, tới một chỗ bờ đất nhô ra mặt nước. Nó đứng nhìn chiếc hộp tiếp tục trôi đi, nét mặt vẫn vô hồn như trước. Chiếc hộp mắc vào đám lau sậy, rồi lại tự gỡ ra để tiếp tục cuộc hành trình. Mariko cũng bắt đầu chạy tiếp. Nó chạy thêm một đoạn dọc triền sông, rồi lại dừng chân nhìn theo chiếc hộp. Đến lúc đó, chỉ còn một góc hộp nhỏ trồi lên khỏi mặt nước.

“Nước bẩn kinh khủng,” Sachiko nói. Cô đang vẩy nước khỏi hai bàn tay. Rồi cô lần lượt vắt ống tay áo kimono, sau đó gạt bùn khỏi hai đầu gối. “Vào nhà đi, Etsuko. Không thể chịu nổi bọn côn trùng nữa.”

“Ta có nên tìm Mariko không? Trời sắp tối rồi.”

Sachiko quay lại, cất tiếng gọi con gái. Mariko đã cách chúng tôi cỡ năm mươi mét và vẫn đang nhìn ra mặt nước. Hình như nó không nghe thấy gì. Sachiko nhún vai. “Rồi nó sẽ tự về,” cô nói. “Giờ chị phải vào gói nốt đồ đạc, trước khi trời tối hẳn.” Rồi cô bắt đầu leo dốc về nhà.

⁎ ⁎ ⁎

Sachiko thắp đèn rồi treo lên một thanh xà nhà ở dưới thấp. “Em đừng lo, Etsuko,” cô nói. “Con bé sẽ sớm quay lại thôi.” Cô lách qua các món đồ đủ loại nằm vương vãi trên sàn tatami rồi lại ngồi đúng chỗ cũ trước các cửa trượt đã được kéo sang bên. Sau lưng cô, bầu trời trở nên xám nhợt và mờ dần.

Sachiko lại bắt đầu đóng gói đồ đạc. Tôi ngồi ở góc đối diện trong phòng nhìn cô.

“Kế hoạch của chị bây giờ là gì?” tôi hỏi. “Chị định làm gì khi tới Kobe?”

“Mọi chuyện đã được thu xếp, Etsuko,” cô đáp mà không ngẩng lên. “Không cần phải lo lắng. Frank đã lo hết mọi thứ.”

“Nhưng tại sao lại là Kobe?”

“Anh ấy có bạn bè ở đó. Tại căn cứ của Hoa Kỳ. Anh ấy đã được giao việc trên một chuyến tàu chở hàng và chẳng mấy nữa sẽ về đến Mỹ. Lúc đó, anh ấy sẽ gửi cho chị số tiền cần thiết để chị với con gái sang cùng anh ấy. Anh ấy đã thu xếp hết mọi việc.”

“Ý chị là anh ấy sẽ rời khỏi Nhật mà không đưa chị theo?”

Sachiko cười. “Làm người phải biết kiên nhẫn Etsuko ạ. Bao giờ về đến Mỹ, anh ấy sẽ tìm được việc làm rồi gửi tiền cho chị. Đó là giải pháp hợp tình hợp lý nhất. Suy cho cùng, khi nào đã về tới Mỹ, anh ấy sẽ tìm được việc dễ dàng hơn nhiều. Chị chờ thêm một chút cũng không sao.”

“Em hiểu.”

“Anh ấy đã thu xếp mọi chuyện, Etsuko ạ. Anh ấy đã tìm được một chỗ ở cho bọn chị ở Kobe và đã thu xếp để bọn chị được lên tàu mà chỉ phải trả chừng nửa giá vé bình thường.” Cô thở dài. “Em không biết chị thấy sung sướng thế nào khi được rời khỏi nơi này đâu.”

Sachiko tiếp tục gói đồ. Ánh sáng lờ mờ ngoài trời rọi vào một bên mặt cô, nhưng hai bàn tay và ống tay áo lại hứng ánh sáng từ chiếc đèn lồng. Một cảnh tượng kỳ lạ.

“Chị có nghĩ sẽ phải đợi lâu ở Kobe không?”

Cô nhún vai. “Chị đã chuẩn bị tinh thần phải kiên nhẫn, Etsuko ạ. Làm người phải biết kiên nhẫn.”

Trong bóng tối lờ mờ, tôi không thể nhìn ra nổi cô đang gấp cái gì; hình như món đồ khiến cô gặp chút khó khăn, vì cô cứ phải mở ra rồi xếp lại đến vài lần.

“Etsuko, dù sao đi chăng nữa,” cô tiếp tục, “Tại sao anh ấy phải khổ sở thế này nếu không thực sự thành tâm với chị? Tại sao anh ấy phải vất vả thế này vì chị? Etsuko, em có vẻ thật hoài nghi. Em nên thấy mừng cho chị mới phải. Cuối cùng thì mọi chuyện cũng được ổn thỏa.”

“Có, có chứ. Em rất mừng cho chị.”

“Nhưng thật đấy Etsuko, thật bất công làm sao khi giờ lại nghi ngờ anh ấy, sau khi anh ấy đã phải vất vả đến thế. Thế thì bất công lắm.”

“Vâng.”

“Và Mariko sẽ hạnh phúc hơn ở đó. Mỹ là một nơi tốt đẹp hơn rất nhiều cho một bé gái lớn lên. Bên đó, nó có thể sống theo bất cứ cách nào nó muốn. Nó có thể trở thành nữ doanh nhân. Hay nó có thể học hội họa ở trường đại học và trở thành họa sĩ. Những chuyện ấy ở Mỹ dễ dàng hơn nhiều, Etsuko ạ. Nhật Bản không phải một nơi dành cho các bé gái. Ở đây thì nó sẽ có gì chứ?”

Tôi không trả lời. Sachiko ngẩng lên nhìn tôi, khẽ cười thành tiếng.

“Cười lên đi, Etsuko,” cô nói. “Rồi cuối cùng mọi chuyện sẽ rất tốt đẹp.”

“Vâng, em tin chắc sẽ như thế.”

“Tất nhiên là thế rồi.”

“Vâng.”

Rồi Sachiko tiếp tục gói đồ thêm khoảng một hai phút nữa. Sau đó, hai bàn tay cô bỗng bất động, cô đưa mắt nhìn ngang qua phòng, tới chỗ tôi ngồi, gương mặt chìm trong hỗn họp ánh sáng kỳ quái kia.

“Chị đoán em cho chị là một con ngốc,” cô thì thầm. “Có đúng vậy không, Etsuko?”

Tôi nhìn cô, hơi ngạc nhiên.

“Chị hiểu là bọn chị có thể không bao giờ được thấy nước Mỹ,” cô nói. “Và kể cả nếu có tới được đó, chị biết mọi thứ sẽ rất khó khăn. Em nghĩ chị không biết vậy sao?”

Tôi không nói gì, chúng tôi tiếp tục nhìn nhau.

“Nhưng thế thì đã sao?” Sachiko nói. “Thế thì có khác gì? Tại sao chị lại không nên đi Kobe chứ? Rốt cuộc, Etsuko, chị còn gì để mất đâu? Nhà bác chị chẳng có gì cho chị. Chỉ có mấy căn phòng trống rỗng, chỉ có thế. Chị cứ việc ngồi trong phòng đến già. Ngoài ra thì chẳng có gì nữa. Chỉ có những căn phòng trống rỗng, chỉ có thế. Em biết điều đó mà, Etsuko.”

“Nhưng còn Mariko,” tôi nói. “Mariko thì sao?”

“Mariko ư? Nó sẽ tự xoay xở được. Nó sẽ phải tự xoay xở.” Sachiko tiếp tục nhìn tôi qua ánh sáng lờ mờ, một bên mặt cô chìm trong bóng tối. Rồi cô nói, “Chẳng lẽ em nghĩ chị có giây phút nào coi mình là người mẹ tốt của nó ư?”

Tôi vẫn im lặng. Rồi đột nhiên, Sachiko cười lớn.

“Tại sao chúng ta lại nói chuyện như thế này nhỉ?” cô nói, tay lại bận bịu gói đồ. “Em tin chị đi, rồi mọi chuyện sẽ ổn. Bao giờ đến Mỹ, chị sẽ viết thư cho em. Etsuko, có khi một ngày kia, em lại sang thăm bọn chị cũng nên. Nếu thế, em có thể mang cả con em theo nữa.”

“Vâng.”

“Đến lúc ấy, có khi em đã có mấy đứa rồi cũng nên.”

“Vâng,” tôi đáp và cười gượng gạo. “Ai mà biết được.”

Sachiko thở dài, giơ cả hai tay lên không. “Nhiều đồ quá,” cô lẩm bẩm. “Chị sẽ phải bỏ lại một số thứ.”

Tôi ngồi im một lúc, tiếp tục nhìn cô.

“Nếu chị muốn,” cuối cùng tôi lại nói, “em sẽ đi tìm Mariko. Trời cũng khá muộn rồi.”

“Em chỉ tự làm khổ mình thôi Etsuko ạ. để chị gói cho xong. Nếu đến lúc đó mà nó vẫn chưa về, chị em mình sẽ ra ngoài đi tìm cùng nhau.”

“Không sao đâu mà. Để xem em có tìm được nó không. Trời đã gần tối rồi.”

Sachiko ngẩng lên rồi nhún vai. “Em nên cầm theo cây đèn,” cô nói. “Dọc bờ sông tron lắm.”

Tôi đứng dậy, gỡ cây đèn khỏi xà nhà. Những cái bóng dịch chuyển trong ngôi nhà khi tôi cầm cây đèn đi về phía cửa ra vào. Vừa rời khỏi đó, tôi vừa ngoái lại nhìn Sachiko. Tôi chỉ thấy bóng cô ngồi trước các cửa trượt đang mở rộng. Sau lưng cô, trời đã gần tối sẫm.

⁎ ⁎ ⁎

Côn trùng bay theo ánh đèn khi tôi đi dọc bờ sông. Thỉnh thoảng, một sinh vật nào đó mắc kẹt trong đèn, tôi phải dừng bước, giữ cho đèn đứng im, tới khi nó tìm được đường ra.

Cuối cùng, chiếc cầu gỗ nhỏ cũng hiện ra trên bờ sông trước mặt tôi. Lúc qua cầu, tôi có dừng lại một chút, đưa mắt nhìn bầu trời đêm. Tôi vẫn nhớ cảm giác thanh bình đến kỳ lạ xâm chiếm trong lòng lúc tôi đứng trên cây cầu ấy. Tôi đứng đó vài phút, dựa vào thành cầu, lắng nghe tiếng dòng sông bên dưới. Khi quay người lại, tôi thấy bóng mình, dưới ánh đèn, đổ xuống các thanh gỗ sàn cầu.

“Cháu làm gì ở đây thế?” tôi hỏi, vì con bé đang bó gối ngồi trước mặt tôi, dưới thành cầu bên kia. Tôi lại gần, cho đến khi cây đèn giúp tôi nhìn nó rõ hơn. Con bé đang nhìn xuống hai lòng bàn tay và không nói gì.

“Cháu làm sao thế?” tôi hỏi. “Tại sao cháu lại ngồi đây như thế này?”

Lũ côn trùng bám đầy quanh đèn. Tôi đặt đèn xuống phía trước, nét mặt con bé rõ ràng hơn khi ánh đèn rọi vào. Sau một hồi dài im lặng, nó nói, “Cháu không muốn đi. Mai cháu không muốn đi.”

Tôi thở dài. “Nhưng rồi cháu sẽ thấy thích. Ai cũng có đôi chút sợ hãi trước những gì mới mẻ. Rồi cháu sẽ thích khi sang tới bên ấy.”

“Cháu không muốn đi. Cháu không thích hắn. Hắn là con lợn.”

“Không được nói thế,” tôi giận dữ nói. Chúng tôi nhìn nhau một lúc, rồi con bé lại nhìn xuống tay.

“Cháu không được nói năng như thế,” tôi nói, giờ đã bình tĩnh hơn. “Chú ấy rất yêu quý cháu và chú ấy sẽ đối xử với cháu như một người cha. Cô hứa với cháu, mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa.”

Con bé không nói gì. Tôi lại thở dài.

“Dù sao chăng nữa,” tôi tiếp tục. “Nếu cháu không thích ở bên ấy, thì chúng ta hoàn toàn có thể quay lại đây.”

Lần này, nó ngẩng lên nhìn tôi dò hỏi.

“Đúng thế, cô hứa với cháu,” tôi nói. “Nếu cháu không thích cuộc sống bên Mỹ, chúng ta sẽ quay về ngay. Nhưng ta phải thử mới biết được mình có thích hay không. Cô tin là chúng ta sẽ thích.”

Con bé quan sát tôi rất kỹ. “Tại sao cô lại cầm thứ đó?” nó hỏi tôi.

“Cái này ấy hả? Nó vướng vào dép của cô, thế thôi.”

“Tại sao cô lại cầm nó?”

“Cô đã bảo cháu rồi mà. Nó vướng vào chân cô. Cháu làm sao thế?” tôi cười khẽ. “Tại sao cháu lại nhìn cô như thế? Cô sẽ không làm đau cháu đâu.”

Không rời mắt khỏi tôi, con bé từ từ đứng dậy.

“Cháu làm sao thế?” tôi nhắc lại.

Con bé bỏ chạy, tiếng chân nó nện thình thịch trên mặt cầu bằng gỗ. Nó dừng lại ở đầu cầu, nhìn tôi đầy nghi ngờ. Tôi mỉm cười với nó, cầm cây đèn lên. Nó lại tiếp tục chạy.

Trăng bán nguyệt đã hiện trên dòng nước. Tôi đứng nguyên trên cầu thêm một lúc nữa, trong tĩnh lặng, đưa mắt nhìn ánh trăng. Trong bóng tối lờ mờ, có một lúc tôi nghĩ mình đã thấy Mariko đang chạy dọc bờ sông về phía căn nhà.

Chương mười một

Lúc đầu, tôi chắc chắn ai đó vừa đi qua giường mình, ra khỏi phòng rồi khẽ đóng cửa. Nhưng sau đó, tôi tỉnh táo hơn và nhận ra tất cả chỉ do mình tưởng tượng ra mà thôi.

Tôi nằm trên giường, lắng nghe xem có thêm động tĩnh gì không. Rõ là tôi vừa nghe thấy Niki ở phòng bên cạnh; suốt cả quãng thời gian đến thăm tôi ở đây, nó cứ phàn nàn suốt vì không tài nào ngủ được ngon giấc. Mà cũng có thể chẳng có tiếng động gì, và tôi chỉ tỉnh giấc vào lúc sáng sớm theo thói quen.

Có tiếng chim hót ngoài trời, nhưng phòng tôi vẫn tối om. Vài phút sau, tôi ngồi dậy, tìm áo choàng mặc nhà. Mở cửa ra, tôi thấy ánh sáng bên ngoài rất nhạt. Tôi bước tới chiếu nghỉ và gần như theo bản năng đưa mắt nhìn về cuối hành lang, về phía cánh cửa phòng Keiko.

Rồi trong giây lát, tôi tin chắc mình nghe thấy tiếng động phát ra từ bên trong phòng Keiko, một tiếng động tuy nhỏ nhưng rõ, lẫn giữa tiếng chim hót bên ngoài. Tôi đứng im, lắng nghe, rồi bắt đầu tiến về phía cánh cửa. Lại có thêm nhiều tiếng động nữa và đến lúc đó, tôi chợt nhận ra chúng vọng lên từ bếp dưới nhà. Tôi đứng yên trên chiếu nghỉ thêm một lát rồi xuống gác.

Niki đang ra khỏi bếp. Nó giật mình khi thấy tôi.

“Ôi mẹ ơi, mẹ làm con sợ hết hồn.”

Trong ánh sáng âm u ở hành lang, tôi thấy tấm thân gầy gò của nó trong áo choàng nhạt màu, hai tay ôm chiếc cốc.

“Mẹ xin lỗi, Niki. Mẹ tưởng con là kẻ trộm.”

Con gái tôi hít một hơi thật sâu nhưng hình như vẫn còn run. Rồi nó nói, “Con ngủ không ngon lắm. Nên con nghĩ thôi thì xuống pha chút cà phê.”

“Mấy giờ rồi?”

“Chắc khoảng năm giờ.”

Nó vào phòng khách, bỏ tôi đứng lại bên chân cầu thang. Tôi vào bếp pha cà phê cho mình trước khi vào với nó. Trong phòng khách, Niki đã kéo rèm và đang ngồi giạng hai chân trên chiếc ghế tựa, nhìn mông lung ra vườn. Ánh sáng xám từ cửa sổ rọi vào mặt nó.

“Con có nghĩ trời sẽ lại mưa không?” tôi hỏi.

Nó nhún vai và tiếp tục nhìn ra ngoài cửa sổ. Tôi ngồi xuống cạnh lò sưởi, đưa mắt quan sát nó. Rồi nó mệt mỏi thở dài nói:

“Con không tài nào ngủ ngon được. Lúc nào cũng nằm mơ toàn những chuyện xấu ấy.”

“Rất đáng lo, Niki ạ. Ở độ tuổi con, lẽ ra phải rất dễ ngủ mới phải.”

Nó không nói gì và lại tiếp tục nhìn ra vườn.

“Con nằm mơ thế nào mà xấu?” tôi hỏi.

“À, thì chỉ là nằm mơ thấy ác mộng thôi.”

“Nhưng ác mộng về cái gì, Niki?”

“Chỉ là ác mộng thôi,” Niki đáp, đột nhiên trở nên khó chịu. “Còn về cái gì thì có gì quan trọng?”

Chúng tôi im lặng một lúc. Rồi Niki nói, vẫn ngoảnh đi:

“Con nghĩ lẽ ra cha nên quan tâm hơn đến chị ấy, mẹ có thấy thế không? Cha hầu như lúc nào cũng lờ chị ấy đi. Đúng là không công bằng.”

Tôi chờ xem nó có nói gì thêm không. Rồi tôi lên tiếng, “Ừ, nhưng cũng không có gì khó hiểu. Dù sao, ông ấy cũng không phải cha đẻ của chị con.”

“Nhưng đúng là không công bằng.”

Bên ngoài, trời đã gần sáng. Một con chim cô độc đang kêu từ đâu đó gần cửa sổ.

“Nhiều lúc cha con rất thích lý tưởng hóa mọi chuyện,” tôi nói. “Hồi ấy, con biết đấy, cha con thực sự tin rằng cha mẹ sẽ cho chị con một cuộc sống hạnh phúc ở đây.”

Niki nhún vai. Tôi nhìn nó một lúc nữa rồi lại nói: “Nhưng Niki ạ, con thấy đấy, ngay từ đầu mẹ đã biết, ngay từ đầu mẹ đã biết chị con sẽ không được hạnh phúc ở đây. Nhưng rồi mẹ vẫn quyết định mang chị con theo.”

Con gái tôi hình như suy nghĩ về điều đó một lúc. “Mẹ đừng nói linh tinh,” nó quay lại nhìn tôi, “làm sao mẹ biết được? Và mẹ đã làm tất cả những gì có thể cho chị ấy. Không ai có thể trách mẹ được.”

Tôi lặng im. Khi không trang điểm thế này, khuôn mặt Niki trông rất trẻ.

“Dù sao thì,” nó nói tiếp, “nhiều khi ta phải chấp nhận rủi ro. Mẹ đã hành động hoàn toàn đúng đắn. Mẹ không thể lãng phí cuộc đời mình được.”

Tôi đặt cốc cà phê nãy giờ vẫn ôm trong tay xuống rồi nhìn qua chỗ Niki ra vườn. Không có dấu hiệu gì cho thấy trời sẽ mưa, bầu trời hình như quang đãng hơn so với mấy sáng trước.

Niki nói tiếp, “Nếu mẹ cứ chấp nhận sống như cũ và ở lại nơi đó thì thật là ngu ngốc. Ít ra mẹ đã cố gắng.”

“Con nói đúng. Thôi, đừng bàn đến chuyện này nữa.”

“Thật ngu ngốc khi người ta cứ lãng phí cuộc đời.”

“Đừng bàn đến chuyện này nữa,” tôi nói, giọng quả quyết hơn. “Giờ cứ nhắc đi nhắc lại cũng chẳng có nghĩa lý gì.”

Con gái tôi lại quay đi. Chúng tôi ngồi im lặng, không ai nói gì một lúc. Rồi tôi đứng lên, lại gần cửa sổ.

“Sáng nay có vẻ đẹp trời hơn hẳn,” tôi nói. “Hy vọng ta sẽ được thấy mặt trời. Nếu vậy, Niki này, ta có thể đi dạo. Đi bộ rất có lợi cho sức khỏe.”

“Chắc vậy,” nó lẩm bẩm.

Khi tôi ra khỏi phòng khách, con gái tôi vẫn đang ngồi giạng chân trên ghế, một tay đỡ cằm, ánh mắt trống rỗng nhìn ra vườn.

⁎ ⁎ ⁎

Điện thoại reo lúc cả tôi lẫn Niki đang ăn nốt bữa sáng trong bếp. Mấy ngày qua, toàn là các cuộc gọi dành cho Niki, thường xuyên đến nỗi chúng tôi coi việc Niki đứng dậy ra trả lời là điều tất nhiên. Lúc nó quay lại, cà phê đã kịp nguội.

“Lại bạn con à?” tôi hỏi.

Nó gật đầu rồi ra bật ấm đun nước.

“Mẹ này, sự thực là,” nó nói, “chiều nay con phải đi rồi. Thế có sao không?” Nó đang đứng cạnh bếp, một tay nắm quai ấm, một tay chống hông.

“Tất nhiên là không sao rồi. Niki, mẹ rất vui khi con về thăm thế này.”

“Con sẽ sớm về thăm mẹ lần nữa. Nhưng bây giờ con thực sự phải đi.”

“Con không phải xin lỗi. Con có cuộc sống riêng của mình, đó là điều rất quan trọng.”

Niki quay đi, chờ nước sôi. Cửa sổ bên trên bồn rửa bát phủ một làn hơi nước mỏng, nhưng ngoài kia, mặt trời đang tỏa sáng. Niki rót cà phê cho mình rồi lại ngồi xuống bên bàn.

“À mẹ ơi, con chợt nhớ ra,” nó nói. “Mẹ có nhớ người bạn con kể với mẹ, người viết thơ về mẹ, mẹ nhớ không?”

Tôi mỉm cười. “Có, bạn ấy hả.”

“Cô ấy muốn con mang về một tấm ảnh hoặc một thứ gì đó. Về Nagasaki. Mẹ có cái gì như thế không? Một tấm bưu thiếp cũ hay gì đó cũng được?”

“Chắc mẹ sẽ tìm được một thứ gì đó cho con. Vô lý nhỉ” - tôi cười - “bạn con viết gì về mẹ được chứ?”

“Cô ấy làm thơ rất hay. Cô ấy là người từng trải. Vì thế con đã kể cho cô ấy nghe về mẹ.”

“Mẹ tin rằng bạn con sẽ viết một bài thơ tuyệt diệu, Niki ạ.”

“Chỉ cần một tấm bưu thiếp cũ hoặc một cái gì đại khái thế là được. Để cô ấy thấy mọi thứ hồi đó thế nào.”

“Chà, Niki, cái đó thì mẹ không chắc lắm. Ý con là phải cho thấy được mọi thứ hồi đó như thế nào, đúng không?”

“Mẹ biết con muốn nói gì mà.”

Tôi lại cười. “Lát nữa mẹ sẽ tìm cho con.”

Nãy giờ Niki vẫn đang phết bơ vào miếng bánh mì nướng, nhưng lúc này nó lại đang lấy dao gạt bớt bơ đi. Từ bé con gái tôi đã gầy. Cái ý nghĩ rằng con gái mình đang lo bị tăng cân khiến tôi cảm thấy rất buồn cười.

“Nhưng vẫn tiếc thật,” cuối cùng tôi cũng lên tiếng, “hôm nay con đã phải lên đường rồi. Mẹ đang định rủ tối nay mẹ con mình đi xem phim.”

“Xem phim ở rạp ư? Tại sao, đang có phim gì ạ?”

“Mẹ không biết thời buổi bây giờ họ chiếu loại phim gì. Mẹ lại cứ hy vọng con sẽ biết nhiều hơn ấy.”

“Mẹ ạ, nói thật với mẹ là lâu lắm rồi mẹ con mình không đi xem phim cùng nhau, đúng không? Suốt từ hồi con còn bé.” Niki mỉm cười, gương mặt thoáng chốc bỗng trở nên con trẻ. Rồi nó đặt dao xuống, đưa mắt nhìn cốc cà phê. “Con cũng không đi xem phim nhiều lắm,” nó nói. “Ở London lúc nào cũng chiếu cơ man là phim, nhưng chúng con không đi mấy.”

“Thế thì nếu con thích, ta có thể đi xem kịch. Xe buýt sẽ đưa tới thẳng nhà hát. Mẹ không biết lúc này họ đang diễn vở gì, nhưng ta có thể tìm hiểu xem sao. Có phải tờ báo địa phương nằm ngay sau lưng con kia không?”

“Thôi mẹ ạ, mẹ mất công làm gì. Có để làm gì đâu.”

“Mẹ nghĩ thỉnh thoảng có nhiều vở kịch rất hay. Một số vở khá hiện đại. Đọc báo là sẽ biết.”

“Vô ích mẹ ạ. Đằng nào thì hôm nay con cũng phải về. Con muốn ở lại thêm lắm, nhưng thực sự là con phải về.

“Tất nhiên rồi, Niki. Không cần phải xin lỗi.” Tôi mỉm cười nhìn con ngồi bên kia bàn. “Sự thực là mẹ rất vui khi thấy con được gần gụi những người bạn tốt. Mẹ luôn sẵn lòng đón con và các bạn về đây chơi.”

“Vâng, cảm ơn mẹ.”

⁎ ⁎ ⁎

Phòng ngủ phụ Niki vẫn dùng là một căn phòng nhỏ và ảm đạm; sáng hôm ấy, mặt trời đang rọi khắp phòng.

“Cái này cho bạn con có được không?” tôi đứng trước cửa hỏi.

Niki đang cất đồ vào va li đặt trên giường. Nó liếc nhanh quyển lịch tôi vừa tìm thấy. “Được ạ,” nó nói.

Tôi bước chân vào phòng. Từ cửa sổ, tôi thấy rõ khu vườn bên dưới cùng những hàng cây non thẳng tắp. Quyển lịch trong tay tôi ban đầu mỗi tháng đều có một bức ảnh đi kèm, nhưng đều đã bị xé bỏ trừ tháng cuối cùng. Tôi đứng nhìn tấm ảnh còn lại ấy một lúc.

“Đừng đưa cho con cái gì quan trọng với mẹ,” Niki nói. “Nếu mẹ không tìm được gì thì cũng không sao.”

Tôi cười to, đặt bức ảnh xuống giường, cạnh đồ đạc của nó. “Chỉ là một tờ lịch cũ, vậy thôi. Mẹ không hiểu tại sao mẹ giữ lại nó.”

Niki vén tóc qua tai rồi tiếp tục gói ghém.

Cuối cùng, tôi lại nói, “Mẹ đoán là con định tiếp tục sống ở London trong thời gian tới.”

Nó nhún vai. “Thì ở đó con thấy vui.”

“Con nhớ gửi lời chúc mọi sự tốt lành của mẹ cho các bạn nhé.”

“Được rồi, con nhớ mà.”

“Và cho cả David nữa. Tên cậu ấy là David đúng không?”

Nó lại nhún vai nhưng không nói gì. Nó mang theo ba đôi bốt liền nên đang vật vã tìm cách nhét vào va li.

“Niki này, mẹ đoán là con chưa có ý định kết hôn phải không?”

“Tại sao con lại muốn kết hôn chứ?”

“Mẹ chỉ hỏi thế thôi.”

“Tại sao con phải kết hôn? Kết hôn để làm gì?”

“Nghĩa là kế hoạch của con chỉ là tiếp tục… sống ở London, phải không?”

“Nhưng tại sao con phải kết hôn? Đó là một việc ngớ ngẩn, mẹ ạ.” Nó cuộn tờ lịch lại, nhét vào va li. “Quá nhiều phụ nữ đã bị tẩy não. Họ cho rằng cuộc đời rút lại chỉ là kết hôn và có một đống con.”

Tôi tiếp tục quan sát nó. Rồi tôi nói, “Nhưng Niki, rốt cuộc thì còn gì khác ngoài những thứ đó.”

“Trời ơi, mẹ ơi, có biết bao nhiêu thứ con có thể làm. Con không muốn mắc kẹt ở đâu đó với một ông chồng và một đám trẻ con la hét ầm ĩ. Nhưng tại sao mẹ lại đột nhiên nhắc đến chuyện đó?” Va li không đóng lại được. Nó bực bội ấn cái nắp xuống.

“Mẹ chỉ muốn biết kế hoạch của con là gì thôi, Niki,” tôi nói và cười. “Con không phải cáu kỉnh như thế. Tất nhiên là con phải làm những gì con lựa chọn.”

Nó mở nắp va li, sắp xếp lại một số thứ bên trong.

“Niki, con không cần phải cáu kỉnh như thế.”

Lần này, nó đã đóng được nắp lại. “Có Chúa mới hiểu vì sao mình mang lắm đồ thế,” nó lẩm bẩm một mình.

⁎ ⁎ ⁎

“Mẹ này, mẹ nói gì với mọi người,” Niki hỏi. “Mẹ nói gì khi họ hỏi con ở đâu?”

Con gái tôi đã quyết định sau bữa trưa mới lên đường và chúng tôi đã ra ngoài tản bộ dưới khu vườn sau nhà. Mặt trời vẫn rọi nắng nhưng không khí vẫn lạnh giá. Tôi nhìn con bé, tỏ vẻ không hiểu.

“Mẹ chỉ bảo con đang sống ở London thôi, Niki. Chẳng phải sự thật là thế sao?”

“Con biết vậy. Nhưng họ không hỏi con làm gì à? Như bà Waters hôm trước ấy?”

“Có, thỉnh thoảng họ cũng hỏi. Mẹ bảo họ con sống với bạn. Niki này, mẹ thực sự không biết con lại lo lắng xem người khác nghĩ về mình ra sao đến thế đâu.”

“Con có lo đâu.”

Chúng tôi tiếp tục đi chậm rãi. Nhiều chỗ trên mặt đất đã lầy lội.

“Con nghĩ là mẹ không thích lắm, đúng không mẹ?”

“Thích gì cơ Niki?”

“Cách con sống. Mẹ không thích con sống xa nhà. Với David, với tất cả mọi thứ.”

Chúng tôi đã đi đến cuối vườn. Niki bước ra một con đường nhỏ chạy ngoằn ngoèo. Nó qua đường, tới cổng gỗ dẫn vào một cánh đồng. Tôi theo nó. Đồng cỏ rất rộng và dâng lên thoai thoải từ nơi chúng tôi đứng. Trên đỉnh khu đất, chúng tôi thấy hai cây sung dâu mảnh dẻ in bóng trên nền trời.

“Mẹ không có gì phải xấu hổ vì con đâu Niki ạ,” tôi nói. “Con phải sống theo cách con cho là tốt nhất.”

Con gái tôi đang chăm chú nhìn khắp cánh đồng. “Ngày xưa người ta thả ngựa ở đây đúng không mẹ?” nó nói, đặt tay lên cổng. Tôi nhìn quanh nhưng không thấy con ngựa nào.

“Con biết không, kỳ lạ lắm,” tôi nói. “Mẹ nhớ khi mẹ kết hôn lần đầu, mọi người trong gia đình đã tranh cãi rất nhiều vì chồng mẹ không muốn sống cùng cha ông ấy. Con biết đấy, vào thời buổi ấy, ở Nhật, người ta vẫn coi chuyện con cái sống chung với cha mẹ là hiển nhiên. Gia đình mẹ đã tranh cãi rất nhiều.”

“Con cá là mẹ đã thấy rất nhẹ nhõm,” Niki nói, mắt vẫn không rời khỏi cánh đồng.

“Nhẹ nhõm ư? Nhẹ nhõm vì cái gì?”

“Vì không phải sống với cha ông ấy.”

“Ngược lại thì có, Niki. Nếu cha ông ấy sống với mẹ thì mẹ rất vui. Hơn nữa, cha ông ấy góa vợ. Lối sống xưa của người Nhật đâu phải là xấu hoàn toàn.”

“Thì rõ ràng, bây giờ mẹ sẽ nói thế. Chứ con cá là hồi xưa thì mẹ không nghĩ thế?”

“Nhưng Niki này, con không hiểu đâu. Mẹ rất quý cha chồng.” Tôi nhìn nó một lúc rồi cuối cùng cất tiếng cười. “Nhưng có lẽ con nói đúng. Có lẽ mẹ đã thấy nhẹ nhõm khi ông ấy không đến sống cùng hai vợ chồng. Giờ thì mẹ không nhớ nữa.” Tôi đưa tay chạm vào mặt trên của cánh cổng gỗ. Một chút hơi ẩm lan trên các ngón tay. Tôi nhận ra Niki đang nhìn mình. Tôi giơ tay ra cho nó thấy.

“Vẫn còn sương giá này,” tôi nói.

“Mẹ ơi, mẹ vẫn nghĩ nhiều về nước Nhật phải không?”

“Chắc là có.” Tôi quay lại nhìn cánh đồng. “Mẹ có vài kỷ niệm cũ.”

Hai con ngựa lùn đã xuất hiện gần hai cây sung dâu. Chúng đứng cạnh nhau một lúc, im phắc dưới ánh nắng mặt trời.

“Tờ lịch mẹ đưa cho con sáng nay,” tôi nói. “Là ảnh chụp bến cảng ở Nagasaki. Sáng nay, mẹ bỗng nhớ đến lần bọn mẹ đến đó tham quan trong ngày. Những ngọn đồi phía trên bến cảng rất đẹp.”

Hai con ngựa chậm rãi đi ra sau cây.

“Có gì đặc biệt ạ?” Niki hỏi.

“Đặc biệt ư?”

“Hôm mẹ đến thăm bến cảng ấy.”

“À, cũng chẳng có gì đặc biệt. Mẹ chỉ tự dưng nhớ đến hôm ấy, có vậy thôi. Hôm ấy, Keiko rất vui. Bọn mẹ đã đi cáp treo.” Tôi cười, quay lại nhìn Niki. “Không, chẳng có gì đặc biệt. Chỉ là một kỷ niệm đẹp, có vậy thôi.”

Con gái tôi khẽ thở dài. “Ở đây yên ắng quá,” nó nói. “Con không nhớ ngày trước cũng yên ắng đến thế này.”

“Đúng thế, chắc vì con đã quen với London.”

“Con đoán là sống một mình ở đây thỉnh thoảng cũng hơi chán.”

“Nhưng mẹ thích yên tĩnh, Niki. Mẹ luôn nghĩ ở đây mới thực giống với nước Anh.”

Tôi quay lưng lại cánh đồng và trong giây lát, đưa mắt nhìn khu vườn sau lưng chúng tôi.

“Khi nhà mình mới chuyển đến đây, còn chưa có mấy cái cây kia,” cuối cùng tôi cũng lại lên tiếng. “Chỉ toàn đồng là đồng, đứng từ đây cũng có thể thấy được nhà mình. Khi lần đầu tiên cha con đưa mẹ tới đây, Niki, mẹ nhớ đã nghĩ mọi thứ trông mới giống với nước Anh làm sao. Tất cả những cánh đồng kia, cả ngôi nhà nữa. Chính xác những gì mẹ vẫn thường hình dung về nước Anh nên mẹ đã rất vui.”

Niki hít một hơi thật sâu rồi rời khỏi cổng. “Về thôi mẹ,” nó nói. “Con chuẩn bị phải đi rồi.”

Trên đường chúng tôi đi qua vườn về nhà, trời hình như trở nên âm u.

“Tự nhiên hôm nọ mẹ nghĩ,” tôi nói, “có lẽ mẹ nên bán nhà.”

“Bán nhà ư?”

“Ừ. Chuyển sang cái nhà nào nhỏ hơn chẳng hạn. Mẹ nghĩ vậy thôi.”

“Mẹ muốn bán nhà sao?” Con gái tôi nhìn tôi lo lắng. “Nhưng nhà mình đẹp thế cơ mà.”

“Nhưng rộng quá.”

“Nhưng nó là một căn nhà rất đẹp, mẹ à. Nếu bán thì thật đáng tiếc.”

“Chắc thế. Mẹ chỉ nghĩ thế thôi. Niki, chỉ nghĩ thế thôi.”

Tôi muốn tiễn con ra tận sân ga - đi bộ chỉ mất vài phút - nhưng ý tưởng đó hình như khiến nó thấy ngại ngùng. Nó lên đường ngay sau bữa trưa, trong thái độ ngượng ngập kỳ quặc, như thể nó ra đi trái ý tôi. Trời chiều đã trở nên u ám và đầy gió. Tôi đứng ở cửa ra vào nhìn nó đi bộ ra tới đường cái. Nó mặc đúng bộ quần áo bó sát hôm tới đây, chiếc va li khiến nó phải lê chân đôi chút. Ra tới cổng, Niki quay lại nhìn và hình như ngạc nhiên khi thấy tôi vẫn đang đứng ở cửa. Tôi mỉm cười vẫy tay với nó.